Zajęcia realizowane są w formie seminarium dyplomowego o charakterze konsultacyjno-projektowym, ściśle powiązanego z przygotowaniem praktycznej pracy magisterskiej w zakresie ochrony i konserwacji sztuki nowoczesnej i współczesnej. Obejmują indywidualne konsultacje merytoryczne, korekty założeń badawczych i konserwatorskich, dyskusje problemowe dotyczące obiektu, jego materialności, technologii, stanu zachowania i kontekstu znaczeniowego, a także omawianie kolejnych etapów rozpoznania, dokumentacji i opracowania programu postępowania. W ramach zajęć student przygotowuje i prezentuje wybrane partie materiału badawczego, referuje postępy pracy, konfrontuje własne decyzje z aktualnym stanem wiedzy konserwatorskiej oraz rozwija umiejętność formułowania argumentacji odnoszącej się do etyki, metodologii i praktyki ochrony dzieł nowoczesnych i współczesnych. Zajęcia mają charakter zindywidualizowany i prowadzone są stosownie do specyfiki podejmowanego tematu, w tym również w formule konsultacji bezpośrednich i zdalnych. Taki sposób prowadzenia zajęć pozostaje zgodny z konsultacyjnym i elastycznym charakterem przedmiotów dyplomowych wskazanym w szkoleniu oraz z organizacją seminarium magisterskiego w indywidualnie ustalanych terminach.

Warunkiem przystąpienia do seminarium jest zaliczenie wcześniejszych etapów kształcenia kierunkowego oraz posiadanie przygotowania umożliwiającego samodzielne podjęcie pracy dyplomowej o charakterze praktycznym. Student powinien dysponować wstępnie określonym obiektem, zespołem obiektów albo problemem konserwatorskim, który będzie rozwijany w ramach pracy magisterskiej, a także wykazywać umiejętność podstawowej analizy dzieła pod względem technologicznym, historyczno-artystycznym i konserwatorskim. Wymagane jest również uczestnictwo w przedmiocie „Ochrona i konserwacja sztuki nowoczesnej i współczesnej” na V roku studiów, zarówno w części teoretycznej, jak i praktycznej, co stanowi istotne przygotowanie do podjęcia problematyki związanej z dziełami o złożonej materialności, niejednorodnej strukturze technologicznej oraz specyficznym statusie ekspozycyjnym i interpretacyjnym. Od studenta oczekuje się ponadto znajomości zasad dokumentacji konserwatorskiej, umiejętności korzystania z literatury przedmiotu i źródeł, gotowości do pracy badawczej oraz świadomości podstawowych uwarunkowań etycznych i metodologicznych związanych z ochroną sztuki nowoczesnej i współczesnej.

Seminarium służy metodycznemu prowadzeniu studenta przez proces przygotowania praktycznej pracy dyplomowej w obszarze sztuki nowoczesnej i współczesnej. Obejmuje doprecyzowanie problemu konserwatorskiego, rozwijanie umiejętności analizy materiałowej i technologicznej obiektu, interpretację wyników badań, budowę założeń projektu konserwatorskiego oraz krytyczne uzasadnianie podejmowanych decyzji. Istotnym elementem zajęć jest refleksja nad współczesnymi dylematami ochrony dzieł o złożonej materialności, zmiennym statusie ekspozycyjnym, partycypacyjnym lub procesualnym oraz nad relacją między zachowaniem substancji, funkcji, znaczeń i intencji twórczej.

Podstawą zaliczenia jest aktywny udział w seminarium, systematyczne przedstawianie postępów pracy, przygotowanie i konsultowanie dokumentacji oraz opracowań cząstkowych, udział w dyskusjach seminaryjnych, przedstawienie spójnej koncepcji praktycznej pracy dyplomowej oraz jej rozwijanie zgodnie z uwagami prowadzącego. Ocenie podlega przede wszystkim merytoryczna dojrzałość projektu, umiejętność argumentacji, terminowość oraz jakość materiału przygotowywanego do dyplomu.

Warunkiem zaliczenia seminarium jest przedstawienie spójnej, dojrzałej i merytorycznie uzasadnionej koncepcji praktycznej pracy magisterskiej oraz udokumentowanie postępu prac na poziomie odpowiadającym końcowemu etapowi studiów magisterskich. Student powinien przedłożyć uporządkowany materiał obejmujący rozpoznanie obiektu, analizę problemu konserwatorskiego, dokumentację opisową i ikonograficzną, wstępne lub rozwinięte wyniki badań, a także logicznie skonstruowany program działań konserwatorskich wraz z uzasadnieniem przyjętych metod i decyzji. Wymagane jest wykazanie umiejętności krytycznego łączenia wiedzy technologicznej, historyczno-artystycznej i konserwatorskiej, zdolności do samodzielnego formułowania wniosków oraz gotowości do dalszej finalizacji pracy dyplomowej w pracowni magisterskiej. Ocenie podlega nie tylko kompletność materiału, lecz także poziom argumentacji, terminowość, systematyczność pracy, jakość komunikacji specjalistycznej oraz stopień przygotowania do obrony dyplomu i publicznego przedstawienia efektów własnej pracy. Charakter tych wymagań jest zgodny z magisterskim, projektowo-konsultacyjnym profilem przedmiotu oraz z efektami odnoszącymi się do dokumentacji, interpretacji dzieła, projektowania programu konserwatorskiego i odpowiedzialnego funkcjonowania w dyskursie zawodowym.

Brandi, Cesare. Teoria del restauro. Roma: Edizioni di Storia e Letteratura, 1963.
Brandi, Cesare. Theory of Restoration. Translated by Cynthia Rockwell. Edited by Giuseppe Basile. Florence–Roma: Nardini Editore; Istituto Centrale per il Restauro, 2005.
Brandi, Cesare. Teoria restauracji. Tłum. Magdalena Kijanko. Red. Giuseppe Basile i Iwona Szmelter. Warszawa: Międzynarodowe Centrum Kultury, 2006.
Corzo, Miguel Angel, ed. Mortality Immortality? The Legacy of 20th-Century Art. Los Angeles: Getty Conservation Institute, 1999.
Hummelen, IJsbrand, and Dionne Sillé, eds. Modern Art: Who Cares? An Interdisciplinary Research Project and an International Symposium on the Conservation of Modern and Contemporary Art. 2nd ed. London: Archetype, 2005.
Muñoz-Viñas, Salvador. Contemporary Theory of Conservation. London: Routledge, 2005.
Schinzel, Hiltrud. Touching Vision 2.023. Norderstedt: BoD – Books on Demand, 2023.
Scholte, Tatja, and Glenn Wharton, eds. Inside Installations: Theory and Practice in the Care of Complex Artworks. Amsterdam: Amsterdam University Press, 2011.
Szmelter, Iwona. O fenomenie sztuk wizualnych i meandrach ich ochrony. Filozofia i elementy nowej teorii i praktyki konserwacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2020.
Szmelter, Iwona. Aktualność sztuki: Innowacyjna opieka nad sztuką nowoczesną i współczesną. Warszawa: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 2024.

Bogdańska-Krzyżanek, Małgorzata, and Joanna Egit-Pużyńska, red. O opiece nad kolekcją. Konsultacja naukowa Iwona Szmelter. Warszawa: Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, 2008.
Folga-Januszewska, Dorota. Muzeum: fenomeny i problemy. Kraków: Universitas, 2015.
Hölling, Hanna, Joanna Pelta Feldman, and Emilie Magnin. “Performance Conservation: A Condition Report, or a Para-Ethnography in Three Acts.” In Revolving Documents: Narrations of Beginnings, Recent Methods and Cross-Mappings of Performance Art, edited by S. G. Fink and A. Mirčev, 155–172. Zürich: Diaphanes, 2024.
Jadzińska, Monika. Duże dzieło sztuki: sztuka instalacji – autentyzm, zachowanie, konserwacja. Kraków: Universitas, 2011.
Jadzińska, Monika. Tworzywa sztuczne w sztukach wizualnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2019.
Kowalik, Anna. “How to Protect Contemporary Artworks Made of Nature or by Nature: Case Studies Concerning the Preservation of Ephemeral Art.” Antennae, no. 46.
Laurenson, Pip. “Authenticity, Change and Loss in the Conservation of Time-Based Media Installations.” Tate Papers, no. 6 (Autumn 2006). Accessed May 20, 2022.
Laurenson, Pip, and Vivian van Saaze. “Collecting Performance-Based Art: New Challenges and Shifting Perspectives.” In Performativity in the Gallery: Staging Interactive Encounters, edited by Outi Remes, 27–41. Bern: Peter Lang, 2014.
Nowe muzeum sztuki: współczesnej czy nowoczesnej? Miejsca, programy, zadania. Warszawa, 2005.
Object – Event – Performance: Art, Materiality, and Continuity Since the 1960s. Edited by Hanna Hölling. New York: Bard Graduate Center, 2022.
Poprzęcka, Maria, red. Dzieło sztuki a konserwacja. Kraków: Universitas, 2004.
Schädler-Saub, Ursula. “Conservation Ethics Today: Are Our Conservation-Restoration Theories and Practice Ready for the Twenty-First Century? Introductory Notes to Some Central Issues.” Protection of Cultural Heritage 8 (2019): 291–300.
Stigter, Sanneke. “Co-Producing Conceptual Art: A Conservator’s Testimony.” Revista de História da Arte – Série W 4 (2015): 103–114.
Theory and Practice in the Conservation of Modern and Contemporary Art: Reflections on the Roots and the Perspectives. London, 2010.
Szmelter, Iwona. “Współczesna teoria konserwacji i restauracji dóbr kultury. Zarys zagadnień.” Ochrona Zabytków 2 (2006).
Szmelter, Iwona. “Nowa rama konceptualna opieki nad dziedzictwem sztuki nowoczesnej.” Biuletyn Konserwatorów Dzieł Sztuki 1–4 (2008).
Szmelter, Iwona, et al. Innovative Approach to the Complex Care of Contemporary Art. London–Warsaw, 2012.
Szmelter, Iwona, and Wojciech Kowalski. “Wystawiennictwo sztuki nowoczesnej a ochrona integralności utworów.” Muzealnictwo 49 (2008): 20–41.
Sztuka dzisiaj. Materiały sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki. Warszawa, 2001.
Van de Vall, Renée. “The Devil and the Details: The Ontology of Contemporary Art in Conservation Theory and Practice.” The British Journal of Aesthetics 55, no. 3 (2015): 285–302.
Van de Vall, Renée, Hanna Hölling, Tatja Scholte, and Sanneke Stigter. “Reflections on a Biographical Approach to Contemporary Art Conservation.” In ICOM-CC Preprints. Lisbon, 2011.
Wysocka, Elżbieta. Wirtualne ciało sztuki. Ochrona i udostępnianie dzieł audiowizualnych. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2013.
Wybrane aktualne artykuły i studia przypadków wskazane przez prowadzącego