Katalog ECTS

Filozoficzne podstawy sztuki mediów

Pedagog: dr Anton Marczyński

Pole Opis
Typ przedmiotu wykład
Metody dydaktyczne (forma zajęć)

-wykład problemowy i konwersatoryjny,
-analiza tekstów źródłowych i fragmentów dzieł,
-dyskusja moderowana,
-analiza studiów przypadku (dzieła sztuki mediów),
-krótkie wypowiedzi ustne studentów podczas zajęć.

Język wykładowy polski;
Liczba punktów ECTS: 2 ECTS.
Liczba godzin w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim 30 godzin.
Liczba godzin samodzielnej pracy studenta związanych z osiągnięciem efektów uczenia się (zgodnie z profilem specyfiki kształcenia na wydziale) 20 godzin (lektura, przygotowanie do zajęć, przygotowanie do kolokwium).
Wymagania wstępne

-brak formalnych wymagań poza realizacją programu studiów na danym etapie,
-podstawowa orientacja w historii sztuki nowoczesnej i współczesnej,
-gotowość do pracy z tekstem teoretycznym.

Cele dydaktyczne (treści programowe, opis przedmiotu)

Cele dydaktyczne (treści programowe, opis przedmiotu):

Przedmiot wprowadza w filozoficzne podstawy sztuki mediów, łącząc perspektywę klasycznej estetyki i ontologii sztuki z analizą nowoczesnych i współczesnych mediów (od mowy i pisma po media cyfrowe i AI). Celem kursu jest wykształcenie aparatu pojęciowego pozwalającego opisywać dzieła sztuki mediów, rozumieć przemiany relacji autor–odbiorca oraz krytycznie analizować kwestie prawdy, piękna, reprezentacji, reprodukcji i odpowiedzialności.

 

Treści programowe:

-Filozofia i medium.
-Narodziny sztuki I: twórczość, odtwórczość i inspiracja.
-Narodziny sztuki II: twórczość, odtwórczość i komunikacja.
-Estetyka filozoficzna jako teoria piękna i teoria sztuki, a także jako teoria poznania. Źródła różnych rodzajów estetyk w starożytnej Grecji. Piękno w starożytnej Grecji. Kanon. Kalokagatia.
-Język sztuki I: logos jako język, rozum i porządek, podstawowe pojęcie refleksji filozoficznej od presokratyków do współczesności.
-Język sztuki II: tekstualność obrazu. Opis i przeżycie. Metafizyka iluzji. Ikona, symbol i znak.
-Ontologia sztuki: motyw jako treść dzieła. Styl i cecha. Naśladowanie i opis. Postmodernizm w filozofii i sztuce. Piękno i prawda bytu.
-Metafizyka tego, co estetyczne: bunt wobec kanonu. Metafizyka światła.
-Mowa, pismo i druk.
-Rewolucja Gutenberga i jej skutki.
-Autor i odbiorca: reprodukcja, standaryzacja, nowoczesny podmiot czytający.
-Fotografia: ślad, indeks, aura i jej przemiany.
-Film: ruch, montaż, narracja i afekt.
-Telewizja: transmisja, rama, rytm codzienności i widowisko.
-Media cyfrowe: interfejs, baza danych, sieć, remediacja. -AI i sztuka mediów: generatywność, autorstwo, odpowiedzialność, kryteria krytyczne.

Forma i sposób zaliczenia przedmiotu (metody i kryteria oceny)

Zaliczenie na ocenę.

Składowe oceny końcowej:

-Wiedza – 30%: kolokwium ustne (pojęcia, autorzy, problemy z zakresu kursu),
-Umiejętności – 40%: aktywność merytoryczna na zajęciach (jakość argumentacji, przygotowanie do dyskusji, umiejętność krytycznej rozmowy),
-Kompetencje – 30%: aktywność merytoryczna na zajęciach (jakość argumentacji, przygotowanie do dyskusji, umiejętność krytycznej rozmowy).

Wymagania końcowe

-uzyskanie minimum 51% łącznej liczby punktów,
-zaliczenie kolokwium ustnego,
-obecność zgodnie z regulaminem studiów.

Literatura obowiązkowa wykorzystywana podczas zajęć

Hudzik, Jan Paweł, Wykłady z filozofii mediów. Podstawy nauk o komunikowaniu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2017.
Tatarkiewicz, Władysław, Historia estetyki, t. 1–3, Arkady, Warszawa 1985, 1988, 1991.
Belting, Hans, Antropologia obrazu. Szkice do nauki o obrazie, Universitas, Kraków 2007.
Barthes, Roland, Światło obrazu. Uwagi o fotografii, KR, Warszawa 1996.
McLuhan, Marshall, Galaktyka Gutenberga. Tworzenie człowieka druku, Narodowe Centrum Kultury, Warszawa 2021.
Ong, Walter J., Oralność i piśmienność. Słowo poddane technologii, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011 (wyd. 2).
Manovich, Lev, Język nowych mediów, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2006.
Benjamin, Walter, Dzieło sztuki w dobie reprodukcji technicznej (dowolne wydanie polskie).
Kluszczyński, Ryszard W., Sztuka interaktywna. Od dzieła-instrumentu do interaktywnego spektaklu, WAiP, Warszawa 2010.
Zawojski, Piotr, Sztuka obrazu i obrazowania w epoce nowych mediów, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2012.

Literatura uzupełniająca rekomendowana do samodzielnej pracy studenta

Bolter, Jay D., Grusin, Richard, Remediation: Understanding New Media, MIT Press, Cambridge (MA) 1999.
Flusser, Vilém, Towards a Philosophy of Photography, Reaktion Books, London 2000.
Bourdieu, Pierre, O telewizji. Panowanie dziennikarstwa, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009.
Castells, Manuel, Społeczeństwo sieci, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.
Bauman, Zygmunt, Płynna nowoczesność, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2006.
Welsch, Wolfgang, Estetyka poza estetyką. O nową postać estetyki, Universitas, Kraków 2005.
Lyotard, Jean-François, Kondycja ponowoczesna, Aletheia, Warszawa 1997.
Heidegger, Martin, Źródło dzieła sztuki (w: Drogi lasu, dowolne wydanie polskie).
Rozporządzenie (UE) 2024/1689 (AI Act) – tekst prawny UE.
 

Przedmiotowe efekty uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

K_W04 – student zna i rozumie podstawowe linie rozwojowe dyscyplin artystycznych istotnych dla sztuki mediów.
K_W05 – student rozpoznaje historyczny i społeczny kontekst sztuki oraz jej związki z innymi dziedzinami życia.
K_W10 – student zna idee i koncepcje rzeczywistości stanowiące filozoficzne inspiracje dla twórczości artystycznej.

K_U04 – student analizuje i interpretuje dzieła i zjawiska sztuki oraz twórczo wykorzystuje wyniki analizy.
K_U07 – student przygotowuje rozbudowane wypowiedzi ustne i pisemne dotyczące szczegółowych zagadnień kierunkowych.
K_U08 – student samodzielnie planuje i realizuje uczenie się przez całe życie.

K_K03 – student dokonuje krytycznej samooceny i formułuje konstruktywną krytykę w obszarze działań artystycznych.
K_K04 – student podejmuje refleksję nad społecznymi, naukowymi i etycznymi aspektami własnej pracy.
K_K06 – student rozumie potrzebę ciągłego uczenia się i doskonalenia warsztatu.

Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

Wiedza (K_W04, K_W05, K_W10)
pytania problemowe podczas zajęć

Umiejętności (K_U04, K_U07, K_U08)
prezentacja analityczna lub analiza pisemna dzieła/problemu
ocena jakości argumentacji i pracy z pojęciami

Kompetencje (K_K03, K_K04, K_K06)
obserwacja udziału w dyskusji i pracy krytycznej
ocena zdolności etycznej refleksji (szczególnie w module AI i autorstwa)

Informacja: tygodniowa liczba godzin ćwiczeń lub wykładów, liczba punktów ECTS przynależna przedmiotowi oraz informacje o formie i zaliczeniu przedmiotu zawarte są w programie studiów.


Lista studiów

studia status czas[h] ECTS forma zaliczenie
Sztuka Mediów s.3 o 30 2 w. 30h
w. [zal. z oceną]


Semestr 2025/26-Z (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #38.30612