|
Typ przedmiotu
|
Kierunkowy.
|
|
Metody dydaktyczne (forma zajęć)
|
Zajęcia w formie stacjonarnej Metody dydaktyczne: - indywidualne i zespołowe prace konserwatorskie i dokumentacyjne (raporty badań, opis, rysunki, fotografie) z omówieniem - ćwiczenia demonstracyjne z omówieniem krok po kroku - ćwiczenia warsztatowe z korektami - pokaz i demonstracja z objaśnieniem - indywidualne i zespołowe opracowywanie dokumentacji (opis + fotografie) - metoda projektu zespołowego (np. wspólny raport z badań specjalistycznych), - mini-prezentacje studentów nt. spostrzeżeń z zajęć - pokazy technologii konserwatorskich prowadzone przez zaproszonych specjalistów - proseminarium podsumowujące – prezentacja wyników własnych badań i dokumentacji
|
|
Język wykładowy
|
polski;
|
|
Liczba punktów ECTS:
|
8 ECTS, gdzie 1 ECTS = 25 godzin
|
|
Liczba godzin w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim
|
195 godzin kontaktowych. Każda godzina jest godziną dydaktyczną, czyli trwa 45 minut.
|
|
Liczba godzin samodzielnej pracy studenta związanych z osiągnięciem efektów uczenia się (zgodnie z profilem specyfiki kształcenia na wydziale)
|
5 godzin samodzielnej pracy studenta
Samodzielna praca studenta w semestrze 5 ma ograniczony wymiar godzinowy ze względu na warsztatowy charakter zajęć oraz dużą liczbę godzin realizowanych w bezpośrednim kontakcie z prowadzącymi.
Wszystkie prace konserwatorsko-restauratorskie przy obiektach zabytkowych realizowane są wyłącznie w ramach zorganizowanych zajęć dydaktycznych i pod nadzorem pedagoga, zarówno w pracowni, jak i podczas działań terenowych (np. demontaż, montaż, prace in situ). Student nie realizuje samodzielnych prac wymagających podejmowania decyzji konserwatorskich poza zajęciami kontaktowymi.
Dopuszczalne są jedynie uzgodnione z prowadzącymi czynności techniczno-pomocnicze (np. kontrola procesu technologicznego, moczenie kitów), niewymagające samodzielnej ingerencji decyzyjnej.
Samodzielna praca obejmuje opracowanie wstępnej dokumentacji (opisowej, fotograficznej, rysunkowej), przygotowanie raportu z badań specjalistycznych, analizę literatury, poszukiwanie analogii oraz przygotowanie prezentacji semestralnej. Na tym etapie działania te realizowane są przy znaczącym wsparciu merytorycznym prowadzących.
|
|
Wymagania wstępne
|
Zaliczony II rok studiów magisterskich na kierunku „konserwacja i restauracja dzieł sztuki” w specjalności "konserwacja i restauracja rzeźby i elementów architektury“.
|
|
Cele dydaktyczne (treści programowe, opis przedmiotu)
|
Przygotowanie do prawidłowego rozpoznania konserwowanego dzieła pod względem historycznym, techniczno-technologicznym, przyczyn i rodzajów zniszczeń. Nauka opracowania projektu i programu prac konserwatorskich i restauratorskich oraz realizacji założeń programowych projektu. Nauka wykonania prawidłowej dokumentacji prac konserwatorskich i restauratorskich.
Proces kształcenia realizowany jest w oparciu o pracę na rzeczywistych obiektach zabytkowych. Studenci podejmują działania zarówno przy nowych obiektach wprowadzanych do pracowni, jak i przy realizacjach już prowadzonych. W zależności od stopnia złożoności obiektu proces konserwatorski może być kontynuowany w kolejnych semestrach lub przekazany następnym rocznikom. Taki model pracy odzwierciedla rzeczywisty, długofalowy charakter procesów konserwatorskich oraz umożliwia studentom doświadczenie pełnego cyklu dokumentacyjno-projektowego.
Realizacja efektów uczenia się ma charakter etapowy i przygotowawczy, stanowiąc podstawę do pogłębionej i bardziej samodzielnej realizacji zadań projektowych i konserwatorskich w kolejnych semestrach.
|
|
Forma i sposób zaliczenia przedmiotu (metody i kryteria oceny)
|
Ocena technicznego oraz artystycznego poziomu wykonanych prac konserwatorskich i restauratorskich wraz z oceną dokumentacji tych prac, wg skali ocen umieszczonej w Regulaminie studiów. 10% oceny końcowej stanowi ocena systematyczności, odpowiedzialności zawodowej oraz przestrzegania zasad organizacji pracy (w tym obecności na zajęciach). 90% oceny końcowej stanowi ocena efektów pracy i umiejętności zdobytych przez studenta, na którą składają się następujące składowe:
1) 50% – Ocena prawidłowości wykonanych zabiegów konserwatorskich zgodnie z nabytymi w trakcie ćwiczeń umiejętnościami. Ocena zdolności manualnych, umiejętności obserwacji oraz technicznego i artystycznego poziomu wykonanych prac konserwatorskich. 2) 25% – Ocena wykonanej dokumentacji konserwatorskiej, opartej na analizie obiektu kursowego w trakcie ćwiczeń (p.3-8 wym. końc.) oraz ocena prezentacji multimedialnej obiektu (p.9 wym. końc.) 3) 5% – Ocena stopnia zaangażowania w realizację zadań (przygotowanie do zajęć oraz aktywność w trakcie ich trwania). 4) 5% – Ocena stopnia samowystarczalności podczas pracy oraz umiejętności samodzielnego radzenia sobie z napotkanymi problemami konserwatorskimi. 5) 5% – Ocena umiejętności organizacji pracy, stopnia koncentracji podczas wykonywania zabiegów konserwatorskich i wytrwałości potrzebnej do ich realizacji. 6) 5% – Ocena umiejętności pracy w zespole (umiejętność współpracy, bezkonfliktowe zachowanie, udzielanie pomocy innym). 7) 5% – Ocena umiejętności współpracy z prowadzącym zajęcia, stosowanie się do poleceń pedagogów.
|
|
Wymagania końcowe
|
1. Według wskazań i w zakresie określonym przez pedagogów samodzielne i/lub zespołowe wykonanie prac konserwatorskich i restauratorskich na wybranym zabytku lub zabytkach ze skał osadowych: wapienia i piaskowca, z zastosowaniem różnych metod konserwatorskich i restauratorskich. Zakres prac na dany semestr ustalany przez pedagogów.
2. Obecność na zajęciach w wymiarze co najmniej 75% zajęć. Zaległości powstałe w wyniku usprawiedliwionych nieobecności w wymiarze większym niż 25% zajęć mogą zostać wyrównane, za zgodą pedagogów prowadzących zajęcia. Sposób i zakres zaliczenia zaległości ustalany jest indywidualnie dla studenta, przez pedagogów prowadzących zajęcia. Nieobecności nieusprawiedliwione nie mogą przekroczyć 10% godzin zajęć. Nie ma możliwości wyrównywania zaległości powstałych w ich wyniku i wpływają one na obniżenie oceny końcowej. Każdorazowo po przyjściu na zajęcia student ma obowiązek wpisania się na listę obecności w pracowni z odpowiednią datą (wraz z podaniem dokładnej godziny przyjścia na zajęcia i ewentualną adnotacją o wcześniejszym wyjściu z zajęć). Na podstawie list obecności wystawiana jest ocena za frekwencję na zajęciach.
Student ma obowiązek powiadomić prowadzącego zajęcia o planowanej nieobecności najpóźniej w dniu poprzedzającym zajęcia(szczególnie w sytuacji gdy absencja mogłaby zaburzyć ciągłość pracy na zajęciach i/lub spowodować problemy technologiczne przy pracach na obiekcie zabytkowym). Zgłoszenie nieobecności należy przesłać wiadomością e-mail na konta akademickie prowadzących zajęcia. W przypadku nieplanowanej obecności student ma obowiązek powiadomić prowadzącego zajęcia niezwłocznie gdy jest to możliwe. Po ustaniu nieobecności dokument poświadczający usprawiedliwienie nieobecności należy przedstawić do wglądu prowadzącemu zajęcia pedagogowi, w celu odnotowania usprawiedliwienia.
3. Poprawne wykonanie badań specjalistycznych podsumowanych poprawnie wykonanym raportem z badań konserwowanego obiektu lub obiektów w ramach ćwiczeń, według zakresu ustalonego z pedagogami, we współpracy z Zakładem Badań Specjalistycznych i Technik Dokumentacyjnych (wersja cyfrowa i/lub wydruk komputerowy) Poprawność wykonania badań oraz ich raportu zostaje potwierdzona przez pracowników Zakładu BSiTD
4. Poprawne wykonanie dokumentacji fotograficznej, w tym fotografii specjalistycznych (wersja cyfrowa i/lub wydruk komputerowy), wraz z opisami zdjęć i uporządkowaniem plików na nośnikach, według zakresu ustalonego z pedagogami. Dokumentacja fotograficzna wykonywana jest we współpracy z Zakładem Badań Specjalistycznych i Technik Dokumentacyjnych.
5. Poprawne dokumentowanie fotograficzne i opisowe przebiegu prac konserwatorskich wykonywanych na obiektach zabytkowych i/lub próbnikach/„makietach” w danym semestrze (wersja cyfrowa i/lub wydruk komputerowy), według zakresu ustalonego z pedagogami, wraz z opisami zdjęć i uporządkowaniem plików na nośnikach.
6. Poprawne prowadzenie dziennika prac konserwatorskich obiektu/obiektów kursowych.
7. Poprawne wykonanie dokumentacji rysunkowej obiektu/obiektów kursowych na podstawie wskazań i w zakresie zadanym przez prowadzących zajęcia.
8. Poprawne wykonanie wstępnej wersji dokumentacji lub punktów dokumentacji wybranego zabytku lub zabytków ze skał osadowych, według zakresu ustalonego z pedagogami (wydruk komputerowy części lub całości dokumentacji oraz wersja cyfrowa zapisana na dysku katedralnym i/lub na innym nośniku).
9. Multimedialna prezentacja związana z obiektem/obiektami kursowymi, przed prowadzącymi zajęcia i studentami z Katedry z roku III i IV (na tematy wskazane przez pedagogów, obejmujące opis obiektu, wnioski z wyników badań oraz stan zachowania, warunki przechowywania i przyczyny zniszczeń obiektu kursowego).
|
|
Literatura obowiązkowa wykorzystywana podczas zajęć
|
1. Bania Z., Olszewski A., Klasyfikacja i typologia nagrobków, Warszawa 1989. 2. Basista A., Nowakowski A., Pencakowski P. i inni, Analiza i systematyka grobów cmentarnych, [w:] „Teka Komisji Urbanistyki i Architektury”, t. XX, 1986, s.91-99. 3. Zabytki kamienne i metalowe, ich niszczenie i konserwacja profilaktyczna, pod red. W. Domasłowskiego, Toruń 2011. 4. Jarmontowicz A., Studium trwałości piaskowca w obiekcie zabytkowym w warunkach zanieczyszczenia atmosfery, [w:] „Ochrona Zabytków”, nr 1, 1998 r., s. 35-37 5. Lehmann J., Chemiczne aspekty niszczenia i ochrony kamiennych reliktów architektury, [w:] Ochrona zabytków nr 1, 1995. 6. Lehmann J., Zagrożenie zabytków przez skażenie środowiska,[w:] Ochrona zabytków nr 1, 1998. 7. Paszkiewicz P., Sandowicz M., Cmentarz Prawosławny w Warszawie, PWN, Warszawa, 1992 8. Płuska I., Co i jak konserwować?, [w:] Sztuka 9. Rouba Bogumiła. J., Pielęgnacja świątyni i innych zabytków. Książka dla księży, Toruń 2000, str. (cmentarze) 10. Wanat-Zakrzewska M., Usuwanie nawarstwień gipsowych z wapieni za pomocą węglanów amonu [w:] “Zabytkoznawstwo i konserwatorstwo IX”, Nauki humanistyczno-społeczne, zeszyt 11 - 1980, Toruń 1980.
|
|
Literatura uzupełniająca rekomendowana do samodzielnej pracy studenta
|
1. Dyda M., Zagrożenia mikrobiologiczne zbiorów muzealnych, Szkolenia Narodowego Instytutu Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, nr 13, 2020, 2. Guzow B., Porosty a zabytki, [w:] “Ochrona zabytków” nr 4, 1997. 3. Koss A., Marczak J., Zastosowanie laserów w konserwacji zabytków i dzieł sztuki, Warszawa 2005. 4. Rouba Bogumiła. J., Pielęgnacja świątyni i innych zabytków. Książka dla księży, Toruń 2000, str. (drzewa) 5. Rudniewski P., Jarmińska D., Jeżewska E., Kępa L., Kurkowska J., Nowicka A., Syta O., Wagner B., Wesołowska A., Pigmenty. Analiza mikrochemiczna i instrumentalna, Warszawa 2018. 6. Zambrzycka A., Znaczenie mikroklimatu w procesie niszczenia kamiennych obiektów zabytkowych [w:] Sztuka cmentarna, pod red. O. Czernera, i. J.Juszkiewicz, Wrocław 1995.
|
| Przedmiotowe efekty uczenia się
|
| Wiedza | Umiejętności | Kompetencje |
|
Realizacja efektów uczenia się w zakresie wiedzy (KW_04–KW_08) odbywa się w przedmiocie: „Konserwacja i restauracja zabytkowej rzeźby ze skał osadowych i krystalicznych – teoria”. Wiedza ta stanowi podstawę realizacji efektów w zakresie umiejętności i kompetencji społecznych w niniejszym przedmiocie praktycznym.
|
KU_03 wykonać profesjonalną dokumentacje opisową, fotograficzną, rysunkową, konserwowanego obiektu wykorzystując również technikę komputerową.
KU_04 zinterpretować i opisać konserwowane dzieło sztuki pod względem historycznym, stylistycznym, ikonograficznym, budowy technologicznej i techniki wykonania wykorzystując własną wiedzę, literaturę przedmiotu, dostępne źródła, wyniki badań specjalistycznych.
KU_05 przedstawić spójny projekt prac przy konserwowanym obiekcie uwzględniający jego historię, stylistykę, ikonografię, budowę technologiczną, technikę wykonania, rodzaje i zakres zniszczeń, funkcję, użycie właściwych materiałów i metod konserwatorskich, uzasadnienie usunięcia bądź pozostawienia późniejszych przekształceń, zakres i rodzaj interwencji restauratorskich.
KU_06 wykonać na wysokim poziomie technicznym konieczne prace konserwatorskie, powstrzymujące procesy niszczenia i wzmacniające materialną strukturę dzieła, w bezpieczny sposób usuwać późniejsze nawarstwienia nie narażając na uszkodzenie jego oryginalnej struktury.
KU_07 wykonać na wysokim poziomie artystycznym konieczne prace restauratorskie w zakresie uzupełniania ubytków materii i formy artystycznej dzieła stosując różne materiały i techniki retuszu oraz rekonstrukcji, przedstawić propozycję jego aranżacji i ekspozycji.
KU_08 zorganizować warsztat i odpowiednie warunki pracy, posługiwać się specjalistycznymi urządzeniami i narzędziami przestrzegając zasad bhp.
|
KK_02 realizacji prac w interdyscyplinarnym zespole z poszanowaniem zasad etyki zawodowej i obowiązujących przepisów, współpracy z innymi specjalistami, przedstawicielami służby ochrony zabytków, koordynacji zadań, wykorzystania w różnych sytuacjach podstawowych pojęć i zasad z zakresu prawa własności intelektualnej (prawa własności przemysłowej, prawa autorskiego, itp.).
KK_03 wypowiadania się w formie słownej i pisemnej na tematy związane ze sztuką, wystąpień publicznych, dyskusji, przygotowania prezentacji z zakresu ochrony i konserwacji dzieł sztuki.
|
|
| Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się
|
| Wiedza | Umiejętności | Kompetencje |
|
|
Weryfikacja ma charakter ciągły (formatywny) i przygotowuje studenta do realizacji złożonych, samodzielnych zadań konserwatorskich w kolejnych semestrach kształcenia. Obejmuje systematyczną ocenę postępów pracy studenta podczas realizacji zadań warsztatowych oraz analizę cząstkowych elementów dokumentacji konserwatorskiej.
Ocena końcowa uwzględnia zarówno poziom opanowania podstawowych umiejętności konserwatorskich, jak i stopień samodzielności studenta na etapie rozpoznania i dokumentowania obiektu. Ocenie podlega również odpowiedzialność za powierzone zadania, świadomość etyczna oraz gotowość do współpracy w środowisku zawodowym, właściwa dla zawodu konserwatora dzieł sztuki.
Efekty KU_03–KU_04 weryfikowane są poprzez ocenę poprawności wykonania dokumentacji opisowej, fotograficznej i rysunkowej, w szczególności w zakresie rozpoznania budowy technologicznej, stanu zachowania oraz przyczyn zniszczeń. Ocenie podlega poprawność terminologiczna, kompletność oraz umiejętność syntezy informacji z badań.
Efekt KU_05 weryfikowany jest poprzez ocenę wstępnych założeń programu prac konserwatorskich oraz umiejętność logicznego powiązania diagnozy z proponowanymi działaniami.
Efekty KU_06–KU_07 oceniane są poprzez bezpośrednią obserwację wykonywanych zabiegów o charakterze podstawowym, ze szczególnym uwzględnieniem poprawności technologicznej, precyzji manualnej oraz przestrzegania zasad bezpieczeństwa.
Efekt KU_08 weryfikowany jest poprzez ocenę organizacji stanowiska pracy oraz przestrzegania zasad BHP.
|
Efekty kompetencyjne (KK_02–KK_03) weryfikowane są poprzez ocenę pracy zespołowej, aktywności w dyskusjach warsztatowych oraz prezentacji multimedialnej dotyczącej stanu zachowania i wyników badań obiektu.
|
|
| Informacja: tygodniowa liczba godzin ćwiczeń lub wykładów, liczba punktów ECTS przynależna przedmiotowi oraz informacje o formie i zaliczeniu przedmiotu zawarte są w programie studiów. |