Konwersatorium (dyskusja na temat poszczególnych tekstów) z elementami wykładu uzupełniającego wiedzę osób uczestniczących.

Brak.

Zajęcia mają na celu zapoznanie studentów i studentek z tymi obszarami teorii psychoanalitycznej, które posiadają szczególne znaczenie dla badania kultury oraz sztuki. Lektura klasycznych tekstów psychoanalitycznych oraz współczesnych komentarzy do nich zorganizowana będzie w obrębie pól tematycznych obejmujących m.in. takie zagadnienia, jak sublimacja, trauma, fantazja, wizualność czy edypalizacja. Psychoanalizą będziemy się więc interesować nie jako praktyką kliniczno-terapeutyczną, ale raczej jako językiem użytecznym do opisu i wyjaśnienia zjawisk artystycznych i kulturowych. W drugiej części zajęć nacisk położony zostanie na post-psychoanalityczne teorie, które podejmują polemikę z oryginalnymi założeniami takich klasyków psychoanalizy, jak Freud czy Lacan, w tym zwłaszcza na schizoanalizę Deleuze'a i Guattariego.

Wypełnienie karty lektury dla każdego z tekstów wymienionych na liście lektur obowiązkowych oraz realizacja indywidualnego lub grupowego projektu artystyczno-badawczego dotyczącego problematyki poruszanej na zajęciach. Oceniana będzie forma artystyczna (umiejętność posługiwania się wybranymi mediami i środkami wyrazu) oraz stopień wykorzystania wiedzy z zajęć.

Przyswojenie wiedzy przedstawianej na zajęciach w stopniu wystarczającym do stworzenia indywidualnego lub grupowego projektu artystyczno-badawczego.

1. Sublimacja

Z. Freud, Kultura jako źródło cierpień, tłum. R. Reszke, w: Z. Freud, Dzieła, t. 4, Pisma społeczne, Warszawa 1998, tam: r. III-VI, s. 182-210.
Z. Freud, Kulturowa moralność seksualna a współczesna nerwowość, w: Z. Freud, Dzieła, t. 4, Pisma społeczne, Warszawa 1998, s. 7-24.

2. Fantazja

Z. Freud, Pisarz a fantazjowanie, tłum. M. Leśniewska w: S. Skwarczyńska (red.) Teoria badań literackich za granicą, t. 2, cz. 1, Kraków 1974, s. 507-517.
M. Janion, Projekt krytyki fantazmatycznej. Szkice o egzystencjach ludzi i duchów, Warszawa 1991, tam: esej tytułowy, s. 7-29.

3. Trauma

J. Lacan, Tuche i automaton, tłum. K. Kłosiński, w: A. Burzyńska, M.P. Markowski (red.), Teorie literatury XX wieku. Kraków 2006, s. 30-41.
A. Bielik-Robson, Słowo i trauma: Czas, narracja, tożsamość, „Teksty Drugie”, Nr 5 (2004).

4. Wizualność

J. Lacan, Stadium zwierciadła jako czynnik kształtujący funkcję Ja, w świetle doświadczenia psychoanalitycznego, tłum. J. W. Aleksandrowicz, „Psychoterapia” 1987, nr 4.
L. Mulvey, Przyjemność wzrokowa a kino narracyjne, tłum. J. Mach, w: L. Mulvey, Do utraty wzroku, Kraków 2010, s. 33-47.
T. McGowan, Realne spojrzenie. Teoria filmu po Lacanie, tłum. K. Mikurda, Warszawa 2007, tam: Wstęp. Od wyobrażonego wzroku do realnego spojrzenia, s. 15-44.

5. Psychoanaliza Wilhelma Reicha

W. Reich, Psychologia mas wobec faszyzmu, tłum. E. Drzazgowska, M. Abraham-Diefenbach, Warszawa 2009, tam: Przedmowa do wydania trzeciego, s. 11-26, r. 2, Ideologia rodziny autorytarnej w psychologii mas faszystowskich, s. 52-86 oraz r. 6, Zorganizowany mistycyzm jako międzynarodowa organizacja antyseksualna, s. 123-146.
D. Makavejev, W.R.: Mysteries of the Organism, dokument/video-art, Jugosławia, Niemcy Zachodnie, 1971.

6. Przeciw edypalizacji 1: schizoanaliza Deleuze’a i Guattari’ego

K. Wolański, Sędzia Schreber. Bóg, nerwy i psychoanaliza, Warszawa 2012, tam: r. VII, Schizoanaliza Schrebera – Deleuze i Guattari, 487-567.
G. Deleuze, F. Guattari, Kłącze, oraz 1227 – Traktat o nomadologii: maszyna wojenna(fragmenty) tłum. B. Banasiak, „Colloquia Communia”, 1-3/39-38/1988.

7. Przeciw edypalizacji 2: Bettelheim i Peju

B. Bettelheim, Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni, tłum. D. Danek, Warszawa 1985, tam: Wstęp. Walka o nadanie sensu własnej egzystencji, t. 1, s. 39-64 oraz Konflikty edypalne i ich rozwiązania, s. 212-221.
P. Peju, Dziewczynka w baśniowym lesie. O poetykę baśni: w odpowiedzi na interpretacje psychoanalityczne i formalistyczne, tłum. M. Pluta, Warszawa 2008, tam: r. 2., Od kilku „sprzeciwów” do psychoanalizy baśni (à propos książki Bruno Bettelheima), s. 57-91.

Na podstawie indywidualnych konsultacji zgodnie z zainteresowaniami studenta lub studentki.