(en)Katalog ECTS

Sztuka kobiet w Europie Środkowo- Wschodniej po 1945

(en)Pedagog: dr Marika Kuźmicz

(en)Pole (en)Opis
Course type wykład
Didactic methods

Wykład z
elementami
konwersatorium

Language of lecture polski;
Liczba punktów ECTS: 2
Liczba godzin w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim 30
Liczba godzin samodzielnej pracy studenta związanych z osiągnięciem efektów uczenia się (zgodnie z profilem specyfiki kształcenia na wydziale) 30
Prerequisites

Znajomość sztuki współczesnej powszechnej. 

Teaching goals (program content, subject description)

Celem zajęć jest przedstawienie wybranych tendencji i biografii artystycznych kobiet w polu sztuki w wybranych ośrodkach w Europie Centralnej po 1945 r. Poszczególne zjawiska artystyczne, wyrażane zarówno w tradycyjnych jak i tzw. nowych mediach, zostaną omówione w poszerzonym kontekście historycznym i społecznym. W ramach zajęć przedstawiona zostanie historia kobiecej edukacji artystycznej w regionie, historia najważniejszych stowarzyszeń, ugrupowań artystycznych, w których istotną rolę odgrywały kobiety oraz działalność indywidualna artystek w szczególności w Albanii, Bułgarii, byłej Czechosłowacji, byłej Jugosławii, Rumunii, na Węgrzech i w krajach bałtyckich.

W ramach cyklu wykładów, omówione zostaną pola aktywności artystycznej kobiet Albanii, Bułgarii, byłej Czechosłowacji, byłej Jugosławii, Rumunii, na Węgrzech i w krajach bałtyckich. Będziemy koncentrować w szczególności się na rekonstruowaniu historii kobiecej emancypacji poprzez sztukę, analizować uwarunkowania, w których funkcjonowały artystki w regionie. Poszczególne wykłady odpowiadać będą omówieniu kobiecej sceny artystycznej w danym kraju (przyjmując w tym wypadku perspektywę podziałów po 1989 r.) Traktując sztukę kobiet jako punkt wyjścia, analizowane będą pojęcia takie jak: progresywność, awangarda, zapożyczenie, oryginalność, nowoczesność, modernizm i inne.

PROGRAM POSZCZEGÓLNYCH SPOTKAŃ (uwaga:z uwagi na to, że niektóre zajęcia mogą trwać dłużej niż 90 min., harmonogram może ulegać pewnym zmianom, co nie ma wpływu na ogólną zawartość programu semestru)

05.10.2026 - wprowadzenie do herstorii Europy Centralnej. Od sztuki partyzantek do pierwszych prac feministycznych. Sztuka kobiet w Słowenii

12.10.2026 - Od sztuki partyzantek do pierwszych prac feministycznych. Sztuka kobiet w Słowenii - kontynuacja

19.10.2026 - Nie tylko Abramović i Iveković: scena kobieca w Belgradzie i Zagrzebiu

26.10.2026 - Ich własnymi słowami: herstoryczna emancypacja narodowa w republice Macedonii, Bośni i Hercegowiny, Czarnogóry i Kosowa

02.11.2026 - kontynuacja

09.11.2026 - Sztuka kobiet w cieniu Sigurimi. Herstorie Albanek

16.11.2026 - Socrealizm, praska wiosna, sztuka po inwazji - herstorie artystek czaskich i słowackich 

30.11.2026 - Socrealizm, praska wiosna, sztuka po inwazji - herstorie artystek czaskich i słowackich 

07.12.2026 - Dlaczego Rumunia jest zupełnie inna? Bukareszt, Kluż-Napoka, Timișoara - główne sceny rumuńskiej sztuki kobiet

14.12.2026 - Ukryte herstorie: od socrealizmu do mecenatu Ludmiły Żivkowej. Co wiemy o sztuce kobiet w Bułgarii 

04.01.2027 - Wolność ponad ograniczeniami: artystki węgierskie

11.01.2027 - Unframed: artystki litewskie, estońskie i łotewskie 

18.01.2027 - powtórzenie materiału

The form of passing the course (assesment methods and criteria)

egzamin pisemny: 3 pytania otwarte, do wyboru 2 do napisania w ciągu max. 90 minut

Final requirements

Osoba studencka zna i rozumie podstawowe procesy zachodzące w sztuce powojennej w Europie środkowej w odniesieniu do twórczości kobiet.

Zna kanon nazwisk i prac artystek działających w okresie 1945-1991 w regionie, jak również ich najważniejsze prace. Potrafi umiejscowić je w kontekście społeczno-politycznym, znaleźć różnice i analogie pomiędzy środowiskami artystycznymi. 

Compulsory literature used during classes

- W. Chadwick, Women, Art, and Society, Londyn 2012.

- V. Fremlova, A. Vartecka 'Grey / Gold: Touching', Laben- Bratislava 2025

- K. Hessel, Historia sztuki bez mężczyzn, Marginesy, Warszawa 2022.

- "Miejsce", nr 7, 2021 [Not Yet Written Stories. Women Artists in Central and Eastern Europe].

- "Miejsce" nr 9 2023 [Herstorie sztuki w Polsce].

- Women Artists. The Linda Nochlin Reader, red. M. Reilly, Londyn 2015.

- Kobiety w Polsce 1945-1989. Nowoczesność, równouprawnienie, komunizm, red. K. Stańczak-Wiślicz et al., Universitas, Kraków 2020.

- K. Nasaska, The Sun Breaks the Ice. The life and work of the sculptor Alina Ferdinandy, Kosice,2025.

- K. Neray, Orshi Drozdik 1875-2001, Budapest 2002.

- L. Nochlin, Dlaczego nie było wielkich artystek?, Smak Słowa, Sopot 2023.

- L. Peterajova, Ester Simerova, Liptovski Mikulas, 2014.

- D. Radeva, L. Domozetski, Tekla Aleksieva..., Sofia 2025. 

- A. Sosnowska, M. Zsickla, Ilona Keseru, Susch 2025.

- J. Sosnowska, Poza kanonem. Sztuka polskich artystek 1880-1939, Warszawa 2003.

- Y. Tumbas, "I Am Jugoslovenka!": Feminist Performance Politics During and After Yugoslav Socialism', Machester University Press, 2022

- N. Zgonik, 'Pojmovnikslovenske Umetnosti', Ljubljana 2007.

Additional literature recommended for the student's self learning

W zależności od indywidualnych potrzeb osób studenckich.

Learning outcomes
KnowledgeSkillsSocial competences

WIEDZA
Osoba studencka posiada zaawansowaną wiedzę z historii sztuki i historii Kultury kobiet w Europie Środkowo-Wschodnie oraz rozumie jej znaczenie dla podejmowania badań artystycznych, w tym podstawowe zagadnienia ochrony dziedzictwa kulturowego artystek w tym obszarze geograficzny,
Osoba studencka zna kontekst historyczny i kulturowy prac artystycznych kobiet w Europie Środkowo-Wschodniej oraz ich związek ze współczesną rzeczywistością

W05
W09



UMIEJĘTNOŚCI
Osoba studencka wykorzystuje wiedzę na temat sztuki kobiet w regionie do projektowania oraz realizowania złożonych i innowacyjnych badań artystycznych
Osoba studencka wykorzystuje wiedzę na temat sztuki kobiet w regionie do projektowania oraz realizowania złożonych i innowacyjnych prac kuratorskich

U01
U02

KOMPETENCJE
Osoba studencka zna znaczenie wiedzy naukowej dla realizowania badań artystycznych i samodzielnie wyszukuje nowe źródła wiedzy w zakresie sztuki kobiet w Europie Środkowo-Wschodniej.
Osoba studencka działa na rzecz zachowania dziedzictwa, dorobku i dobrych tradycji pracy artystycznej kobiet w Europie Środkowo-Wschodniej.

K02
K05

Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

Weryfikacja wiedzy zdobytej przez osoby studenckie w trakcie semestru odbędzie się poprzez organizację egzaminu pisemnego w formie pytań otwartych, sprawdzających m.in. znajomość chronologii wydarzeń, kluczowe wystawy kobiece po 1945 roku, działalność grup artystycznych oraz wpływ cenzury na twórczość kobiet w Europie Środkowo-Wschodniej i innych zagadnień poruszanych na wykładzie.

W arkuszu egzaminacyjnym osoba studencka otrzymuje kilka reprodukcji prac prezentowanych na egzaminie, a jej celem jest np. opisanie, w formie jakiej wystawy zbiorowej można byłoby je zaprezentować i uzasadnienie tego zagadnienia. 

Weryfikacja kompetencji nabytych przez osoby studenckie odbywa się poprzez udział w egzaminie pisemnym. Pożądana jest np. wypowiedź pisemna, w której osoba studencka uzasadnia społeczne i kulturowe znaczenie włączania sztuki kobiet do kanonu muzealnego Europy Środkowo-Wschodniej, wykazując postawę zaangażowaną i świadomość odpowiedzialności za historyczny dorobek artystek.

The weekly number of hours of classes or lectures, the number of ECTS points assigned to the subject and information on the form and completion of the subject are included in the study program and Course Cataloque (information is displayed in Akademus system)


(en)Lista studiów

(en)studia status (en)czas[h] ECTS (en)forma pass
Artistic research s.3 (en)o 30 2 lecture 30h
lecture [exam]


(en)Semestr 2026/27-WS (en)(Z-zimowy,L-letni)
(en)Kod kursu: #38.32298