Katalog ECTS

Cenzura w sztuce

Pedagog: dr Jakub Dąbrowski

Pole Opis
Typ przedmiotu proseminarium
Metody dydaktyczne (forma zajęć)

wykład z elementami konwersatorium

Język wykładowy polski;
Liczba punktów ECTS: 4
Liczba godzin w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim 30
Liczba godzin samodzielnej pracy studenta związanych z osiągnięciem efektów uczenia się (zgodnie z profilem specyfiki kształcenia na wydziale) -brak-
Wymagania wstępne -brak-
Cele dydaktyczne (treści programowe, opis przedmiotu)

Omawiając różne case studies z obszaru sztuki kultury wizualnej, będziemy krytycznie analizować zagadnienie wolności ekspresji, które jest jednym z kluczowych pojęć fundujących nasze wyobrażenia o nowoczesnym, demokratycznym państwie, funkcjonowaniu sfery publicznej i świata sztuki.

 

1-2) Wolność wypowiedzi, cenzura - wprowadzenie

- liberalna doktryna wolności wypowiedzi i cenzury

- New Censorship Theory

- postkolonialna krytyka liberalnej doktryny wolności słowa jako części uniwersalnego systemu praw człowieka

- wolność wypowiedzi a wolności ekspresji artystycznej

3-4) Immunitet artystyczny – taktyki obrończe w świecie sztuki i ich polskie modyfikacje

5-6) Wolność sztuki i orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu

7) Nie tak różne jak się wydaje – mechanizmy cenzurowania sfery publicznej w PRL i III RP

8-9) Gdy cenzura nie wystarcza – ikonoklazmy w sztuce i ich źródła

10-13) Sztuka na ławie oskarżonych – słynne sprawy sądowe w Polsce i za granicą (Whistler, Grosz, Nieznalska, Nergal, Tęczowa Matka Boska, Mapplethorpe)

14-15) Analiza przykładów cenzury pozaprawnej w Polsce i za granicą (ekonomia, presja medialna, naciski polityczne)

Forma i sposób zaliczenia przedmiotu (metody i kryteria oceny)

Test wyboru 

Wymagania końcowe -brak-
Literatura obowiązkowa wykorzystywana podczas zajęć

E. Majewska, Sztuka jako pozór? Cenzura i inne paradoksy upolitycznienia kultury, 2013

R. Atkins, S. Mintcheva (Eds),Censoring Culture: Contemporary Threats to Free Expression, 2006 

Literatura uzupełniająca rekomendowana do samodzielnej pracy studenta

1. An-Na’im A. A., Toward a Cross-Cultural Approach to Defining International Standards of Human Rights: The Meaning of Cruel, Inhuman, or Degrading Treatment or Punishment, pp. 19-43
2. Ball J., Post-truth. How Bullshit Conquered the World, pp. 17-42, 235-276
3. Bourdieu P., O telewizji. Panowanie dziennikarstwa, 2009
4. Brom Z., Poland: Stop Bzdurom, Queer Struggle and the Events of Yesterday in Warsaw, freedomnews.org.uk/2020/08/08/poland-stop-bzdurom-queer-struggle-and-the-events-of-yesterday/
5. Bunn M., Reimagining Repression. New Censorship Theory and After, pp. 25-44
6. Burt R., Introduction. The >>New<< Censorship, pp. xi-xxix
7. Dąbrowski J., A Few Remarks on the Mechanisms of Censorship in the PRL and the Third Republic of Poland, pp. 209-224
8. Dąbrowski J., A. Demenko, Censorship in Polish Art after 1989. Art, Law, Politics, pp. 268-273
9. de Sousa Santos B., Human Rights as an Emancipatory Script? Cultural and Political Conditions, pp. 3-40
10. Debates on Europe, Writing in Opposition. Culture and Politics, www.youtube.com/watch?v=mh8RZ561tkY
11. Ewidentne Pedalstwo, Chrystus jest nasz! [Stop Bzdurom & Gang Samzamęt], www.youtube.com/watch?v=jJgubSbayLw
12. Feldman N., Free Speech in Europe Isn't What Americans Think, www.bloomberg.com/opinion/articles/2017-03-19/free-speech-in-europe-isn-t-what-americans-think?fbclid=IwAR0DYScnjYzp9MFIcn_oKyE6PMg9VT2DW1VbjNsDTIagwH_SusvO8_2G7zo
13. Fish S., There’s no such Thing as Free Speech and It’s a Good Thing, Too, pp. 102-119
14. Freedberg D., Iconoclasts and Their Motives, pp. 5-37
15. Freshwater H., Towards a Redefinition of Censorship, pp. 217–237.
16. Gamboni D., The Fall of the Communist Monuments the Destruction of Art, Iconoclasm and Vandalism since the French Revolution, pp. 51-90
17. Goldman S. B., This Is Not a Joke: Maurizio Cattelan's Site Specific Practice, pp. 21-34
18. Julius A., Transgression. The Offences of Art, pp. 15-51
19. Mintcheva S., Censor within, pp. 251-255
20. Moskalewicz M., The Crisis in Poland’s Museums, www.artnews.com/art-in-america/features/issues-and-commentary-zacheta-janusz-janowski-1234613869/
21. Nieuwenhuis, Aernout J. “Freedom of Speech: USA vs. Germany and Europe.” Netherlands Quarterly of Human Rights, 18/2, 2000, pp. 195-214
22. Bonet L., M. M. Zamorano, Cultural policies in illiberal democracies: A conceptual framework based on the Polish and Hungarian governing experiences, pp. 559-573
23. Patty M., Social Media and Censorship: Rethinking State Action Once Again, pp. 100-113
24. Szcześniak M., Ł. Zaremba, Paranoid Looking: On De-communization, pp. 209-233
25. Traverso E., Bringing Down Statues Doesn’t Erase History, It Makes Us See It More Clearly, thewire.in/world/statues-racism-history-protests

Przedmiotowe efekty uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

Studia I stopnia

● Posiada zaawansowaną wiedzę na temat społecznego i prawnego funkcjonowania sztuki, oraz rozumie znaczenie kwestii wolności sztuki
● Posiada zaawansowaną wiedzę z nauk społecznych w zakresie podejmowania badań artystycznych i pracy twórczej
● Zna kontekst historyczny, kulturowy  i prawny funkcjonowania dzieł sztuki oraz ich związek ze współczesną rzeczywistością
● Zna podstawowe społeczne, ekonomiczne i prawne uwarunkowania prowadzenia badań artystycznych w kontekście wolności wypowiedzi

W05
W07
W09
W10

● Formułuje złożone problemy badawcze i rozwiązuje je przy użyciu specjalistycznych metodologii naukowych
● Komunikuje się z otoczeniem z użyciem specjalistycznej terminologii właściwej badaniom artystycznym i studiom kuratorskim
● Bierze udział w debacie, przedstawia, ocenia i dyskutuje różne stanowiska, także przy użyciu nowych technologii
● Krytycznie ocenia swoją wiedzę, umiejętności i dokonania w zakresie badań artystycznych i kuratorstwa

U04
U05
U06

● Zna znaczenie wiedzy naukowej dla realizowania badań artystycznych
● Ma świadomość znaczenia dziedzictwa, prawa i dobrych tradycji pracy artystycznej

K01
K02
K05

Studia II stopnia

- Posiada pogłębioną wiedzę z historii sztuki i historii kultury oraz rozumie jej znaczenie dla podejmowania badań artystycznych, w tym problematykę wolności ekspresji artystycznej 
- Zna w pogłębionym stopniu kontekst historyczny, kulturowy i prawny dzieł sztuki oraz ich związek ze współczesną rzeczywistością
- Zna społeczne, ekonomiczne i prawne uwarunkowania prowadzenia badań artystycznych w kontekście wolności sztuki
W05
W07
W09
W10

 

- Formułuje złożone problemy badawcze i rozwiązuje je przy użyciu specjalistycznych oraz innowacyjnych metodologii naukowych
- Komunikuje się ze zróżnicowanymi kręgami odbiorców z użyciem specjalistycznej terminologii właściwej badaniom artystycznym i studiom kuratorskim
- Prowadzi debatę oraz bierze w niej udział, przedstawia, ocenia i dyskutuje różne stanowiska, także przy użyciu nowych technologii
- Krytycznie ocenia swoją wiedzę, umiejętności i dokonania w zakresie badań artystycznych i kuratorstwa, wspiera w rozwoju inne osoby

U04
U05
U06

- Zna znaczenie wiedzy naukowej dla realizowania badań artystycznych i samodzielnie wyszukuje nowe źródła wiedzy
- Działa na rzecz wzmocnienia wolności ekspresji artystycznej, a także zachowania dziedzictwa, dorobku  i dobrych tradycji pracy artystycznej

K01
K02
K05

Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje
-brak-
Informacja: tygodniowa liczba godzin ćwiczeń lub wykładów, liczba punktów ECTS przynależna przedmiotowi oraz informacje o formie i zaliczeniu przedmiotu zawarte są w programie studiów.


Lista studiów

studia status czas[h] ECTS forma zaliczenie
Rzeźba s.8 d 30 4 30h
[zal. z oceną]
Grafika s.8 d 30 4 30h
[zal. z oceną]
Sztuka Mediów s.2 d 30 4 30h
[zal. z oceną]
Malarstwo / malarstwo s.8 d 30 4 30h
[zal. z oceną]
Architektura Wnętrz s.2 d 30 4 30h
[zal. z oceną]
Badania Artystyczne s.2 d 30 4 30h
[zal. z oceną]
Badania Artystyczne s.6 d 30 4 30h
[zal. z oceną]
Badania Artystyczne s.4 d 30 4 30h
[zal. z oceną]


Semestr 2025/26-L (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #38.31094