Wykład z elementami konwersatorium.

Zaliczone poprzednie lata studiów w Akademii Sztuk Pięknych.

Zajęcia poświęcone będą lalce jako szczególnemu typowi figury obecnej w kulturze – przedmiotowi, który może zastępować człowieka, naśladować go, reprezentować, ośmieszać, idealizować, fetyszyzować albo budzić niepokój. Punktem wyjścia nie będzie wyłącznie teatr lalek, lecz znacznie szersze pole zjawisk: figury religijne poddawane animacji, automaty, manekiny, lalki artystyczne, obiekty kolekcjonerskie, przedstawienia filmowe i fotograficzne, a także dzieła sytuujące się na pograniczu sztuki, erotyki, rytuału i kultury popularnej. W trakcie zajęć będziemy analizować m.in. twórczość Hansa Bellmera, historię lalki Oskara Kokoschki wykonanej przez Hermine Moos, surrealistyczne manekiny, wybrane przykłady lalek i figur teatralnych, a także obecność lalek w filmie, reklamie i kulturze masowej. Szczególnie interesować nas będą sytuacje, w których materialna figura człowieka przestaje być jedynie przedmiotem i zaczyna być traktowana tak, jakby posiadała własną obecność, osobowość lub sprawczość. Zajęcia będą więc dotyczyć zarówno historii konkretnych obiektów, jak i szerszych pytań o animację, antropomorfizację, relację między ciałem a jego substytutem oraz kulturową potrzebę tworzenia rzeczy, które przypominają nas samych.

Zaliczenie na podstawie krótkiej pracy pisemnej dotyczącej poruszanych na zajęciach zagadnień.

Znajomość materiału przedstawionego podczas wykładów, znajomość lektur, umiejętność logicznego powiązania elementów przyswojonego materiału, umiejętność wykorzystywania nabytej wiedzy w zetknięciu z przejawami obecności lalek w kulturze współczesnej. Znajomość specjalistycznej terminologii i umiejętność posługiwania się nią.

Edward Gordon Craig, O sztuce teatru, wybór: Grzegorz Sinko, tłum.: Maria Skibniewska, wstęp i noty: Zygmunt Hübner, Warszawa 1964

Henryk Jurkowski, Metamorfozy teatru lalek w XX wieku, Warszawa 2002

Marie-Antoinette Allevy-Viala, “Wesele” w laboratorium teatru “Art et Action” w Paryżu, “Pamiętnik Teatralny”, z. 3-4, 1958

Kazimierz Braun, Wielka reforma teatru w Europie, Wrocław 1984

Edward Gordon Craig, Lalki i poeci (fragmenty), przekład: Henryk Jurkowski, „Teatr Lalek”, nr 1, 1970, s. 17

Samuel Foote, Tragedia modna, przekład: Henryk Jurkowski, w: Henryk Jurkowski (wybór i opracowanie), Antologia klasycznych tekstów teatru lalek. Renesans – Barok – Romantyzm, Wrocław 1999, s. 123-131

Agnieszka Jelewska, Craig. Mit sztuki teatru, Warszawa 2007, szczególnie s. 150-179

Henryk Jurkowski, Aktor i jego nieożywiony sobowtór, „Didaskalia”, nr 43/44, 2001

Kamil Kopania, Teatr lalek, Bauhaus, Richard Teschner, Kineformy. Kilka uwag na temat wczesnej twórczości Andrzeja Pawłowskiego, "Kwartalnik Filmowy", nr 39-40, jesień-zima 2002, s. 255-262

Kamil Kopania, Teatr lalek Andrzeja Pawłowskiego jako projekt nierealny [Andrzej Pawłowski’s Puppet Theatre as an Unrealistic Project], “Sztuka i dokumentacja” / “Art and Documentation”, 23, 2020

Dariusz Pakalski, Paradoks wdzięku. "O teatrze marionetek" Heinricha von Kleista, "Studia z historii filozofii", 4(8), 2017

Violetta Sajkiewicz, Przestrzeń animowana, Katowice 2000

Ewa Stusińska, Deus Sex Machina. Czy roboty nas pokochają?, Warszawa 2024

Uzależniona i dobierana w zależności od indywidualnych zainteresowań studentów.