|
Course type
|
Przedmiot kierunkowy, wybieralny, pracownia dyplomowa o charakterze projektowo-konsultacyjnym, związana z realizacją praktycznej pracy magisterskiej w zakresie ochrony i konserwacji sztuki nowoczesnej i współczesnej.
|
|
Didactic methods
|
Zajęcia realizowane są w formie pracowni dyplomowej o charakterze projektowo-konsultacyjnym, bezpośrednio związanej z przygotowaniem i realizacją praktycznej pracy magisterskiej w obszarze ochrony i konserwacji sztuki nowoczesnej i współczesnej. Pracownia opiera się na indywidualnej pracy studenta prowadzonej pod nadzorem dydaktycznym i merytorycznym opiekuna, przy czym zasadniczym celem zajęć jest rozwijanie umiejętności samodzielnego prowadzenia procesu konserwatorskiego od etapu rozpoznania problemu po opracowanie i realizację programu działań oraz ich końcową dokumentację. Metody dydaktyczne obejmują przede wszystkim indywidualne konsultacje merytoryczne, korekty kolejnych etapów pracy, nadzór nad realizacją projektu konserwatorskiego, omawianie postępów działań praktycznych i badawczych, analizę dokumentacji oraz konsultacje bezpośrednie i zdalne, dostosowane do specyfiki obiektu oraz dynamiki realizowanej pracy. W ramach zajęć student rozwija zdolność integrowania wiedzy technologicznej, historyczno-artystycznej, materiałoznawczej i etycznej z rzeczywistą praktyką ochrony dzieła, a także uczy się podejmowania decyzji konserwatorskich wobec obiektów o złożonej materialności, niejednorodnej strukturze technologicznej i szczególnym statusie interpretacyjnym. Charakter pracowni pozostaje zatem zbieżny z modelem wskazanym w szkoleniu: jest to przedmiot o elastycznej strukturze, dużym nakładzie pracy, indywidualnym toku realizacji i wyraźnie projektowym profilu, w którym godziny kontaktowe oznaczają organizację procesu dydaktycznego i dostępność prowadzącego, a nie klasyczny wymiar zajęć wykładowych.
|
|
Language of lecture
|
polski;
|
|
Liczba punktów ECTS:
|
14
|
|
Liczba godzin w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim
|
240 godzin
|
|
Liczba godzin samodzielnej pracy studenta związanych z osiągnięciem efektów uczenia się (zgodnie z profilem specyfiki kształcenia na wydziale)
|
350 godzin
|
|
Prerequisites
|
Warunkiem uczestnictwa w pracowni magisterskiej jest zaliczenie wcześniejszych etapów kształcenia kierunkowego oraz osiągnięcie poziomu przygotowania umożliwiającego samodzielne podjęcie złożonej pracy dyplomowej o charakterze praktycznym. Student powinien posiadać wybrany obiekt, zespół obiektów albo jasno określony problem konserwatorski stanowiący podstawę pracy magisterskiej, a także wykazywać umiejętność prowadzenia wstępnej analizy dzieła pod względem technologicznym, historyczno-artystycznym, materiałowym i konserwatorskim. Wymagane jest również uczestnictwo w przedmiocie „Ochrona i konserwacja sztuki współczesnej i nowoczesnej” na V roku studiów, zarówno w części teoretycznej, jak i praktycznej, ponieważ przedmiot ten stanowi istotne przygotowanie do pracy z dziełami o złożonej strukturze, niestandardowej materialności, hybrydowym charakterze oraz zmiennym statusie funkcjonalnym i ekspozycyjnym. Od studenta oczekuje się ponadto znajomości zasad dokumentacji konserwatorskiej, umiejętności korzystania z literatury przedmiotu i wyników badań specjalistycznych, podstawowej biegłości w planowaniu warsztatu pracy oraz gotowości do prowadzenia systematycznej, odpowiedzialnej i samodzielnej pracy praktycznej na poziomie magisterskim. Taki profil przygotowania wstępnego odpowiada charakterowi efektów kierunkowych związanych z diagnozą stanu zachowania, doborem metod, projektowaniem działań konserwatorskich, wykonywaniem dokumentacji oraz organizacją warsztatu pracy.
|
|
Teaching goals (program content, subject description)
|
Pracownia magisterska służy kompleksowej realizacji praktycznej pracy dyplomowej w obszarze ochrony i konserwacji dzieł sztuki nowoczesnej i współczesnej. Obejmuje rozpoznanie obiektu, opracowanie założeń konserwatorskich, analizę problemów materiałowych i technologicznych, interpretację wyników badań, przygotowanie i realizację programu prac oraz ich dokumentację. W ramach zajęć student rozwija umiejętność samodzielnego podejmowania decyzji konserwatorskich w odniesieniu do obiektów o złożonej strukturze materialnej i znaczeniowej, przy jednoczesnym respektowaniu współczesnych zasad etyki, minimalnej ingerencji, odwracalności tam, gdzie jest to zasadne, oraz uwzględnianiu kontekstu ekspozycyjnego, funkcjonalnego i interpretacyjnego dzieła.
|
|
The form of passing the course (assesment methods and criteria)
|
Zgodnie z planem studiów przedmiot kończy się zaliczeniem bez oceny. Podstawą zaliczenia jest systematyczna realizacja praktycznej pracy magisterskiej, aktywny udział w konsultacjach, terminowe wykonywanie kolejnych etapów projektu, przygotowanie pełnej dokumentacji procesu oraz osiągnięcie zakładanego poziomu merytorycznego i technicznego. Weryfikacji podlega jakość rozpoznania obiektu, trafność programu konserwatorskiego, poprawność wykonania zabiegów, umiejętność uzasadniania decyzji oraz rzetelność dokumentacji.
|
|
Final requirements
|
Warunkiem zaliczenia pracowni magisterskiej jest zrealizowanie praktycznej pracy dyplomowej na poziomie odpowiadającym wymaganiom końcowego etapu jednolitych studiów magisterskich oraz przedstawienie jej w formie uporządkowanej, merytorycznie uzasadnionej i kompletnie udokumentowanej. Student powinien wykazać, że potrafi samodzielnie rozpoznać problem konserwatorski, opracować spójny program postępowania, właściwie dobrać metody, środki i zakres interwencji, a następnie konsekwentnie przeprowadzić zasadnicze etapy działań praktycznych z poszanowaniem etyki zawodowej, bezpieczeństwa obiektu i zasad odpowiedzialnej ochrony dziedzictwa. Wymagane jest przedłożenie pełnej dokumentacji obejmującej stan zachowania obiektu, rozpoznanie technologiczne i konserwatorskie, przebieg prac, zastosowane rozwiązania, uzasadnienie podjętych decyzji oraz końcowe wnioski odnoszące się do efektów przeprowadzonych działań. Student powinien również wykazać zdolność do krytycznej oceny własnych decyzji, syntetycznego omówienia rezultatów pracy, powiązania praktyki konserwatorskiej z wiedzą teoretyczną oraz gotowości do finalizacji dyplomu i jego obrony. Końcowy efekt pracy powinien potwierdzać osiągnięcie dojrzałości zawodowej właściwej dla poziomu magisterskiego, zarówno w zakresie kompetencji praktycznych, jak i w zakresie odpowiedzialności metodologicznej, dokumentacyjnej i etycznej. Taki opis jest zgodny z charakterem pracowni magisterskiej wskazanym w szkoleniu oraz z efektami kierunkowymi odnoszącymi się do dokumentacji, interpretacji dzieła, projektowania programu prac, wykonywania działań konserwatorskich i restauratorskich oraz organizacji profesjonalnego warsztatu pracy
|
|
Compulsory literature used during classes
|
Brandi, Cesare. Teoria del restauro. Roma: Edizioni di Storia e Letteratura, 1963.
Brandi, Cesare. Theory of Restoration. Translated by Cynthia Rockwell. Edited by Giuseppe Basile. Florence–Roma: Nardini Editore; Istituto Centrale per il Restauro, 2005.
Brandi, Cesare. Teoria restauracji. Tłum. Magdalena Kijanko. Red. Giuseppe Basile i Iwona Szmelter. Warszawa: Międzynarodowe Centrum Kultury, 2006.
Corzo, Miguel Angel, ed. Mortality Immortality? The Legacy of 20th-Century Art. Los Angeles: Getty Conservation Institute, 1999.
Hummelen, IJsbrand, and Dionne Sillé, eds. Modern Art: Who Cares? An Interdisciplinary Research Project and an International Symposium on the Conservation of Modern and Contemporary Art. 2nd ed. London: Archetype, 2005.
Muñoz-Viñas, Salvador. Contemporary Theory of Conservation. London: Routledge, 2005.
Schinzel, Hiltrud. Touching Vision 2.023. Norderstedt: BoD – Books on Demand, 2023.
Scholte, Tatja, and Glenn Wharton, eds. Inside Installations: Theory and Practice in the Care of Complex Artworks. Amsterdam: Amsterdam University Press, 2011.
Szmelter, Iwona. O fenomenie sztuk wizualnych i meandrach ich ochrony. Filozofia i elementy nowej teorii i praktyki konserwacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2020.
Szmelter, Iwona. Aktualność sztuki: Innowacyjna opieka nad sztuką nowoczesną i współczesną. Warszawa: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 2024.
|
|
Additional literature recommended for the student's self learning
|
Bogdańska-Krzyżanek, Małgorzata, and Joanna Egit-Pużyńska, red. O opiece nad kolekcją. Konsultacja naukowa Iwona Szmelter. Warszawa: Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, 2008.
Folga-Januszewska, Dorota. Muzeum: fenomeny i problemy. Kraków: Universitas, 2015.
Hölling, Hanna, Joanna Pelta Feldman, and Emilie Magnin. “Performance Conservation: A Condition Report, or a Para-Ethnography in Three Acts.” In Revolving Documents: Narrations of Beginnings, Recent Methods and Cross-Mappings of Performance Art, edited by S. G. Fink and A. Mirčev, 155–172. Zürich: Diaphanes, 2024.
Jadzińska, Monika. Duże dzieło sztuki: sztuka instalacji – autentyzm, zachowanie, konserwacja. Kraków: Universitas, 2011.
Jadzińska, Monika. Tworzywa sztuczne w sztukach wizualnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2019.
Kowalik, Anna. “How to Protect Contemporary Artworks Made of Nature or by Nature: Case Studies Concerning the Preservation of Ephemeral Art.” Antennae, no. 46.
Laurenson, Pip. “Authenticity, Change and Loss in the Conservation of Time-Based Media Installations.” Tate Papers, no. 6 (Autumn 2006). Accessed May 20, 2022.
Laurenson, Pip, and Vivian van Saaze. “Collecting Performance-Based Art: New Challenges and Shifting Perspectives.” In Performativity in the Gallery: Staging Interactive Encounters, edited by Outi Remes, 27–41. Bern: Peter Lang, 2014.
Nowe muzeum sztuki: współczesnej czy nowoczesnej? Miejsca, programy, zadania. Warszawa, 2005.
Object – Event – Performance: Art, Materiality, and Continuity Since the 1960s. Edited by Hanna Hölling. New York: Bard Graduate Center, 2022.
Poprzęcka, Maria, red. Dzieło sztuki a konserwacja. Kraków: Universitas, 2004.
Schädler-Saub, Ursula. “Conservation Ethics Today: Are Our Conservation-Restoration Theories and Practice Ready for the Twenty-First Century? Introductory Notes to Some Central Issues.” Protection of Cultural Heritage 8 (2019): 291–300.
Stigter, Sanneke. “Co-Producing Conceptual Art: A Conservator’s Testimony.” Revista de História da Arte – Série W 4 (2015): 103–114.
Theory and Practice in the Conservation of Modern and Contemporary Art: Reflections on the Roots and the Perspectives. London, 2010.
Szmelter, Iwona. “Współczesna teoria konserwacji i restauracji dóbr kultury. Zarys zagadnień.” Ochrona Zabytków 2 (2006).
Szmelter, Iwona. “Nowa rama konceptualna opieki nad dziedzictwem sztuki nowoczesnej.” Biuletyn Konserwatorów Dzieł Sztuki 1–4 (2008).
Szmelter, Iwona, et al. Innovative Approach to the Complex Care of Contemporary Art. London–Warsaw, 2012.
Szmelter, Iwona, and Wojciech Kowalski. “Wystawiennictwo sztuki nowoczesnej a ochrona integralności utworów.” Muzealnictwo 49 (2008): 20–41.
Sztuka dzisiaj. Materiały sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki. Warszawa, 2001.
Van de Vall, Renée. “The Devil and the Details: The Ontology of Contemporary Art in Conservation Theory and Practice.” The British Journal of Aesthetics 55, no. 3 (2015): 285–302.
Van de Vall, Renée, Hanna Hölling, Tatja Scholte, and Sanneke Stigter. “Reflections on a Biographical Approach to Contemporary Art Conservation.” In ICOM-CC Preprints. Lisbon, 2011.
Wysocka, Elżbieta. Wirtualne ciało sztuki. Ochrona i udostępnianie dzieł audiowizualnych. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2013.
Wybrane aktualne artykuły i studia przypadków wskazane przez prowadzącego
|
| Learning outcomes
|
| Knowledge | Skills | Social competences |
|---|
|
|
KU_02 wykonać podstawowe analizy laboratoryjne identyfikujące materiały wykorzystywane w dziełach sztuki (m.in. analiza mikrochemiczna pigmentów, badania skał, wstępna identyfikacja spoiw, rodzajów drewna, papieru, włókien), właściwie interpretować wyniki badań specjalistycznych (m.in. badania RTG, fotografie UV, IR).
KU_03 wykonać profesjonalną dokumentacje opisową, fotograficzną, rysunkową, konserwowanego obiektu wykorzystując również technikę komputerową.
KU_04 zinterpretować i opisać konserwowane dzieło sztuki pod względem historycznym, stylistycznym, ikonograficznym, budowy technologicznej i techniki wykonania wykorzystując własną wiedzę, literaturę przedmiotu, dostępne źródła, wyniki badań specjalistycznych.
KU_05 przedstawić spójny projekt prac przy konserwowanym obiekcie uwzględniający jego historię, stylistykę, ikonografię, budowę technologiczną, technikę wykonania, rodzaje i zakres zniszczeń, funkcję, użycie właściwych materiałów i metod konserwatorskich, uzasadnienie usunięcia bądź pozostawienia późniejszych przekształceń, zakres i rodzaj interwencji restauratorskich.
KU_06 wykonać na wysokim poziomie technicznym konieczne prace konserwatorskie, powstrzymujące procesy niszczenia i wzmacniające materialną strukturę dzieła, w bezpieczny sposób usuwać późniejsze nawarstwienia nie narażając na uszkodzenie jego oryginalnej struktury.
KU_07 wykonać na wysokim poziomie artystycznym konieczne prace restauratorskie w zakresie uzupełniania ubytków materii i formy artystycznej dzieła stosując różne materiały i techniki retuszu oraz rekonstrukcji, przedstawić propozycję jego aranżacji i ekspozycji.
KU_08 zorganizować warsztat i odpowiednie warunki pracy, posługiwać się specjalistycznymi urządzeniami i narzędziami przestrzegając zasad bhp.
|
KK_02 realizacji prac w interdyscyplinarnym zespole z poszanowaniem zasad etyki zawodowej i obowiązujących przepisów, współpracy z innymi specjalistami, przedstawicielami służby ochrony zabytków, koordynacji zadań, wykorzystania w różnych sytuacjach podstawowych pojęć i zasad z zakresu prawa własności intelektualnej (prawa własności przemysłowej, prawa autorskiego, itp.).
|
|
| Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się
|
| Wiedza | Umiejętności | Kompetencje |
|---|
|
Weryfikacja efektów uczenia się w zakresie wiedzy odbywa się poprzez systematyczną analizę i ocenę przedstawianych przez studenta założeń pracy magisterskiej, rozmowę problemową prowadzoną w toku konsultacji, ocenę poprawności merytorycznej dokumentacji konserwatorskiej oraz ocenę sposobu uzasadniania przyjętych decyzji badawczych, metodologicznych i konserwatorskich. Sprawdzaniu podlega stopień rozumienia budowy technologicznej dzieła, przyczyn i mechanizmów zniszczeń, zasad diagnozy stanu zachowania, sposobów projektowania postępowania konserwatorskiego, doboru metod i środków, zagadnień restauratorskich, zasad prewencji konserwatorskiej oraz etycznych podstaw ochrony dzieł sztuki. Weryfikacja może przyjmować formę omówienia kolejnych etapów projektu, prezentacji koncepcji pracy, komentarza do wyników badań oraz oceny części pisemnej związanej z realizowanym dyplomem. Taki sposób sprawdzania pozostaje zgodny z tym, że metody weryfikacji mają być narzędziami kontroli osiągania efektów przypisanych do kategorii wiedzy oraz muszą odpowiadać charakterowi przedmiotu.
|
Weryfikacja efektów uczenia się w zakresie umiejętności odbywa się przede wszystkim poprzez ocenę praktycznej realizacji pracy magisterskiej, ocenę kolejnych etapów projektu konserwatorskiego, analizę dokumentacji opisowej, fotograficznej i rysunkowej, ocenę umiejętności interpretacji obiektu i wyników badań, a także poprzez obserwację sposobu wykonywania zabiegów konserwatorskich i restauratorskich. Ocenie podlega zdolność samodzielnego rozpoznania problemu, opracowania spójnego programu prac, właściwego doboru materiałów i metod, prawidłowego przeprowadzenia działań praktycznych, organizacji warsztatu pracy oraz zachowania zasad bezpieczeństwa. Weryfikowana jest również umiejętność syntetycznego przedstawienia przebiegu działań, uzasadnienia zakresu interwencji i powiązania praktyki konserwatorskiej z dokumentacją oraz refleksją teoretyczną. W pracowni magisterskiej szczególne znaczenie ma obserwacja pracy studenta w toku realizacji projektu, ponieważ właśnie ona najlepiej odpowiada efektom odnoszącym się do dokumentacji, interpretacji dzieła, przygotowania programu działań, wykonania prac konserwatorskich i restauratorskich oraz organizacji profesjonalnego warsztatu.
|
Weryfikacja efektów uczenia się w zakresie kompetencji społecznych odbywa się poprzez obserwację postawy studenta w toku długofalowej realizacji pracy magisterskiej, ocenę jego systematyczności, samodzielności, odpowiedzialności za powierzony obiekt oraz sposobu funkcjonowania w relacji z prowadzącym i innymi specjalistami uczestniczącymi w procesie dyplomowym. Ocenie podlega gotowość do przyjmowania i wykorzystywania uwag merytorycznych, umiejętność prowadzenia rzeczowej dyskusji, kultura wypowiedzi ustnej i pisemnej, terminowość wykonywania zadań, rzetelność dokumentacyjna oraz świadomość etycznych konsekwencji podejmowanych decyzji konserwatorskich. Weryfikowana jest również zdolność odpowiedzialnego komunikowania problemów związanych z ochroną dzieła sztuki, współpracy w kontekście interdyscyplinarnym oraz dojrzałość zawodowa ujawniająca się w sposobie reagowania na trudności, ograniczenia materiałowe, dylematy metodologiczne i konieczność krytycznej oceny własnych działań. Taki sposób weryfikacji najlepiej odpowiada efektom z grupy kompetencji społecznych, związanym z pracą w zespole, komunikacją specjalistyczną, prezentacją wyników oraz odpowiedzialnością za dziedzictwo kulturowe.
|
|
| The weekly number of hours of classes or lectures, the number of ECTS points assigned to the subject and information on the form and completion of the subject are included in the study program and Course Cataloque (information is displayed in Akademus system) |
