Wykład, konwersatorium, relacja uczeń - mistrz.

zaliczony VII semestr studiów

Treści wykładów i konwersatoriów.
Malarstwo na podłożach drewnianych w starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie. Portrety z Fajum - geneza, funkcja, znaczenie.
Wprowadzenie do wiedzy o kulturze i sztuce Bizancjum – tło historyczne, specyfika, pierwsze ikony. Zjawisko ikonoklazmu w Bizancjum w VIII i IX w. – przyczyny, rozwój, znaczenie. Powstanie różnych kościołów chrześcijaństwa wschodniego.
Teologiczne podstawy malarstwa ikonowego. Hierarchiczna, symboliczna i technologiczna struktura ikony – różnice i podobieństwa z religijnymi obrazami na Zachodzie.
Główne regiony malarstwa ikonowego – uwarunkowania historyczne, ogólna charakterystyka.
Ikonografia najważniejszych przedstawień w malarstwie ikonowym – systematyka, geneza, podobieństwa i różnice z analogicznymi przedstawieniami na Zachodzie w okresie średniowiecza i renesansu.
Szaty liturgiczne chrześcijańskiego duchowieństwa wschodniego – terminologia, znaczenia symboliczne, funkcja.
Kościół prawosławny i unicki w I Rzeczypospolitej – tło historyczne, specyfika tzw. ikon karpackich.
Ewolucja przegrody ołtarzowej w chrześcijańskich kościołach na Wschodzie. Wykształcenie się ikonostasu – jego funkcja, znaczenie, program ikonograficzny.
Znaczenie ołtarza w świątyniach chrześcijańskich. Pierwsze ołtarze, wykształcenie się i ewolucja nastawy ołtarzowej w kościołach na Zachodzie.
Budowa, ikonografia i symbolika nastaw ołtarzowych w okresie późnego średniowiecza. tzw. ołtarze szafiaste - relacja pomiędzy rzeźbą i malarstwem.
Informacje uzupełniające o późnogotyckim malarstwie tablicowym oraz drewnianej rzeźbie polichromowanej w Polsce – regiony, cechy stylistyczne, technologia.
Jasnogórski Obraz Matki Boskiej jako przykład synkretycznego dzieła kultury chrześcijańskiego Wschodu i Zachodu – historia, technologia, problematyka konserwatorska.

Oczyszczanie obiektów polichromowanych - metody i metodyka, rozpuszczanie fizyczne i chemiczne; pojęcie patyny, degradacja wybranych pigmentów i spoiw; środki zagęszczające; wpływ stanu zachowania i przeszłych konserwacji na przebieg zabiegu oczyszczania

Ocena - średnia ocen uzyskanych z kolokwiów oraz egzaminu końcowego, sprawdzających stopnień przyswojenia wiedzy przekazanej na wykładach w semestrze VII i VIII. Skala ocen według Regulaminu studiów ASP w Warszawie.

Zdany egzamin pisemny oraz kolokwia z zakresu wiedzy przekazanej na wykładach w semestrze VII i VIII.

M. Nowicka, Z dziejów malarstwa greckiego i rzymskiego, PIW 1988

E. Jastrzębowska, Sztuka wczesnochrześcijańska, Warszawa 1988

E. Wipszycka, Kościół e świecie późnego antyku, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2006

D. T. Rice, Art of the Byzantine Era, Thames and Hudson 1997

R. Cormack, Byzantine Art, Oxford University Press 2000

A. Różycka-Bryzek, Bizantyńsko-ruskie malowidła w kaplicy zamku lubelskiego, PWN 1983

L. Ouspensky, V. Lossky, The Meaning of Icons, Crestwood New York, 1989

L. Uspienski, Teologia ikony, Poznań 1993

I, Jazykowa, Świat ikony, Warszawa 1998

ks. M. Janocha, Ukraińskie i Białoruskie Ikony Świąteczne w Dawnej Rzeczypospolitej, Warszawa 2001

15. E. Pokorzyna, Słownik terminologiczny wyposażenia świątyń obrządku wschodniego z przydatkiem ikon maryjnych, Wydawnictwo DiG Warszawa 2001

E. Smykowska, Ikona Mały słownik, Warszawa 2002

Dionizjusz z Furny, Hermeneia czyli objaśnianie sztuki malarskiej, Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego 2003

P. Evdokimov, Sztuka ikony teologia piękna, Warszawa 1999

D. Bomford, J. Dunkerton, D. Gordon, A. Roy, Art in the Making Italian Painting before 1400, London 2002

B. Ridderobos, A. Buren, H. Van Veen, Early Netherlandish Paintings Rediscovery, Reception and Researches, Los Angeles 2005

J. Gadomski, Gotyckie malarstwo tablicowe Małopolski, t. 1-3, PWN Warszawa 1988 - 1995

Malarstwo Gotyckie w Polsce, pod red. A.S. Labudy i K. Secomskiej, Wydawnictwo DiG Warszawa 2004

K. Chmielewski, Budowa technologiczna zachowanej części poliptyku św. Barbary z Wrocławia, „Roczniki Sztuki Śląskiej”, t. XIX, Wrocław 2010, s. 115-141

W. Kurpik, Częstochowska Hodegetria, Wydawnictwo Paulinianum 2020

J. K. Fink, Chemicals and methods for Conservation and restoration. Paints, textiles, fossils, wood, stones, metals and glass, Scrivener Publishing LCC, Beverly 2017

P. Cremonesi, Rigid gels and enzyme cleaning, [w:] "Smithsonian contributions to museum conservation", nr 3, s. 179-183

P. Cremonesi, L'uso di tensioattivi e chelanti nella pulitura di opere policrome, Il Prato, 2004

P. Cremonesi, L'uso degli enzimi nella pulitura di opere policrome, Il Prato, 2004

P. Cremonesi, L'uso dei solventi organici nella pulitura di opere policrome, Il Prato, 2004

A. Byrne, WOLBERS CLEANING METHODS: INTRODUCTION, [w:] "AICCM Bulletin", 1991, s. 3-11

R. Bordalo i inni, Laser Cleaning of Easel Paintings: An Overview, [w:] "Laser Chemistry", Volume 2006

A. Casoli, M. Berzioli, P. Cremonesi, The Chemistry of Egg Binding Medium and Its Interactions with Organic Solvents and Water, [w:] "Smithsonian contributions to museum conservation", nr 3, s. 39-44

C. S. Tumosa, M. F. Mecklenburg, Oil Paints: The Chemistry of Drying Oils and the Potential for Solvent Disruption, [w:] "Smithsonian contributions to museum conservation", nr 3, s. 51-58

M. F. Mecklenburg, C. S. Tumosa, E. P. Vicenzi, The Influence of Pigments and Ion Migration on the Durability of Drying Oil and Alkyd Paints, [w:] "Smithsonian contributions to museum conservation", nr 3, s. 51-67

The cleaning of easel paintings [w:] Conservation of easel paintings, J. H. Stoner, R. Rushfield (red.), wyd. 2., Routledge, 2022