laboratorium, eksperyment, warsztaty, ćwiczenia, badania terenowe, przygotowanie wystawy

Gotowość do aktywnego udziału w procesie twórczym, podejmowania inicjatywy i odpowiedzialności za wspólną pracę, otwartość na eksperymentowanie oraz współpracę z osobami reprezentującymi odmienne perspektywy, kompetencje i sposoby działania. Gotowość do podejmowania wyzwań, dzielenia się własnymi pomysłami oraz konstruktywnego reagowania na propozycje innych osób.

Laboratorium współpracy międzywydziałowej. Możliwości, warunki i granice wspólnego działania
Opis przedmiotu
Laboratorium poświęcone jest badaniu możliwości, warunków i granic współpracy międzywydziałowej w Akademii. Punktem wyjścia jest odejście od popularnego założenia, że współpraca jest z definicji lepsza od działania indywidualnego ani że wspólnotowość jest wartością nadrzędną wobec autonomii. Uczestnicy będą sprawdzać, kiedy, po co i na jakich warunkach warto współpracować, jakie możliwości daje wspólne działanie, ale również jakie generuje koszty, napięcia i ograniczenia.
Podstawową metodą pracy jest eksperyment. Uczestnicy formułują pytania i hipotezy, projektują sytuacje pozwalające sprawdzić je w praktyce, obserwują i dokumentują rezultaty, a następnie wykorzystują je do planowania kolejnych działań. Wynik inny od oczekiwanego nie jest automatycznie traktowany jako porażka, lecz jako informacja pozwalająca zweryfikować wcześniejsze założenia.
Dlatego przebieg Laboratorium nie zostaje w całości przesądzony z góry. Kolejne działania wynikają z rezultatów wcześniejszych eksperymentów. Zarówno podjęcie współpracy, jak i brak zainteresowania nią, jej ograniczenia, koszty czy konflikty mogą stać się pełnoprawnym materiałem do dalszej pracy.
Pierwszy semestr służy rozpoznaniu problemu, przeprowadzeniu serii eksperymentów i stworzeniu pierwszych prototypów. W drugim semestrze wypracowana koncepcja będzie rozwijana w kierunku realizacji (prezentowanej podczas wystawy końcoworocznej ASP) dotyczącej wybranego problemu badawczego związanego ze współpracą.
Cele dydaktyczne
– krytyczne rozpoznanie możliwości, warunków, korzyści, kosztów i ograniczeń współpracy międzywydziałowej;
– badanie relacji pomiędzy działaniem wspólnym i indywidualnym, współpracą i autonomią oraz sukcesem i niepowodzeniem;
– rozwijanie umiejętności pracy metodą eksperymentu: formułowania pytań i hipotez, projektowania sposobów ich sprawdzania, obserwowania i dokumentowania rezultatów oraz projektowania na ich podstawie kolejnych działań;
– rozwijanie umiejętności odróżniania obserwacji i wyniku eksperymentu od jego interpretacji i wartościowania;
– rozwijanie kompetencji komunikacji, słuchania, negocjowania różnic, podejmowania wspólnych decyzji i dzielenia odpowiedzialności;
– poznawanie praktyk, metod pracy i zasobów funkcjonujących w różnych obszarach Akademii;
– rozwijanie umiejętności przekładania doświadczeń i rezultatów eksperymentów na działania i formy artystyczne;
– wypracowanie koncepcji realizacji na wystawę końcoworoczną ASP.
Podstawową metodą Laboratorium jest eksperyment rozumiany jako cykl:
pytanie → hipoteza → zaprojektowanie eksperymentu → obserwacja i dokumentacja → analiza rezultatu → weryfikacja założeń → kolejny eksperyment. Rezultat niezgodny z oczekiwaniami nie jest automatycznie traktowany jako porażka. Stanowi pełnoprawne źródło wiedzy i punkt wyjścia do kolejnej iteracji.
Treści programowe – semestr I
1. 15.10.2026 – Czy, po co i jak współpracować?

Projektowanie Eksperymentu I: „Co się wydarzy, kiedy zaprosimy innych do współpracy?”
Rozpoznanie doświadczeń, kompetencji i zasobów grupy. Wprowadzenie do problematyki współpracy i działania indywidualnego z wykorzystaniem wybranych elementów teorii gier: interesu indywidualnego i wspólnego, kosztów współpracy, wzajemności i działania zbiorowego.
Sformułowanie pierwszych hipotez dotyczących możliwości współpracy międzywydziałowej w ASP oraz zaprojektowanie eksperymentu polegającego na otwartym zaproszeniu studentów wszystkich lat i wydziałów do wspólnego działania 7.11.2026. Przygotowanie komunikatu i sposobów dotarcia do odbiorców (m.in. plakat, mailing, media społecznościowe, kontakt poprzez pracownie) oraz określenie sposobu monitorowania rezultatów.
Rezultat: zaprojektowanie i uruchomienie pierwszego eksperymentu Laboratorium.
2. 29.10.2026 – Pracownia I: współpraca w praktyce
Pierwsze spotkanie realizowane gościnnie w pracowni Wydziału Rzeźby. Poznanie specyfiki pracowni, jej sposobu działania, metod, materiałów i narzędzi. Praktyczne zadanie zespołowe wykorzystujące zasoby pracowni. Obserwacja sposobów podejmowania decyzji, dzielenia zadań, korzystania z różnych kompetencji oraz relacji między indywidualnym pomysłem a wspólnym rezultatem. Dokumentacja procesu i analiza tego, co współpraca umożliwiła, a co utrudniła.
Rezultat: pierwsze prototypy oraz materiał dotyczący praktycznych warunków i kosztów współpracy.
Lektura: Skórzyńska A., Juskowiak P., „Trudna sztuka współpracy – wprowadzenie”, Kultura Współczesna 2013, nr 2 (77): Sztuka współpracy.
„Do autonomii przez współpracę. Z Grantem H. Kesterem…”, Kultura Współczesna 2013, nr 2 (77): Sztuka współpracy.
3. 07.11.2026 (sobota)– Otwarte laboratorium
Realizacja Eksperymentu I: „Co się wydarzy, kiedy zaprosimy innych do współpracy?”, przygotowanego podczas pierwszych zajęć. Spotkanie ma charakter otwartego laboratorium, do którego zaproszeni zostają studenci wszystkich lat i wydziałów ASP. Liczba uczestników, ich zróżnicowanie oraz sposób odpowiedzi na zaproszenie stanowią część rezultatu eksperymentu i materiał do dalszej analizy.
Warsztat dotyczący mechanizmów współpracy, realizowany we współpracy z Fundacją Siła Relacji. Praktyczne doświadczenie procesów związanych m.in. z komunikacją i słuchaniem, budowaniem relacji, podejmowaniem wspólnych decyzji, negocjowaniem różnic, podziałem ról, zaufaniem i odpowiedzialnością.
Analiza przebiegu eksperymentu: konfrontacja wcześniejszych hipotez z obserwacjami, oddzielenie rezultatu od jego wartościowania oraz sformułowanie pytań do dalszej pracy.
Rezultat: doświadczenie i dokumentacja eksperymentu, rozpoznanie wybranych mechanizmów współpracy oraz własnych kompetencji odnoszących się do współpracy.
Lektura: K. Olejniczak (red.), Organizacje uczące się. Model dla administracji publicznej, fragment „Porażka porażce nierówna – typologia niepowodzeń”, od s. 191, https://open.icm.edu.pl/server/api/core/bitstreams/fa1a69db-4d62-4ac0-86c0-1d5c3e50b70d/content
4. 19.11.2026 – Pracownia II: inny model pracy, inne reguły współpracy
Realizacja Eksperymentu II: „Co się wydarzy, kiedy zmienimy reguły gry?”,

Drugie spotkanie na Wydziale Rzeźby. Poznanie odmiennego sposobu organizacji procesu twórczego i pracy z materiałem. Konfrontacja doświadczeń z 7.11.2026 z innym modelem pracy artystycznej. Praktyczne testowanie kolejnego modelu wspólnego działania. Rozwijanie lub przekształcanie wcześniejszych pomysłów poprzez zmianę medium, ról, zasad podejmowania decyzji lub zakresu indywidualnej kontroli nad rezultatem. Porównanie doświadczeń z obu pracowni oraz analiza relacji pomiędzy współpracą, autonomią, autorstwem i odpowiedzialnością.
Rezultat: kolejna seria doświadczeń/prototypów oraz porównanie różnych warunków wspólnej pracy.
Lektura: R. Sennett, Razem. Rytuały, zalety i zasady współpracy, rozdz. 7 „Warsztat” i rozdz. 9 "Wspólnota"– wybrane fragmenty.
5. 3.12.2026 – Czego dowiedzieliśmy się o współpracy? Od eksperymentów do projektu
Podsumowanie doświadczeń pierwszego semestru: eksperymentów, warsztatu dotyczącego mechanizmów współpracy oraz pracy w dwóch pracowniach Wydziału Rzeźby. Analiza tego, kiedy współpraca okazała się produktywna, trudna, kosztowna lub niepotrzebna oraz co umożliwiało działanie wspólne, a co autonomia.
Indywidualne prezentacje koncepcji projektu na wystawę końcoworoczną ASP. Każda propozycja obejmuje: koncepcję projektu i jej uzasadnienie, kontekst teoretyczny, odniesienie do doświadczeń Laboratorium oraz plan pracy w II semestrze.
Wspólna dyskusja nad przedstawionymi propozycjami i wybór w głosowaniu koncepcji stanowiącej punkt wyjścia do pracy zespołowej w II semestrze. Wybrana koncepcja może być następnie rozwijana i modyfikowana przez całą grupę.
Rezultat: wybór koncepcji projektu końcowego i określenie kierunku pracy w II semestrze.
Lektura: Balińska M., „Dobre praktyki organizacji wystaw”, w: P. Sz. Mańczak (red.), KuratoRING. Teksty o praktykach kuratorskich, Gdańsk 2024, s. 16–24.
Walczyk J., „Kuratorstwo (nie)uspołecznione”, tamże, s. 25–29.
Semestr II
Drugi semestr będzie poświęcony realizacji projektu wybranego 3.12 na podstawie doświadczeń i rezultatów pierwszego semestru. Praca obejmie rozwijanie koncepcji, kolejne próby i prototypy, pracę produkcyjną oraz przygotowanie realizacji na wystawę końcoworoczną ASP.
Informacje organizacyjne
Zajęcia realizowane są modułowo, w blokach dłuższych niż standardowa jednostka zajęciowa, co wynika z ich projektowego charakteru. Sobotni warsztat ma w założeniu umożliwić udział osobom studiującym na innych wydziałach bez kolizji z planami zajęć. W pierwszym semestrze zajęcia odbywają się w październiku, listopadzie i grudniu 2026, a w drugim semestrze rozpoczynają się na przełomie lutego i marca i kończą się przygotowaniem wystawy końcoworocznej. Łączny wymiar zajęć pozostaje zgodny z programem studiów.

Warunkiem przystąpienia do zaliczenia końcowego jest aktywny udział w zajęciach, eksperymentach i pracy warsztatowej, przygotowanie do zajęć na podstawie wskazanych lektur oraz wykonanie uzgodnionych z grupą zadań.

Podstawą oceny jest indywidualna prezentacja (ok. 10 minut) koncepcji projektu na wystawę końcoworoczną ASP, przedstawiona podczas ostatnich zajęć. Prezentacja obejmuje cztery elementy, oceniane w skali 1–5 pkt:

• Koncepcja projektu i jej uzasadnienie – spójność i czytelność pomysłu, trafność uzasadnienia oraz adekwatność proponowanej formy do podejmowanego problemu.
• Kontekst teoretyczny – osadzenie koncepcji w szerszym kontekście problemowym i teoretycznym, z wykorzystaniem literatury z zajęć oraz co najmniej jednego samodzielnie znalezionego źródła.
• Nawiązanie do doświadczeń Laboratorium – wykorzystanie i krytyczna interpretacja doświadczeń, obserwacji i rezultatów eksperymentów przeprowadzonych w semestrze.
• Plan pracy w II semestrze – określenie dalszych działań, eksperymentów lub testów, potrzebnych zasobów i kompetencji oraz głównych etapów prowadzących do realizacji projektu.

Skala oceny każdego kryterium:

0 pkt - brak

1 pkt – ze znacznymi uchybieniami – kryterium podjęte, ale z istotnymi brakami lub wadami; wymaga zasadniczego uzupełnienia lub przepracowania.
2 pkt – częściowo – kryterium spełnione częściowo; widoczny jest kierunek pracy, ale występują istotne braki w rozwinięciu, spójności lub uzasadnieniu.
3 pkt – poprawnie – kryterium spełnione w wymaganym zakresie; element jest kompletny, zrozumiały i odpowiednio uzasadniony.
4 pkt – dobrze – kryterium zrealizowane powyżej poziomu podstawowego; element jest dobrze rozwinięty, spójny i przekonujący oraz pokazuje samodzielność myślenia.
5 pkt – bardzo dobrze – kryterium zrealizowane w sposób pogłębiony i szczególnie przekonujący; pokazuje wysoki poziom samodzielności, krytycznej refleksji i twórczego wykorzystania materiału.

Maksymalna liczba punktów: 20.

Przeliczenie punktów na ocenę:

19–20 pkt – 5
17–18 pkt – 5−
15–16 pkt – 4+
13–14 pkt – 4
11–12 pkt – 4−
9–10 pkt – 3+
7–8 pkt – 3
5–6 pkt – 3−
4–0 pkt – 2

Po prezentacjach propozycje zostaną wspólnie omówione, a grupa w drodze głosowania wybierze koncepcję stanowiącą punkt wyjścia do wspólnej pracy w II semestrze. Wynik głosowania nie wpływa na indywidualną ocenę studenta.

Warunkiem zaliczenia pierwszego semestru przedmiotu jest:

– aktywny udział w zajęciach, eksperymentach i pracy warsztatowej;
– przygotowanie do zajęć, w tym zapoznanie się ze wskazanymi lekturami;
– wykonywanie uzgodnionych z grupą zadań związanych z przygotowaniem, realizacją i dokumentacją kolejnych eksperymentów;
– udział w działaniach realizowanych we współpracy z zaproszonymi osobami i pracowniami;
– przygotowanie i przedstawienie indywidualnej koncepcji projektu na wystawę końcoworoczną, obejmującej: koncepcję i jej uzasadnienie, kontekst teoretyczny, odniesienie do doświadczeń Laboratorium oraz plan pracy w II semestrze;
– uzyskanie z prezentacji końcowej minimum 5 punktów na 20 możliwych, przy czym każdy z czterech elementów prezentacji musi zostać podjęty (uzyskać min. 1 pkt).
– obecność na minimum 4 z 5 spotkań. Ze względu na blokowy, warsztatowy i procesowy charakter zajęć wymagany jest udział w pełnym wymiarze poszczególnych spotkań. Jedną nieobecność należy uzupełnić w sposób uzgodniony z prowadzącą. W szczególnych przypadkach zdrowotnych lub życiowych, za zgodą Prodziekana ds. studenckich, możliwe jest ustalenie indywidualnego sposobu realizacji wymagań przedmiotu.

Balińska M., „Dobre praktyki organizacji wystaw”, w: Mańczak P. Sz. (red.), KuratoRING. Teksty o praktykach kuratorskich, Gdański Archipelag Kultury, Gdańsk 2024, s. 16–24. https://gak.gda.pl/wp-content/uploads/2024/12/KURATORING_PL_v03.pdf

Olejniczak K. (red.), Organizacje uczące się. Model dla administracji publicznej, fragment „Porażka porażce nierówna – typologia niepowodzeń”, od s. 191. https://open.icm.edu.pl/server/api/core/bitstreams/fa1a69db-4d62-4ac0-86c0-1d5c3e50b70d/content 

Sennett R., Razem. Rytuały, zalety i zasady współpracy, przeł. J. Dzierzgowski, Warszawa: MUZA, 2013, wybrane fragmenty rozdziałów „Warsztat” i „Wspólnota”. Tekst udostępniony przez prowadzącą.

Skórzyńska A., Juskowiak P., „Trudna sztuka współpracy – wprowadzenie”, Kultura Współczesna 2013, nr 2 (77): Sztuka współpracy.
https://nck.pl/upload/archiwum_kw_files/artykuly/2._agata_skorzynska_piotr_juskowiak_-_wstep._trudna_sztuka_wspolpracy.pdf 

Skórzyńska A., Juskowiak P., „Do autonomii przez współpracę. Z Grantem H. Kesterem na temat jego koncepcji sztuki dialogicznej i kolaboratywnej”, Kultura Współczesna 2013, nr 2 (77): Sztuka współpracy. https://nck.pl/wydawnictwo/kultura-wspolczesna/archiwum/kw-no-9911513

Walczyk J., „Kuratorstwo (nie)uspołecznione”, w: Mańczak P. Sz. (red.), KuratoRING. Teksty o praktykach kuratorskich, Gdański Archipelag Kultury, Gdańsk 2024, s. 25–29. https://gak.gda.pl/wp-content/uploads/2024/12/KURATORING_PL_v03.pdf 

Dylemat więźnia (i co z tego wynika...), Wydział Nauk Ekonomicznych UW. https://coin.wne.uw.edu.pl/tkopczewski/lee/dylemat.pdf 

Sennett R., Razem. Rytuały, zalety i zasady współpracy, przeł. J. Dzierzgowski, Warszawa: MUZA, 2013, rozdz. 6 „Ja niekooperacyjne”. Tekst udostępniony przez prowadzącą.