Katalog ECTS

Sztuka i alternatywy

Pedagog: dr Jakub Szreder

Pole Opis
Typ przedmiotu Warsztaty badawcze
Metody dydaktyczne (forma zajęć)

Zajęcia warsztatowe – praca w grupach projektowych nad autorskimi badaniami artystycznymi, konsultacje i wspólne omawianie procesów twórczych oraz koncepcji badawczych.

Dyskusje problemowe – analiza wybranych zagadnień na podstawie praktyk artystycznych, tekstów teoretycznych i kontekstów instytucjonalnych.

Prowadzenie samodzielnej kwerendy – samodzielne wyszukiwanie działań artystycznych i inspiracji teoretycznych z zakresu krytyki instytucjonalnej, sztuki feministycznej i artystyczej samoorganizacji.

Prezentacje studenckie – dzielenie się etapami pracy badawczej i artystycznej, publiczne prezentacje wyników w formach wizualnych, performatywnych, sytuacyjnych lub dokumentacyjnych.

Metody projektowe – planowanie i realizacja działań artystycznych jako form badania i interwencji w rzeczywistość społeczną i instytucjonalną.

Praca terenowa i wizyty studyjne – badania prowadzone w przestrzeni instytucji sztuki, rozmowy z pracownikami/kami kultury, obserwacje uczestniczące, mapowanie praktyk oddolnych

Język wykładowy polski;
Liczba punktów ECTS: 3
Liczba godzin w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim 30
Liczba godzin samodzielnej pracy studenta związanych z osiągnięciem efektów uczenia się (zgodnie z profilem specyfiki kształcenia na wydziale) 60
Wymagania wstępne

Zaliczenie kursu "Sztuka i kapitały". Znajomość języka angielskiego w stopniu pozwalającym na zapoznanie się z tekstami. 

Cele dydaktyczne (treści programowe, opis przedmiotu)

Zajęcia stanowią praktyczną kontynuację kursu „Sztuka i kapitał”. Czerpiąc inspirację z omawianych wcześniej teorii i tekstów socjologicznych, studentki i studenci będą realizować własne artystyczne projekty badawcze. O ile w pierwszym semestrze zajęcia były skupione na krytycznym rozpoznaniu pola sztuki i analizie mechanizmów okrutnej ekonomii sztuki, o tyle semestr drugi będzie poświęcony aktywnym poszukiwaniom systemowych i oddolnych alternatyw dla krytykowanego stanu rzeczy.

Warsztaty odwołują się do tradycji krytyki instytucjonalnej, sztuki feministycznej, samoorganizacji artystek i artystów, oddolnych kooperatyw oraz związków zawodowych w środowisku artystycznym. Mają charakter zarówno krytyczno-poznawczy, jak i utopistyczno-praktyczny.

Wspólnie zadamy pytania: Czy inny świat sztuki jest możliwy? i Co możemy zrobić, aby go zmienić? Tematyka warsztatów będzie współtworzona przez studentki i studentów, a zakres projektów zależeć będzie od ich zainteresowań. Prace zespołowe skupią się m.in. na analizie funkcjonowania instytucji artystycznych, warunków pracy i życia artystycznego prekariatu, ekonomii sztuki oraz alternatywnych form organizacji życia artystycznego.

Zajęcia będą także miały na celu zaznajomienie studentek i studentów z metodologią pracy nad własnymi projektami badawczymi, co pozwoli im lepiej przygotować się do prowadzenia badań w ramach prac magisterskich.

1. Niepokój i nadzieja – grupowa dyskusja o obecnym stanie pola sztuki
Omówienie programu, zasad współpracy i form zaliczenia
Omówienie prac z poprzedniego semestru

2. Fabryka sztuki: jak działa i jak ją badać?
Raport Fabryka Sztuki (Wolny Uniwersytet Warszawy, Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa 2013)

3. Stan sztuki. Raporty i badania.
WIZUALNE NIEWIDZIALNE. Sztuki wizualne w Polsce. Stan, rola i znaczenie (red. Marek Krajewski i Filip Schmidt, Akademia Sztuk Pięknych, Warszawa 2017)

Policzone i policzeni 2024. Artyści, twórcy i wykonawcy w Polsce (red. Dorota Ilczuk, Wydawnictwo Uniwersytetu SWPS, Warszawa 2024)

Marne Szanse na Awanse. Raport z badania na temat obecności kobiet na uczelniach artystycznych w Polsce (red. A. Gromada, D. Budacz, J. Kawalerowicz, A. Walewska, Fundacja Katarzyny Kozyry, Warszawa 2015) oraz jego wersja obecna

Panic! Social Class, Taste and Inequalities in the Creative Industries (Orian Brook, Mark Taylor, David O’Brien, University of Edinburgh, Edinburgh 2018)

Representation of Female Artists in Britain During 2019 (Kate MacMillan, Hettie Judah, Freelands Foundation, London 2019)

Structurally F–cked: An Inquiry into Artists’ Pay and Conditions in the Public Sector in Response to the Artist Leaks Data. (red. Charlotte Warne Thomas; z udziałem Lola Olufemi, Juliet Jacques, I Jack Ky Tan, Londyn: a-n The Artists Information Company 2023)

4. Świat sztuki jako góra lodowa, czyli feministyczne ekonomie sztuki

Centre for Plausible Economies, Icebergian Economies of Contemporary Art (Cyber PyraMMMida, 2020): 

https://www.pirammmida.life/cpe

Grafy I prace z wystawy Economics the Blockbuster, The Whitworth, Manchester 2023

J.K. Gibson-Graham i Kelly Dombroski, Introduction to The Handbook of Diverse Economies: inventory as ethical intervention [w:] The handbook of diverse economies, red. J.K. Gibson-Graham I Kelly Domroski, Edward Elgar Publishing, Northampton 2020

J.K. Gibson-Graham, Economic meltdown, or what an iceberg can tell us about the economy (Trade Show, 2014):

http://trade-show.info/reader/economic-meltdown-or-what-an-iceberg-can-tell-us-about-the-economy/

5. Zajęcia warsztatowe z mapowania współzależnych ekonomii sztuki

6. Czy inny świat sztuki jest możliwy? Manifesty.

White Pube Ideas for a New Art World (akcja billboardowa):

https://www.itsnicethat.com/news/the-white-pube-buildhollywood-art-campaign-290121

White Pube Ideas for a New Art World (tekst):

https://www.thewhitepube.co.uk/ideasforanewartworld

Center for Plausible Economies, Heads up and Hands On, Manifesto of the Interdependent Art Worlds,  [w:] Kathrin Bohm, Art on the Scale of Life, Valiz: London 2023, str. 142 - 162

Manifest Art For UBI:

https://instituteofradicalimagination.org/2021/01/16/art-for-ubi-manifesto-launching-campaign/ 

7. Możliwe światy sztuki i inne bazy danych

Basekamp Group & Friends, Frequently asked questions [w:] Plausible artworlds. lulu.com, S.l. 2013

omówienie przykładów z książki

Fragmenty z Documenta Fifteen Handbook (str. 1- 40 plus leksykon pojęć, Kassel, Documenta, 2023)

Archiwa Arte Util:

https://arte-util.org/

Królikokaczki.pl

https://krolikokaczki.pl/en/

Secondary Archive

https://secondaryarchive.org/

8-9. Od zainteresowań do badań
– mapowanie zainteresowań i zawiązywanie zespołów projektowych

10-11. Koncepcje i metody

– Prezentacje w zespołach + feedback
– Wspólna analiza metod i efektów

12-13 Badania i konsultacje
– Spotkania poświęcone pracy nad projektami
– Analiza materiału, korekty koncepcji, testowanie formatów prezentacji

14–15. Finałowe prezentacje projektów
– Publiczna prezentacja projektów (forma: pokaz, performans, dokumentacja, rozmowa, publikacja etc.)
– Wspólne omówienie, ewaluacja, refleksja

Forma i sposób zaliczenia przedmiotu (metody i kryteria oceny)

Przygotowanie i prezentacja grupowych projektów badawczych, przygotowanie raportów z badań. 

Wymagania końcowe


Przygotowanie i prezentacja grupowych projektów badawczych, przygotowanie raportów z badań.

Literatura obowiązkowa wykorzystywana podczas zajęć

Raport Fabryka Sztuki (Wolny Uniwersytet Warszawy, Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa 2013)


WIZUALNE NIEWIDZIALNE. Sztuki wizualne w Polsce. Stan, rola i znaczenie (red. Marek Krajewski i Filip Schmidt, Akademia Sztuk Pięknych, Warszawa 2017)

Policzone i policzeni 2024. Artyści, twórcy i wykonawcy w Polsce (red. Dorota Ilczuk, Wydawnictwo Uniwersytetu SWPS, Warszawa 2024)

Marne Szanse na Awanse. Raport z badania na temat obecności kobiet na uczelniach artystycznych w Polsce (red. A. Gromada, D. Budacz, J. Kawalerowicz, A. Walewska, Fundacja Katarzyny Kozyry, Warszawa 2015) oraz jego wersja obecna

Panic! Social Class, Taste and Inequalities in the Creative Industries (Orian Brook, Mark Taylor, David O’Brien, University of Edinburgh, Edinburgh 2018)

Representation of Female Artists in Britain During 2019 (Kate MacMillan, Hettie Judah, Freelands Foundation, London 2019)

Structurally F–cked: An Inquiry into Artists’ Pay and Conditions in the Public Sector in Response to the Artist Leaks Data. (red. Charlotte Warne Thomas; z udziałem Lola Olufemi, Juliet Jacques, I Jack Ky Tan, Londyn: a-n The Artists Information Company 2023)

Centre for Plausible Economies, Icebergian Economies of Contemporary Art (Cyber PyraMMMida, 2020): 

https://www.pirammmida.life/cpe

Grafy I prace z wystawy Economics the Blockbuster, The Whitworth, Manchester 2023

 J.K. Gibson-Graham i Kelly Dombroski, Introduction to The Handbook of Diverse Economies: inventory as ethical intervention [w:] The handbook of diverse economies, red. J.K. Gibson-Graham I Kelly Domroski, Edward Elgar Publishing, Northampton 2020

J.K. Gibson-Graham, Economic meltdown, or what an iceberg can tell us about the economy (Trade Show, 2014):

http://trade-show.info/reader/economic-meltdown-or-what-an-iceberg-can-tell-us-about-the-economy/

White Pube Ideas for a New Art World (akcja billboardowa):

https://www.itsnicethat.com/news/the-white-pube-buildhollywood-art-campaign-290121

White Pube Ideas for a New Art World (tekst):

https://www.thewhitepube.co.uk/ideasforanewartworld

Center for Plausible Economies, Heads up and Hands On, Manifesto of the Interdependent Art Worlds,  [w:] Kathrin Bohm, Art on the Scale of Life, Valiz: London 2023, str. 142 - 162

Manifest Art For UBI:

https://instituteofradicalimagination.org/2021/01/16/art-for-ubi-manifesto-launching-campaign/ 

Basekamp Group & Friends, Frequently asked questions [w:] Plausible artworlds. lulu.com, S.l. 2013

omówienie przykładów z książki

Fragmenty z Documenta Fifteen Handbook (str. 1- 40 plus leksykon pojęć, Kassel, Documenta, 2023)

Archiwa Arte Util:

https://arte-util.org/

Królikokaczki.pl

https://krolikokaczki.pl/en/

Secondary Archive

https://secondaryarchive.org/

Literatura uzupełniająca rekomendowana do samodzielnej pracy studenta

Dostosowana do potrzeb studentów i studentek.

Przedmiotowe efekty uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

Wiedza:
- charakteryzuje i opisuje funkcjonowanie instytucji sztuki oraz współczesne praktyki artystyczne zaangażowane w krytykę instytucjonalną, feminizm, samoorganizację i alternatywne modele działania w polu sztuki.
- wymienia i opisuje sposoby, w jakie artystki i artyści wykorzystują działania artystyczne jako formę badania i interwencji społecznej.
- wymienia i charakteryzuje podstawowe narzędzia metodologiczne pozwalające prowadzić badania w ramach własnych praktyk artystycznych.

 

W01
W10


Umiejętności:
- projektuje i realizuje działania artystyczne o charakterze badawczym — jako formy zadawania pytań, eksplorowania rzeczywistości i wypracowywania alternatywnych modeli działania.
- łączy praktykę artystyczną z refleksją krytyczną i analizą kontekstu instytucjonalnego.
- w drodze praktycznych eksperymentów wypracowuje możliwości alternatywnego urządzenia obiegu artystycznego, który będzie ich przyszłym środowiskiem pracy.

 

U01
U04
U08
U09

Kompetencje społeczne:
- pracuje zespołowo
-prowadzi proces twórczy w oparciu o wspólne badanie oraz prezentuje wyniki swoich działań w formach wizualnych, performatywnych lub sytuacyjnych.
- wykazuje rozwiniętą wrażliwość na uwarunkowania społeczne i ekonomiczne funkcjonowania w świecie sztuki oraz zdolność do krytycznego myślenia poprzez działania artystyczne.
- jest świadomy/a procesu kształtowania postaw sprawczości, odpowiedzialności i solidarności w praktyce artystycznej.

 

 

K03
K04

Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

Wykonanie i prezentacja projektu. Przygotowanie raportu.

Wykonanie i prezentacja projektu. Przygotowanie raportu.

Wykonanie i prezentacja projektu. Przygotowanie raportu.

Informacja: tygodniowa liczba godzin ćwiczeń lub wykładów, liczba punktów ECTS przynależna przedmiotowi oraz informacje o formie i zaliczeniu przedmiotu zawarte są w programie studiów.


Lista studiów

studia status czas[h] ECTS forma zaliczenie
Badania Artystyczne s.2 o 30 2 ćw. 30h
ćw. [zal. z oceną]


Semestr 2025/26-L (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #38.31075