Projekt indywidualny (podstawowa forma zajęć), wykład, dialog dydaktyczny, dyskusja dydaktyczna, zajęcia warsztatowe, konwersatorium, e-learning.

Pozytywne zaliczenie przedmiotów kursowych I, II i III roku jednolitych studiów magisterskich.

Umiejętność prowadzenia procesu projektowego — od sformułowania założeń, poprzez poszukiwania rysunkowe i modelowe, po opracowanie dokumentacji i prezentację projektu. Podstawowa znajomość ergonomii, materiałów i konstrukcji meblarskich oraz zasad rysunku technicznego.

Studenci IV roku, którzy na III roku nie realizowali projektu mebla, mogą zostać poproszeni o realizację w semestrze zimowym zadanie przewidziane dla III roku. 

Cele dydaktyczne

Zakres i założenia semestru

W semestrze zimowym IV roku szczególny nacisk położony jest na projektowanie mebla w bezpośredniej relacji do ciała użytkownika. Projekt krzesła służy pogłębieniu umiejętności łączenia ergonomii, konstrukcji, właściwości materiału i zamierzenia plastycznego w spójnym rozwiązaniu.

Praca obejmuje analizę inspiracji, określenie potrzeb użytkownika, badania ergonomiczne, poszukiwanie formy poprzez szkice i modele, opracowanie konstrukcji i dokumentacji oraz wykonanie modelu w skali 1:1 lub działającego prototypu w skali 1:1.

Cele dydaktyczne semestru

• Pogłębianie wiedzy o ergonomii siedzisk i umiejętności przekładania jej na geometrię mebla.
• Rozwijanie zdolności określania parametrów krzesła na podstawie analizy użytkownika, pozycji ciała i przewidywanego sposobu użytkowania.
• Doskonalenie umiejętności projektowania konstrukcji szkieletowych oraz świadomego wykorzystania technik stolarskich.
• Rozwijanie umiejętności interpretowania inspiracji i przekładania wyodrębnionych wartości plastycznych na własne rozwiązania projektowe.
• Poszukiwanie spójności pomiędzy formą, ergonomią, materiałem, konstrukcją i detalem.
• Weryfikowanie decyzji projektowych poprzez modele przestrzenne, próby konstrukcyjne i działający prototyp.
• Doskonalenie umiejętności przygotowania dokumentacji wykonawczej
• Doskonalenie umiejętności krytycznej oceny rezultatów własnej pracy.

Treści wykładów, warsztatów i omówień

• Ergonomia mebli do siedzenia — relacje między budową ciała, pozycją użytkownika, rodzajem aktywności i geometrią krzesła.
• Parametry siedziska i oparcia oraz ich wzajemne zależności.
• Warsztaty na urządzeniu do modelowania postawy siedzącej (UDMPS).
• Podstawowe typy konstrukcji krzeseł, zasady zapewniania stabilności i przenoszenia obciążeń.
• Drewno i techniki stolarskie w projektowaniu konstrukcji szkieletowych.
• Połączenia i detal jako elementy budowy oraz wyrazu plastycznego mebla.
• Analiza inspiracji architektonicznych i artystycznych — wyodrębnianie zasad kształtowania formy.
• Dokumentacja techniczna krzesła i przygotowanie projektu do realizacji warsztatowej.

ZADANIE SEMESTRALNE — KRZESŁO

Temat i założenia

Zaprojektuj drewniane krzesło o uczciwej konstrukcji szkieletowej, wykorzystując wybrane techniki stolarskie. Krzesło powinno pełnić jasno zdefiniowaną funkcję użytkową. Materiałem przewodnim jest drewno, choć dopuszcza się zastosowanie innych materiałów, jeżeli jest to uzasadnione konstrukcyjnie lub plastycznie.

Punktem wyjścia do poszukiwań projektowych będzie styl architektoniczny lub prąd w sztuce, wyłoniony dla każdego autora w drodze losowania na początku semestru.

Zadaniem autora jest przeanalizowanie wylosowanego nurtu, rozpoznanie jego założeń i właściwości plastycznych, a następnie przełożenie ich na własny projekt. Przedmiotem interpretacji mogą być między innymi proporcje, rytm, geometria, dynamika kompozycji, relacje między elementami czy sposób kształtowania struktury.

Projekt powinien przenosić wyabstrahowane wartości plastyczne i założenia danego nurtu. Wyklucza się stosowanie bezpośrednich cytatów, zapożyczonych detali i gotowych rozwiązań formalnych, takich jak perforacja odwzorowująca gotycką rozetę. Inspiracja powinna stanowić podstawę samodzielnych decyzji projektowych i znajdować odzwierciedlenie w całościowej koncepcji krzesła.

Projekt powinien bronić się proporcją, logiką budowy, czytelnością konstrukcji oraz świadomie opracowanym detalem. Ograniczenia materiałowe i technologiczne stanowią integralną część zadania i mają prowadzić do racjonalnych decyzji projektowych.

Kluczowym elementem procesu jest wykonanie działającego prototypu w skali 1:1 lub modelu z materiałów zastępczych, pozwalającego sprawdzić założenia projektowe.

Cele szczegółowe zadania

• Opracowanie autorskiej interpretacji wylosowanego stylu architektonicznego lub prądu w sztuce.
• Przełożenie wyników badań ergonomicznych na parametry projektowanego krzesła.
• Zintegrowanie interpretacji inspiracji z wymaganiami użytkowymi i logiką konstrukcji szkieletowej.
• Sprawdzenie przyjętych rozwiązań poprzez wykonanie i ocenę modelu w skali 1:1.

Etapy pracy

1. Analiza wylosowanego stylu architektonicznego lub prądu w sztuce, wyodrębnienie jego założeń i właściwości plastycznych oraz opracowanie autorskiej interpretacji stanowiącej podstawę projektu.
2. Określenie funkcji krzesła i potrzeb użytkownika oraz opracowanie diagramu ergonomicznego na podstawie warsztatów na urządzeniu do modelowania postawy siedzącej (UDMPS).
3. Wykonanie serii szkiców i modeli studialnych w skali 1:5 służących poszukiwaniu formy oraz sprawdzaniu rozwiązań przestrzennych i konstrukcyjnych.
4. Opracowanie konstrukcji, połączeń i detali z uwzględnieniem właściwości drewna oraz wybranych technik stolarskich.
5. Przygotowanie dokumentacji wykonawczej określającej wymiary, materiały, połączenia i technologię wykonania krzesła.
6. Wykonanie modelu w skali 1:1 z materiałów zastępczych lub prototypu w materiałach docelowych oraz ocena przyjętych rozwiązań w zakresie możliwym do sprawdzenia przy danym sposobie wykonania. Model należy ukończyć w semestrze zimowym; dobrowolna realizacja prototypu może być kontynuowana w drugim semestrze roku akademickiego.
7. Przygotowanie dokumentacji fotograficznej i prezentacji projektu oraz podsumowanie procesu, wprowadzonych zmian i wniosków z jego weryfikacji.

Zakres opracowania na zakończenie semestru zimowego

• Krótki opis interpretacji inspiracji, funkcji krzesła, potrzeb użytkownika oraz przyjętych rozwiązań materiałowych i konstrukcyjnych.
• Diagram ergonomiczny opracowany na podstawie warsztatów na UDMPS.
• Dokumentacja procesu projektowego: wybrane szkice, modele w skali 1:5, model przestrzenny w skali 1:1 oraz próby materiałowe i konstrukcyjne.
• Projekt podstawowy krzesła w skali 1:5: zwymiarowane widoki oraz przedstawienie przestrzenne obiektu.
• Dokumentacja wykonawcza w skali 1:1 — obejmująca z reguły dwa rzuty prostokątne i przekrój. Rysunki powinny zawierać szczegółowe wymiary, określenie rodzajów połączeń i zastosowanych materiałów oraz adnotacje potrzebne do wykonania projektu. Dokumentację należy opracować zgodnie z zasadami rysunku technicznego, z właściwym zastosowaniem grubości i rodzajów linii, zasad wymiarowania oraz oznaczeń materiałów i przekrojów.
• Model z materiałów zastępczych lub działający prototyp krzesła w skali 1:1.
• Dokumentacja fotograficzna projektu lub jego wizualizacje.
• Plansza prezentacyjna w formacie 100 × 50 cm, w układzie pionowym — zawierająca krótki opis projektu i interpretacji inspiracji, dokumentację procesu projektowego, projekt podstawowy w skali 1:5 oraz fotografię lub wizualizację projektu.
• Kompletna dokumentacja cyfrowa, przygotowana według odrębnej specyfikacji określającej formaty, nazewnictwo i sposób przekazania plików. Przekazanie kompletu dokumentacji we wskazanym miejscu i terminie jest warunkiem otrzymania oceny i zaliczenia semestru.

Szczegółowe kryteria oceny projektu

• Samodzielność i konsekwencja interpretacji inspiracji.
• Dojrzałość plastyczna projektu, jakość proporcji i spójność koncepcji.
• Trafność rozwiązań ergonomicznych w odniesieniu do określonego użytkownika i funkcji krzesła.
• Logika i czytelność konstrukcji.
• Świadome wykorzystanie właściwości materiałów i technik stolarskich.
• Jakość detalu i jego związek z całościową koncepcją mebla.
• Wykorzystanie modeli, prób i prototypu do rozwijania oraz weryfikowania projektu.
• Poprawność dokumentacji technicznej i czytelność prezentacji.
• Umiejętność krytycznej oceny rezultatów oraz sformułowania wniosków z pracy.

Oczekiwany rezultat

Rezultatem zadania powinien być projekt krzesła o indywidualnym charakterze, w którym interpretacja inspiracji, ergonomia i konstrukcja tworzą spójną całość. Model w skali 1:1 ma umożliwić ocenę proporcji, formy i skali mebla w relacji do użytkownika. Dobrowolne wykonanie działającego prototypu pozwala poszerzyć weryfikację o komfort użytkowania oraz działanie rozwiązań materiałowych i konstrukcyjnych. Student powinien umieć uzasadnić podjęte decyzje, odnieść je do wyników przeprowadzonych prób i wskazać możliwe kierunki dalszego rozwoju projektu.

Zaliczenie ze stopniem na podstawie pracy w ciągu semestru oraz końcowej prezentacji zadania projektowego. Ocena uwzględnia zarówno rezultat, jak i przebieg procesu projektowego, samodzielność podejmowania decyzji oraz wykorzystanie wniosków z korekt, modeli i prób.

Warunkiem zaliczenia jest:

• frekwencja nie mniejsza niż 75%;
• realizacja zadania w zakresie określonym w jego opisie;
• przedstawienie modelu w skali 1:1, wykonanego z materiałów zastępczych lub w postaci prototypu w materiałach docelowych;
• przekazanie kompletnej dokumentacji cyfrowej, zgodnej z udostępnioną specyfikacją, we wskazanym miejscu i terminie.

Składowe oceny:

• samodzielność pracy i podejmowania decyzji projektowych — 20%;
• zaangażowanie, systematyczność i rozwój projektu w ciągu semestru — 20%;
• jakość prezentacji oraz czytelność przekazania idei — 15%;
• poziom plastyczny i merytoryczny projektu, w tym spójność formy, funkcji, ergonomii i konstrukcji — 20%;
• poprawność i staranność dokumentacji projektowej i technicznej — 15%;
• jakość modelu w skali 1:1 oraz wykorzystanie go do weryfikacji projektu — 10%.

Szczegółowe kryteria właściwe realizowanemu projektowi wskazano w opisie zadania.

Wykonanie modelu z materiałów zastępczych umożliwia uzyskanie pełnej oceny za wymagany zakres zadania. Dobrowolna realizacja działającego prototypu w materiałach docelowych, zgodnego z projektem i pozwalającego zweryfikować przyjęte rozwiązania użytkowe oraz konstrukcyjne, podwyższa ocenę końcową o 0,5 stopnia, do maksymalnej oceny dopuszczonej obowiązującą skalą. Premia jest przyznawana w semestrze ukończenia i przedstawienia prototypu.

Ocena końcowa jest wystawiana zgodnie ze skalą ocen obowiązującą na uczelni.

Prezentacja zadania semestralnego w pełnym zakresie określonym w jego opisie, obejmująca przedstawienie rezultatów oraz omówienie najważniejszych decyzji podjętych w trakcie pracy.

Student powinien wykazać umiejętność:

• samodzielnego rozwijania koncepcji i konsekwentnego prowadzenia procesu projektowego;
• integrowania założeń plastycznych z wymaganiami ergonomicznymi, użytkowymi, materiałowymi i konstrukcyjnymi;
• wykorzystywania analiz, szkiców, modeli i prób do podejmowania oraz weryfikowania decyzji;
• opracowania konstrukcji, połączeń i detali odpowiednich dla przyjętych materiałów i technologii;
• przygotowania czytelnej dokumentacji umożliwiającej wykonanie projektowanego mebla;
• uzasadnienia przyjętych rozwiązań oraz krytycznej oceny rezultatów i ograniczeń przeprowadzonej weryfikacji.

Opis, rysunki, model oraz fotografie lub wizualizacje powinny przedstawiać tę samą, końcową wersję projektu. Dokumentacja procesu powinna umożliwiać rozpoznanie kolejnych etapów pracy i wprowadzanych zmian.

Dokumentację cyfrową należy uporządkować i przekazać zgodnie ze specyfikacją udostępnioną przez prowadzącego.

1. Jerzy Smardzewski, „Projektowanie mebli”.
2. „Atlas antropometryczny dorosłej ludności Polski dla potrzeb projektowania”, Instytut Wzornictwa Przemysłowego.
3. Czesław Mętrak, „Meblarstwo — podstawy konstrukcji i projektowania”.
4. Irena Swaczyna, „Konstrukcje mebli”.
5. Etienne Grandjean, „Ergonomia mieszkania”.
6. Edwin Tytyk, „Projektowanie ergonomiczne”.
7. Lesław Giełdowski, „Konstrukcje mebli. Rysunek techniczny”.

Wybrane fragmenty publikacji są wykorzystywane odpowiednio do zagadnień omawianych podczas zajęć.

1. J. Grzelak, „Słowniczek terminologiczny mebli”.
2. Wojciech Kokociński, „Anatomia drewna”.
3. J.D. Godet, „Atlas drewna”.
4. J. Szczuka, J. Żurowski, „Materiałoznawstwo przemysłu drzewnego”.
5. F. Asensio, „Meble stylowe”.
6. Gyula Kaesz, „Meble stylowe”.
7. J. Gis, R. Markiewicz, „Komputerowe wspomaganie projektowania”.
8. Jerzy Smardzewski, „Komputerowo zintegrowane wytwarzanie mebli”.
9. Rob Thompson, „Manufacturing Processes for Design Professionals”.

Materiały pomocnicze: prezentacje prowadzącego oraz opracowania dotyczące ergonomii, materiałów, technologii i rozwiązań konstrukcyjnych odpowiednich dla realizowanego projektu.