Katalog ECTS

Aneks konserwatorski do dyplomu

Pedagog: dr Anna Kowalik

Pole Opis
Typ przedmiotu Przedmiot fakultatywny, aneks dyplomowy o charakterze indywidualnym i konsultacyjnym, powiązany z praktyczną pracą dyplomową w obszarze ochrony i konserwacji dzieł sztuki nowoczesnej i współczesnej.
Metody dydaktyczne (forma zajęć)

Indywidualne konsultacje merytoryczne, korekty koncepcji i sposobu opracowania aneksu, analiza studiów przypadku, konsultacje postępów realizacji, praca problemowa nad dokumentacją, konsultacje stacjonarne oraz zdalne.

Język wykładowy polski;
Liczba punktów ECTS: 3
Liczba godzin w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim 15 godzin
Liczba godzin samodzielnej pracy studenta związanych z osiągnięciem efektów uczenia się (zgodnie z profilem specyfiki kształcenia na wydziale) 60 godzin
Wymagania wstępne

Zaliczenie wcześniejszych etapów studiów kierunkowych, umiejętność samodzielnego formułowania problemu badawczo-konserwatorskiego, znajomość metod dokumentacji, analizy i interpretacji obiektów sztuki nowoczesnej i współczesnej, udział w zajęciach Pracowni Konserwacji i Ochrony Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej

Cele dydaktyczne (treści programowe, opis przedmiotu)

Celem przedmiotu jest przygotowanie i realizacja aneksu konserwatorskiego stanowiącego uzupełnienie praktycznej pracy dyplomowej. Przedmiot służy pogłębieniu umiejętności samodzielnego definiowania problemu konserwatorskiego, doboru metod badawczych i interpretacyjnych oraz opracowania spójnego materiału analitycznego, dokumentacyjnego lub problemowego odnoszącego się do dzieła sztuki nowoczesnej i współczesnej. Szczególny nacisk położony jest na relację między materialnością obiektu, jego kontekstem historyczno-artystycznym, funkcją, statusem ontologicznym oraz współczesnymi zasadami etyki konserwatorskiej.

Forma i sposób zaliczenia przedmiotu (metody i kryteria oceny)

Zaliczenie przedmiotu następuje na podstawie systematycznej pracy w toku semestru, przedstawienia założeń aneksu, konsultowanych etapów realizacji oraz złożenia ukończonego opracowania wraz z wymaganym aparatem dokumentacyjnym. Ocenie podlega trafność doboru problematyki, poprawność metodologiczna, jakość dokumentacji, umiejętność syntezy materiału oraz samodzielność i terminowość pracy.

Wymagania końcowe

Złożenie ukończonego aneksu konserwatorskiego w uzgodnionej formie, przedstawienie wyników pracy podczas konsultacji podsumowującej, uporządkowanie materiału ilustracyjnego i bibliograficznego

Literatura obowiązkowa wykorzystywana podczas zajęć

Brandi, Cesare. Teoria del restauro. Roma: Edizioni di Storia e Letteratura, 1963.
Brandi, Cesare. Theory of Restoration. Translated by Cynthia Rockwell. Edited by Giuseppe Basile. Florence–Roma: Nardini Editore; Istituto Centrale per il Restauro, 2005.
Brandi, Cesare. Teoria restauracji. Tłum. Magdalena Kijanko. Red. Giuseppe Basile i Iwona Szmelter. Warszawa: Międzynarodowe Centrum Kultury, 2006.
Corzo, Miguel Angel, ed. Mortality Immortality? The Legacy of 20th-Century Art. Los Angeles: Getty Conservation Institute, 1999.
Hummelen, IJsbrand, and Dionne Sillé, eds. Modern Art: Who Cares? An Interdisciplinary Research Project and an International Symposium on the Conservation of Modern and Contemporary Art. 2nd ed. London: Archetype, 2005.
Muñoz-Viñas, Salvador. Contemporary Theory of Conservation. London: Routledge, 2005.
Schinzel, Hiltrud. Touching Vision 2.023. Norderstedt: BoD – Books on Demand, 2023.
Scholte, Tatja, and Glenn Wharton, eds. Inside Installations: Theory and Practice in the Care of Complex Artworks. Amsterdam: Amsterdam University Press, 2011.
Szmelter, Iwona. O fenomenie sztuk wizualnych i meandrach ich ochrony. Filozofia i elementy nowej teorii i praktyki konserwacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2020.
Szmelter, Iwona. Aktualność sztuki: Innowacyjna opieka nad sztuką nowoczesną i współczesną. Warszawa: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 2024.

Literatura uzupełniająca rekomendowana do samodzielnej pracy studenta

Bogdańska-Krzyżanek, Małgorzata, and Joanna Egit-Pużyńska, red. O opiece nad kolekcją. Konsultacja naukowa Iwona Szmelter. Warszawa: Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, 2008.
Folga-Januszewska, Dorota. Muzeum: fenomeny i problemy. Kraków: Universitas, 2015.
Hölling, Hanna, Joanna Pelta Feldman, and Emilie Magnin. “Performance Conservation: A Condition Report, or a Para-Ethnography in Three Acts.” In Revolving Documents: Narrations of Beginnings, Recent Methods and Cross-Mappings of Performance Art, edited by S. G. Fink and A. Mirčev, 155–172. Zürich: Diaphanes, 2024.
Jadzińska, Monika. Duże dzieło sztuki: sztuka instalacji – autentyzm, zachowanie, konserwacja. Kraków: Universitas, 2011.
Jadzińska, Monika. Tworzywa sztuczne w sztukach wizualnych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2019.
Kowalik, Anna. “How to Protect Contemporary Artworks Made of Nature or by Nature: Case Studies Concerning the Preservation of Ephemeral Art.” Antennae, no. 46.
Laurenson, Pip. “Authenticity, Change and Loss in the Conservation of Time-Based Media Installations.” Tate Papers, no. 6 (Autumn 2006). Accessed May 20, 2022.
Laurenson, Pip, and Vivian van Saaze. “Collecting Performance-Based Art: New Challenges and Shifting Perspectives.” In Performativity in the Gallery: Staging Interactive Encounters, edited by Outi Remes, 27–41. Bern: Peter Lang, 2014.
Nowe muzeum sztuki: współczesnej czy nowoczesnej? Miejsca, programy, zadania. Warszawa, 2005.
Object – Event – Performance: Art, Materiality, and Continuity Since the 1960s. Edited by Hanna Hölling. New York: Bard Graduate Center, 2022.
Poprzęcka, Maria, red. Dzieło sztuki a konserwacja. Kraków: Universitas, 2004.
Schädler-Saub, Ursula. “Conservation Ethics Today: Are Our Conservation-Restoration Theories and Practice Ready for the Twenty-First Century? Introductory Notes to Some Central Issues.” Protection of Cultural Heritage 8 (2019): 291–300.
Stigter, Sanneke. “Co-Producing Conceptual Art: A Conservator’s Testimony.” Revista de História da Arte – Série W 4 (2015): 103–114.
Theory and Practice in the Conservation of Modern and Contemporary Art: Reflections on the Roots and the Perspectives. London, 2010.
Szmelter, Iwona. “Współczesna teoria konserwacji i restauracji dóbr kultury. Zarys zagadnień.” Ochrona Zabytków 2 (2006).
Szmelter, Iwona. “Nowa rama konceptualna opieki nad dziedzictwem sztuki nowoczesnej.” Biuletyn Konserwatorów Dzieł Sztuki 1–4 (2008).
Szmelter, Iwona, et al. Innovative Approach to the Complex Care of Contemporary Art. London–Warsaw, 2012.
Szmelter, Iwona, and Wojciech Kowalski. “Wystawiennictwo sztuki nowoczesnej a ochrona integralności utworów.” Muzealnictwo 49 (2008): 20–41.
Sztuka dzisiaj. Materiały sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki. Warszawa, 2001.
Van de Vall, Renée. “The Devil and the Details: The Ontology of Contemporary Art in Conservation Theory and Practice.” The British Journal of Aesthetics 55, no. 3 (2015): 285–302.
Van de Vall, Renée, Hanna Hölling, Tatja Scholte, and Sanneke Stigter. “Reflections on a Biographical Approach to Contemporary Art Conservation.” In ICOM-CC Preprints. Lisbon, 2011.
Wysocka, Elżbieta. Wirtualne ciało sztuki. Ochrona i udostępnianie dzieł audiowizualnych. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2013.
Wybrane aktualne artykuły i studia przypadków wskazane przez prowadzącego

Przedmiotowe efekty uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

KW_04 złożoną budowę jednostkowego dzieła sztuki w kontekście struktury materialnej, formy artystycznej, przekazu ideowego, funkcji, uwarunkowań historycznych.
K-W05 przyczyny i rodzaje zniszczeń powstających w materii dzieł sztuki, zasady postawienia prawidłowej diagnozy stanu zachowania oraz opracowania projektu konserwacji i restauracji, zasady i rodzaje dokumentowania dzieła przed, w trakcie i po konserwacji.
KW_06 zasady doboru właściwych środków i metod konserwatorskich, zasady ich wykorzystania w danej sytuacji z uwzględnieniem możliwych zagrożeń dla konserwowanego dzieła.
KW_07 zagadnienia dotyczące restauracji w tym możliwych rozwiązań estetycznych i aranżacyjnych konserwowanego dzieła w zależności od zakresu zachowania warstw oryginalnych, jego funkcji i przeznaczenia.

KU_04 zinterpretować i opisać konserwowane dzieło sztuki pod względem historycznym, stylistycznym, ikonograficznym, budowy technologicznej i techniki wykonania wykorzystując własną wiedzę, literaturę przedmiotu, dostępne źródła, wyniki badań specjalistycznych.

KK_03 wypowiadania się w formie słownej i pisemnej na tematy związane ze sztuką, wystąpień publicznych, dyskusji, przygotowania prezentacji z zakresu ochrony i konserwacji dzieł sztuki.

Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

Weryfikacja efektów w obszarze wiedzy odbywa się poprzez rozmowę problemową podczas konsultacji, analizę i omówienie przedstawianych przez studenta założeń projektu, ocenę referatu lub prezentacji dotyczącej obiektu, problemu konserwatorskiego albo kontekstu teoretycznego pracy, a także poprzez ocenę poprawności merytorycznej dokumentacji, opisu stanu zachowania, uzasadnienia programu postępowania oraz doboru literatury i źródeł. Sprawdzana jest umiejętność rozumienia technologii i budowy dzieła, przyczyn zniszczeń, zasad konserwacji, etyki zawodowej oraz kontekstu historyczno-artystycznego. Taki sposób weryfikacji odpowiada efektom z grupy wiedzy, w których student „zna i rozumie”, między innymi w zakresie budowy dzieła, diagnozy stanu zachowania, metod konserwatorskich, prewencji i etyki.

Weryfikacja efektów w obszarze umiejętności odbywa się poprzez ocenę kolejnych etapów przygotowania i realizacji pracy, analizę projektu konserwatorskiego, ocenę dokumentacji opisowej, fotograficznej i rysunkowej, ocenę sposobu interpretacji wyników badań oraz obserwację praktycznego stosowania właściwych metod i narzędzi. W przypadku aneksu i seminarium praktycznego szczególne znaczenie ma ocena umiejętności samodzielnego formułowania programu działań, uzasadniania decyzji konserwatorskich, porządkowania materiału badawczego i dokumentacyjnego oraz przedstawiania spójnej koncepcji pracy. Weryfikacji podlega także stopień zaawansowania opracowania, jakość prezentowanych materiałów oraz trafność rozwiązań proponowanych wobec konkretnego obiektu. Taki zapis pozostaje zgodny z efektami z grupy umiejętności, odnoszącymi się do dokumentacji, interpretacji dzieła, budowy projektu prac konserwatorskich, organizacji warsztatu i tam, gdzie dotyczy wykonania działań praktycznych.

Weryfikacja efektów w obszarze kompetencji społecznych odbywa się poprzez obserwację systematyczności i odpowiedzialności studenta w toku pracy, ocenę aktywności w dyskusji seminaryjnej, sposobu reagowania na uwagi prowadzącego, gotowości do korekty własnych założeń, poziomu samodzielności i terminowości realizacji zadań oraz sposobu komunikowania problemów konserwatorskich w formie ustnej i pisemnej. Ocenie podlega również kultura argumentacji, umiejętność współpracy konsultacyjnej, świadomość etyczna oraz dojrzałość w podejmowaniu decyzji związanych z ochroną dzieła sztuki. Tego rodzaju weryfikacja odpowiada efektom z grupy kompetencji społecznych, związanym z pracą w zespole, komunikacją specjalistyczną, wystąpieniami publicznymi oraz odpowiedzialnością za dziedzictwo kulturowe.

Informacja: tygodniowa liczba godzin ćwiczeń lub wykładów, liczba punktów ECTS przynależna przedmiotowi oraz informacje o formie i zaliczeniu przedmiotu zawarte są w programie studiów.


Lista studiów

studia status czas[h] ECTS forma zaliczenie
Konserwacja i Restauracja Dzieł Sztuki / konserwacja i restauracja rzeźby kamiennej i elementów architektury s.10 o 60 3 ćw. 60h
ćw. [zal. z oceną]


Semestr 2025/26-L (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #38.32517