Katalog ECTS

Konserwacja i restauacja zabytkowej rzeźby ze skał osadowych i krystalicznych - praktyka

Pedagog: Andrzej Kazberuk, dr Agnieszka Zambrzycka
Asystent/ci: mgr Anna Duda-Maczuga, Marcin Witkowski

Pole Opis
Typ przedmiotu kierunkowy
Metody dydaktyczne (forma zajęć)

- indywidualne i zespołowe prace konserwatorskie przy obiektach zabytkowych z omówieniem efektów
- indywidualne i zespołowe opracowywanie dokumentacji (raporty badań, opis, rysunki, fotografie)
- warsztaty krytyczne – okresowe przeglądy postępów prac przy dokumentacji
- rotacja ról/zadań w projektach zespołowych
- ćwiczenia demonstracyjne z omówieniem
- ćwiczenia warsztatowe z korektami
- metoda projektu zespołowego (np. wspólny raport z badań specjalistycznych),
- mini-prezentacje w pracowni nt. spostrzeżeń z zajęć
- listy zadań opracowane przez studentów do samokontroli pracy
- burza mózgów nad możliwymi rozwiązaniami problemów,
- pokazy technologii konserwatorskich prowadzone przez zaproszonych specjalistów
- proseminarium podsumowujące – prezentacja wyników własnych badań i dokumentacji

Zajęcia mogą obejmować działania realizowane poza pracownią (np. montaż, demontaż, prace terenowe), prowadzone w formie zorganizowanych wyjazdów pod nadzorem pedagoga.

 Wszystkie działania przy obiektach zabytkowych realizowane są w ramach zajęć dydaktycznych, pod nadzorem pedagoga, zarówno w pracowni, jak i podczas zorganizowanych wyjazdów terenowych (np. demontaż, montaż, prace in situ).

Student nie prowadzi samodzielnych ingerencji w substancję zabytkową poza nadzorowanym procesem dydaktycznym.
Dopuszczalne są wyłącznie czynności techniczno-operacyjne o charakterze pomocniczym, wcześniej uzgodnione z prowadzącymi.

Samodzielna praca studenta obejmuje kontynuację opracowywania dokumentacji konserwatorskiej dla obiektów rozpoczętych w semestrze 5, pogłębianie analiz technologicznych i stylistycznych, opracowanie projektu prac oraz uzasadnień doboru metod i materiałów, a także przygotowanie prezentacji semestralnej podsumowującej postęp realizacji.

Samodzielność studenta dotyczy opracowań dokumentacyjnych, analiz literaturowych, przygotowania uzasadnień oraz części projektowej. W semestrze 6 wzrasta zakres odpowiedzialności studenta za spójność opracowania dokumentacji i logiczne powiązanie diagnozy z proponowanymi działaniami konserwatorskimi. Część dokumentacji może być na tym etapie zamykana, natomiast w przypadku obiektów bardziej złożonych prace kontynuowane są w kolejnych semestrach.)

Język wykładowy polski;
Liczba punktów ECTS: 10 ECTS, gdzie 1 ECTS = 25 godzin
Liczba godzin w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim 210 godzin kontaktowych. Każda godzina jest godziną dydaktyczną, czyli trwa 45 minut
Liczba godzin samodzielnej pracy studenta związanych z osiągnięciem efektów uczenia się (zgodnie z profilem specyfiki kształcenia na wydziale) 40 godzin samodzielnej pracy studenta
Wymagania wstępne

Zaliczony semestr zimowy III roku studiów magisterskich, na kierunku „konserwacja i restauracja dzieł sztuki” w specjalności "konserwacja i restauracja rzeźby i elementów architektury“.

Cele dydaktyczne (treści programowe, opis przedmiotu)

Przygotowanie do prawidłowego rozpoznania konserwowanego dzieła pod względem historycznym, techniczno-technologicznym, przyczyn i rodzajów zniszczeń.
Nauka opracowania projektu i programu prac konserwatorskich i restauratorskich oraz realizacji założeń programowych projektu.
Nauka wykonania prawidłowej dokumentacji prac konserwatorskich i restauratorskich.

W semestrze 6 studenci kontynuują realizacje rozpoczęte wcześniej, a w przypadku obiektów o większym stopniu złożoności proces konserwatorski może być rozłożony na kolejne semestry. Model pracy odzwierciedla rzeczywisty, etapowy charakter działań konserwatorskich. 

Realizacja efektów uczenia się ma charakter etapowy i przygotowawczy, stanowiąc podstawę do pogłębionej i bardziej samodzielnej realizacji zadań projektowych i konserwatorskich w kolejnych semestrach.

Forma i sposób zaliczenia przedmiotu (metody i kryteria oceny)

Ocena technicznego oraz artystycznego poziomu wykonanych prac konserwatorskich
i restauratorskich wraz z oceną dokumentacji tych prac, wg skali ocen umieszczonej w Regulaminie studiów.

20% oceny końcowej stanowi ocena za frekwencję,
80% oceny końcowej stanowi ocena efektów pracy i umiejętności zdobytych przez studenta, na którą składają się następujące składowe:

1) 50% – Ocena prawidłowości wykonanych zabiegów konserwatorskich zgodnie z nabytymi w trakcie ćwiczeń umiejętnościami. Ocena zdolności manualnych, umiejętności obserwacji oraz technicznego i artystycznego poziomu wykonanych prac konserwatorskich.
2) 25% – Ocena wykonanej dokumentacji konserwatorskiej, opartej na analizie obiektu kursowego w trakcie ćwiczeń (p.3-8 wym. końc.) oraz ocena prezentacji multimedialnej obiektu (p.10 wym. końc.)

3) 5% – Ocena stopnia zaangażowania w realizację zadań (przygotowanie do zajęć oraz aktywność w trakcie ich trwania).
4) 5% – Ocena stopnia samowystarczalności podczas pracy oraz umiejętności samodzielnego radzenia sobie z napotkanymi problemami konserwatorskimi.
5) 5% – Ocena umiejętności organizacji pracy, stopnia koncentracji podczas wykonywania zabiegów konserwatorskich i wytrwałości potrzebnej do ich realizacji.
6) 5% – Ocena umiejętności pracy w zespole (umiejętność współpracy, bezkonfliktowe zachowanie, udzielanie pomocy innym).
7) 5% – Ocena umiejętności współpracy z prowadzącym zajęcia, stosowanie się do poleceń pedagogów.

Wymagania końcowe


1. Według wskazań i w zakresie określonym przez pedagogów samodzielne i/lub zespołowe wykonanie prac konserwatorskich i restauratorskich na wybranym zabytku lub zabytkach ze skał osadowych: wapienia i piaskowca, z zastosowaniem różnych metod konserwatorskich i restauratorskich. Zakres prac na dany semestr ustalany przez pedagogów.

2. Obecność na zajęciach w wymiarze co najmniej 75% zajęć.
Zaległości powstałe w wyniku usprawiedliwionych nieobecności w wymiarze większym niż 25% zajęć mogą zostać wyrównane, za zgodą pedagogów prowadzących zajęcia. Sposób i zakres zaliczenia zaległości ustalany jest indywidualnie dla studenta, przez pedagogów prowadzących zajęcia.
Nieobecności nieusprawiedliwione nie mogą przekroczyć 10% godzin zajęć. Nie ma możliwości wyrównywania zaległości powstałych w ich wyniku i wpływają one na obniżenie oceny końcowej.
Każdorazowo po przyjściu na zajęcia student ma obowiązek wpisania się na listę obecności w pracowni z odpowiednią datą (wraz z podaniem dokładnej godziny przyjścia na zajęcia i ewentualną adnotacją o wcześniejszym wyjściu z zajęć). Na podstawie list obecności wystawiana jest ocena za frekwencję na zajęciach.
Student ma obowiązek powiadomić prowadzącego zajęcia o planowanej nieobecności najpóźniej w dniu poprzedzającym zajęcia(szczególnie w sytuacji gdy absencja mogłaby zaburzyć ciągłość pracy na zajęciach i/lub spowodować problemy technologiczne przy pracach na obiekcie zabytkowym). Zgłoszenie nieobecności należy przesłać wiadomością e-mail na konta akademickie prowadzących zajęcia. W przypadku nieplanowanej obecności student ma obowiązek powiadomić prowadzącego zajęcia niezwłocznie gdy jest to możliwe.
Po ustaniu nieobecności dokument poświadczający usprawiedliwienie nieobecności należy przedstawić do wglądu prowadzącemu zajęcia pedagogowi, w celu odnotowania usprawiedliwienia.

3. Poprawne wykonanie badań specjalistycznych podsumowanych poprawnie wykonanym raportem z badań konserwowanego obiektu lub obiektów w ramach ćwiczeń, według zakresu ustalonego z pedagogami, we współpracy z Zakładem Badań Specjalistycznych i Technik Dokumentacyjnych (wersja cyfrowa i/lub wydruk komputerowy) Poprawność wykonania badań oraz ich raportu zostaje potwierdzona przez pracowników Zakładu BSiTD

4. Poprawne wykonanie dokumentacji fotograficznej, w tym fotografii specjalistycznych (wersja cyfrowa i/lub wydruk komputerowy), wraz z opisami zdjęć i uporządkowaniem plików na nośnikach, według zakresu ustalonego z pedagogami.
Dokumentacja fotograficzna wykonywana jest we współpracy z Zakładem Badań Specjalistycznych i Technik Dokumentacyjnych.

5. Poprawne dokumentowanie fotograficzne i opisowe przebiegu prac konserwatorskich wykonywanych na obiektach zabytkowych i/lub próbnikach/„makietach” w danym semestrze (wersja cyfrowa i/lub wydruk komputerowy), według zakresu ustalonego z pedagogami, wraz z opisami zdjęć i uporządkowaniem plików na nośnikach.

6. Poprawne prowadzenie dziennika prac konserwatorskich obiektu/obiektów kursowych.

7. Poprawne wykonanie dokumentacji rysunkowej obiektu/obiektów kursowych na podstawie wskazań i w zakresie zadanym przez prowadzących zajęcia

8. Poprawne wykonanie dokumentacji lub punktów dokumentacji wybranego zabytku lub zabytków ze skał osadowych, według zakresu ustalonego z pedagogami (wydruk komputerowy części lub całości dokumentacji oraz wersja cyfrowa zapisana na dysku katedralnym i/lub na innym nośniku).

9. Poprawne wykonanie kosztorysu i programu prac konserwatorskich, na podstawie wskazań i w zakresie zadanym prze prowadzących zajęcia.

10. Multimedialna prezentacja związana z obiektem/obiektami kursowymi, przed prowadzącymi zajęcia i studentami z Katedry (na tematy wskazane przez pedagogów, obejmujące stan zachowania, przyczyny zniszczeń i warunki przechowywania obiektu/obiektów, cele i założenia konserwacji i restauracji, wnioski z wyników badań, oraz przebieg i efekty przeprowadzonych prac konserwatorskich i restauratorskich na obiekcie/obiektach kursowych).

Literatura obowiązkowa wykorzystywana podczas zajęć

1. Konserwacja kamiennych obiektów zabytkowych, Materiały z konferencji naukowej i Pierwszego Zjazdu Absolwentów, pod. red. W.Łukaszewicz, Toruń 1993.
2. Koss A., Marczak J., Zastosowanie laserów w konserwacji zabytków i dzieł sztuki, Warszawa 2005.
3. Łukaszewicz J.W., Badania i zastosowanie związków krzemoorganicznych w konserwacji zabytków kamiennych, Toruń 2002.
4. Problemy konserwacji elewacji budowli zabytkowych, Materiały z sesji naukowej- Kraków, 9-10 maja 1996, Wiadomości Konserwatorskie Województwa Krakowskiego nr 5, Kraków 1996
5. Zabytki kamienne i metalowe, ich niszczenie i konserwacja profilaktyczna, pod red. W. Domasłowskiego, Toruń 2011.

Literatura uzupełniająca rekomendowana do samodzielnej pracy studenta

1. Bania Z., Olszewski A., Klasyfikacja i typologia nagrobków, Warszawa 1989.
2. Basista A., Nowakowski A., Pencakowski P. i inni, Analiza i systematyka grobów cmentarnych, [w:] Teka Komisji Urbanistyki i Architektury, t. XX, 1986, s.91-99.
3. Płuska I., Konserwacja kamienia w architekturze i rzeźbie [w:] Renowacje i zabytki, Kraków 2005.
4. Rudniewski P., Jarmińska D., Jeżewska E., Kępa L., Kurkowska J., Nowicka A., Syta O., Wagner B., Wesołowska A., Pigmenty. Analiza mikrochemiczna i instrumentalna, Warszawa 2018.
5. Strzelczyk A., Karbowska-Berent J., Drobnoustroje i owady niszczące zabytki i ich zwalczanie, Toruń 2004r.

Przedmiotowe efekty uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

Realizacja efektów uczenia się w zakresie wiedzy (KW_04–KW_08) odbywa się w przedmiocie: „Konserwacja i restauracja zabytkowej rzeźby ze skał osadowych i krystalicznych – teoria”.

Wiedza ta stanowi podstawę realizacji efektów w zakresie umiejętności i kompetencji społecznych w niniejszym przedmiocie praktycznym

KU_03  wykonać profesjonalną dokumentacje opisową, fotograficzną, rysunkową, konserwowanego obiektu wykorzystując również technikę komputerową.

KU_04  zinterpretować i opisać konserwowane dzieło sztuki pod względem historycznym, stylistycznym, ikonograficznym, budowy technologicznej i techniki wykonania wykorzystując własną wiedzę, literaturę przedmiotu, dostępne źródła, wyniki badań specjalistycznych.

KU_05  przedstawić spójny projekt prac przy konserwowanym obiekcie uwzględniający jego historię, stylistykę, ikonografię, budowę technologiczną, technikę wykonania, rodzaje i zakres zniszczeń, funkcję, użycie właściwych materiałów i metod konserwatorskich, uzasadnienie usunięcia bądź pozostawienia późniejszych przekształceń, zakres i rodzaj interwencji restauratorskich.

KU_06  wykonać na wysokim poziomie technicznym konieczne prace konserwatorskie, powstrzymujące procesy niszczenia i wzmacniające materialną strukturę dzieła,
w bezpieczny sposób usuwać późniejsze nawarstwienia nie narażając na uszkodzenie jego oryginalnej struktury.

KU_07  wykonać na wysokim poziomie artystycznym konieczne prace restauratorskie
w zakresie uzupełniania ubytków materii i formy artystycznej dzieła stosując różne materiały i techniki retuszu oraz rekonstrukcji, przedstawić propozycję jego aranżacji
i ekspozycji.

KU_08  zorganizować warsztat i odpowiednie warunki pracy, posługiwać się specjalistycznymi urządzeniami i narzędziami przestrzegając zasad bhp.

KK_02  realizacji prac w interdyscyplinarnym zespole z poszanowaniem zasad etyki zawodowej i obowiązujących przepisów, współpracy z innymi specjalistami, przedstawicielami służby ochrony zabytków, koordynacji zadań, wykorzystania w różnych sytuacjach podstawowych pojęć i zasad z zakresu prawa własności intelektualnej (prawa własności przemysłowej, prawa autorskiego, itp.).

KK_03 wypowiadania się w formie słownej i pisemnej na tematy związane ze sztuką, wystąpień publicznych, dyskusji, przygotowania prezentacji z zakresu ochrony i konserwacji dzieł sztuki.

Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

Weryfikacja osiągnięcia przedmiotowych efektów uczenia się odbywa się z zastosowaniem zróżnicowanych metod, adekwatnych do charakteru przedmiotu praktycznego i obejmuje: obserwację bezpośrednią pracy studenta, analizę wytworów pracy studenta, ocenę projektu, ocenę dokumentacji konserwatorskiej, ocenę raportu z badań, ocenę prezentacji ustnej oraz ocenę pracy zespołowej.
Weryfikacja ma charakter ciągły (formatywny) – poprzez systematyczne przeglądy etapowe, korekty indywidualne i bieżącą ocenę postępów pracy – oraz podsumowujący (sumatywny), obejmujący kompleksową ocenę wykonanych prac konserwatorskich i restauratorskich wraz z dokumentacją i prezentacją końcową.

Ocena końcowa ustalana jest zgodnie z zasadami określonymi w punkcie 16 sylabusa i uwzględnia stopień osiągnięcia wszystkich zakładanych efektów uczenia się.
Ocenie podlega również odpowiedzialność za powierzone zadania, świadomość etyczna oraz gotowość do współpracy w środowisku zawodowym, właściwa dla zawodu konserwatora dzieł sztuki.

W zakresie efektów KU_03–KU_05 weryfikacja odbywa się poprzez analizę wytworów pracy studenta, obejmującą ocenę kompletności i poprawności dokumentacji opisowej, fotograficznej i rysunkowej, raportu z badań specjalistycznych, projektu i programu prac konserwatorskich oraz kosztorysu. Ocenie podlega poprawność merytoryczna, spójność opracowania, trafność doboru metod oraz umiejętność uzasadnienia przyjętych rozwiązań.
W zakresie efektów KU_06–KU_07 stosowana jest bezpośrednia obserwacja pracy studenta w trakcie realizacji zabiegów konserwatorskich i restauratorskich oraz analiza efektów końcowych wykonanych prac. Ocenie podlega poprawność technologiczna działań, poziom umiejętności manualnych, adekwatność doboru materiałów i metod, bezpieczeństwo prowadzonych prac oraz poziom artystyczny realizowanych uzupełnień i rekonstrukcji.
Efekt KU_08 weryfikowany jest poprzez obserwację organizacji stanowiska pracy, umiejętności posługiwania się specjalistycznymi narzędziami i urządzeniami oraz przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

 

Efekt KK_02 weryfikowany jest poprzez obserwację pracy studenta w zespole, ocenę współpracy z prowadzącymi i specjalistami, odpowiedzialności za powierzone zadania oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej.
Efekt KK_03 weryfikowany jest poprzez ocenę prezentacji multimedialnej, udziału w dyskusjach oraz poprawności języka specjalistycznego stosowanego w dokumentacji pisemnej i wypowiedziach ustnych.

Informacja: tygodniowa liczba godzin ćwiczeń lub wykładów, liczba punktów ECTS przynależna przedmiotowi oraz informacje o formie i zaliczeniu przedmiotu zawarte są w programie studiów.


Lista studiów

studia status czas[h] ECTS forma zaliczenie
Konserwacja i Restauracja Dzieł Sztuki / konserwacja i restauracja rzeźby kamiennej i elementów architektury s.6 o 210 10 ćw. 210h
ćw. [egz.]


Semestr 2025/26-L (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #38.31405