Zajęcia w formie stacjonarnej.
Metody dydaktyczne:
- wykład klasyczny z pytaniami i odpowiedziami
- konwersatorium dotyczące studiów przypadków (np. analiza okumentacji wcześniejszych konserwacji)
- zadania typu „odwrócona klasa” – student czyta fragment literatury i krótko streszcza na zajęciach
- warsztat akademicki
- proseminaria studenckie (referaty + prowadzenie prezentacji)

Zaliczony II rok studiów magisterskich na kierunku „konserwacja i restauracja dzieł sztuki” w specjalności "konserwacja i restauracja rzeźby i elementów architektury“.

Przekazanie wiedzy dotyczące konserwacji i restauracji rzeźby kamiennej i elementów architektury ze skał osadowych i krystalicznych z zakresu:

• zasad opracowywania dokumentacji konserwatorskiej (opisowej, rysunkowej i fotograficznej przed, w trakcie i po konserwacji i restauracji) oraz omówienie możliwości korzystania ze współczesnych metod tworzenia dokumentacji obiektów zabytkowych
• umiejętności analizowania stanu zachowania na potrzeby określania i planowania rodzaju i zakresu badań specjalistycznych, wraz z typowaniem miejsc pobrania prób do badań.

Przekazanie wiedzy dotyczącej konserwacji i restauracji rzeźby kamiennej i elementów architektury ze skał osadowych (wapieni i piaskowców) z zakresu:

• określenia budowy technologicznej i techniki wykonania ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących obiektów konserwowanych w ramach praktycznych zajęć kursowych
• określenia i prezentacji stanu zachowania, rodzajów destrukcji oraz przyczyn zniszczeń, oparte na analizie: przeprowadzanych badań, budowy technologicznej, warunków ekspozycji (bez czynników mikrobiologicznych)
• kolejności zabiegów, podstawowych metod i rodzajów używanych materiałów konserwatorskich ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących obiektów konserwowanych w ramach praktycznych zajęć kursowych.

Przekazywana wiedza jest częściowo uwarunkowana rodzajem obiektów kursowych poddawanych zabiegom konserwacji i restauracji w bieżącym semestrze w Pracowni Konserwacji i Restauracji Rzeźby Kamiennej i Elementów Architektury.

Realizacja efektów uczenia się w semestrze 5 stanowi etap wprowadzający i porządkujący wiedzę, która będzie rozwijana i pogłębiana w kolejnych semestrach

Forma zaliczenia: Zaliczenie na ocenę.

Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia jest uczestnictwo w zajęciach zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie studiów.

Podstawą zaliczenia jest ocena przygotowanej indywidualnej pracy proseminaryjnej, prezentacji multimedialnej oraz towarzyszącej jej samodzielnej wypowiedzi ustnej studenta.

Bieżąca weryfikacja rozumienia treści programowych odbywa się podczas wykładów i konwersatoriów poprzez pytania prowadzących, dyskusje problemowe oraz omawianie literatury i przykładów konserwatorskich.

Ocena końcowa ustalana jest na podstawie kryteriów przedstawionych poniżej, zgodnie ze skalą ocen określoną w Regulaminie studiów.

Metody weryfikacji efektów uczenia się w ramach proseminarium

Weryfikacja osiągnięcia przedmiotowych efektów uczenia się w ramach proseminarium odbywa się na podstawie:

1. Oceny merytorycznej przygotowanego opracowania tematu, ze szczególnym uwzględnieniem poprawności przedstawionych informacji, właściwego wykorzystania literatury przedmiotu oraz umiejętności selekcji, analizy i syntezy wiedzy.

2. Oceny prezentacji multimedialnej i towarzyszącej jej samodzielnej wypowiedzi ustnej, uwzględniającej stopień rozumienia omawianych zagadnień, logiczną strukturę wypowiedzi oraz poprawność stosowanej terminologii specjalistycznej.

3. Oceny odpowiedzi na ewentualne pytania prowadzących zadawane po prezentacji, w szczególności w celu wyjaśnienia lub doprecyzowania przedstawionych treści oraz sprawdzenia rozumienia omawianych procesów i występujących między nimi zależności.

Tematy proseminarium zimowego dla III roku (2026/2027).

Podstawowa literatura: Zabytki kamienne i metalowe, ich niszczenie i konserwacja profilaktyczna, red. W. Domasłowski, Toruń 2011.

I. Fragment rozdziału 3, Czynniki niszczące kamienie: 3.3. Sole rozpuszczalne w wodzie, s.. 107-116 i 3.6. Korodujące elementy metalowe, s.129 -134, student/ka:…., opiekun:……

II. Fragment rozdziału 3, Czynniki niszczące kamienie: 3.2. Gazy atmosferyczne
i zanieczyszczenia powietrza, s. 98-107 oraz 3.5.Czynniki mechaniczne, s.128, student/ka:……, opiekun:……

III. Fragment rozdziału3: Czynniki niszczące kamienie: 3.1. Woda, s.89-98 i 3.4
i Zmiany temperatury, s.117-127, student/ka:……, opiekun:……..

IV. Rozdział 4, Patyna, mechanizm jej powstania i właściwości, s. 163 – 182, student/ka:……, opiekun:……..

Podstawą opracowania poszczególnych tematów jest wskazana literatura, przy czym prezentowane zagadnienia należy odnosić przede wszystkim do wapieni i piaskowców. Zaleca się korzystanie również z dodatkowej literatury specjalistycznej i materiałów źródłowych.

Wymagania dotyczące przygotowania referatu:
Student przygotowuje 20–25-minutową prezentację multimedialną połączoną z samodzielną wypowiedzią ustną, bez odczytywania treści ze slajdów lub przygotowanego tekstu. Dopuszcza się korzystanie z planu wypowiedzi.
Po zakończeniu prezentacji prowadzący mogą, w razie potrzeby, zadać studentowi dodatkowe pytania dotyczące przedstawionego zagadnienia. Pytania służą wyjaśnieniu lub doprecyzowaniu treści wypowiedzi oraz weryfikacji stopnia zrozumienia omawianych problemów

Obowiązkowym elementem przygotowania jest opracowanie konspektu wypowiedzi i jego konsultacja z opiekunem merytorycznym w celu weryfikacji zakresu i poprawności opracowania na wstępnym etapie pracy. Dopuszcza się również przedstawienie opiekunowi pełnego tekstu planowanej wypowiedzi.

Konsultacje mogą odbywać się bezpośrednio lub drogą elektroniczną.

Prezentacja powinna zawierać odpowiednio dobrany materiał fotograficzny i rysunkowy, wspierający merytoryczne przedstawienie zagadnienia, oraz bibliografię wykorzystanych źródeł. W przypadku korzystania z artykułów dostępnych w formie cyfrowej student przekazuje również ich kopie prowadzącym.

Konspekt należy przekazać opiekunowi najpóźniej w przedostatnim tygodniu zajęć, a prezentację multimedialną wszystkim prowadzącym zajęcia w pracowni najpóźniej na dzień przed terminem proseminarium.

Kryteria oceny

Ocenie podlegają:

• zgodność treści referatu z przydzielonym tematem;
• poprawność merytoryczna, rzetelność i zakres przedstawionych informacji;
• stopień zrozumienia omawianych procesów i zjawisk oraz występujących między nimi zależności;
• umiejętność selekcji, analizy i syntezy informacji pochodzących z literatury przedmiotu;
• właściwe rozpoznanie i przedstawienie najważniejszych zagadnień związanych z omawianym tematem;
• logiczna struktura, płynność i samodzielność wypowiedzi oraz poprawność stosowanej terminologii specjalistycznej;
• adekwatność i wartość merytoryczna wykorzystanego materiału ilustracyjnego;
• właściwy dobór i wykorzystanie źródeł bibliograficznych, w tym dodatkowej literatury specjalistycznej;
• przestrzeganie ustalonego czasu prezentacji;
• umiejętność merytorycznego wyjaśnienia i doprecyzowania przedstawionych zagadnień w odpowiedzi na dodatkowe pytania prowadzących, jeżeli zostały zadane.

Ocena końcowa ma charakter całościowy i jest ustalana na podstawie stopnia spełnienia powyższych kryteriów, ze szczególnym uwzględnieniem poprawności merytorycznej opracowania, stopnia zrozumienia prezentowanych zagadnień oraz samodzielności wypowiedzi. Stosuje się skalę ocen określoną w Regulaminie studiów.

Uczestnictwo w zajęciach obejmujących wykłady, konwersatoria, dyskusje i proseminaria, zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie studiów.

Przygotowanie i przedstawienie indywidualnej pracy proseminaryjnej na temat wyznaczony przez prowadzących, związany z treściami programowymi przedmiotu, w formie prezentacji multimedialnej i samodzielnej wypowiedzi ustnej.

1.      Jarmontowicz A., Krzywobłocka - Laurow R., Lehmann J., Piaskowiec wzabytkowej architekturze i rzeźbie, Warszawa 1994.

2.      Konserwacja kamiennych obiektów zabytkowych, Materiały z konferencji naukowej i Pierwszego Zjazdu Absolwentów, pod. red. W.Łukaszewicz, Toruń 1993.

3.      Problemy konserwacji elewacji budowli zabytkowych, Materiały z sesji naukowej- Kraków, 9-10 maja 1996, Wiadomości Konserwatorskie Województwa Krakowskiego nr 5, Kraków 1996.

4.      Wanat – Zakrzewska M, Usuwanie nawarstwień gipsowych z wapieni za pomocą węglanów amonu [w:] Zabytkoznawstwo i konserwatorstwo IX, Nauki humanistyczno – społeczne, zeszyt 11 - 1980, Toruń 1980. 

5.      Zabytki kamienne i metalowe, ich niszczenie i konserwacja profilaktyczna, pod red. W. Domasłowskiego, Toruń 2011.

1.      Domasłowski W., Zasady konserwacji murów ceglanych i kamiennych detali architektonicznych, [w:] Ochrona zabytków nr 1, 2005.

2.      Guzow B., Porosty a zabytki, [w:] Ochrona zabytków nr 4, 1997.

3.      Jędrzejewska S., Rudniewski P., Wawrzeńczak A., Substancje szkodliwe dla zdrowia stosowane przy konserwacji dzieł sztuki, Warszawa 1974.

4.      Lehmann J., Chemiczne aspekty niszczenia i ochrony kamiennych reliktów architektury, [w:] Ochrona zabytków nr 1, 1995.

5.      Lehmann J., Zagrożenie zabytków przez skażenie środowiska,[w:] Ochrona zabytków nr 1, 1998.

6.      Strzelczyk A., Karbowska-Berent J., Drobnoustroje i owady niszczące zabytki i ich zwalczanie, Toruń 2004r.

7.      Wiśniewski J., Ochrona i konserwacja zabytków budownictwa a zagrożenia ekologiczne, [w:] Ochrona zabytków nr 2, 1991.

8.      Zambrzycka A., Znaczenie mikroklimatu w procesie niszczenia kamiennych obiektów zabytkowych [w:] Sztuka cmentarna, pod red. O. Czernera, i. J.Juszkiewicz, Wrocław 1995.