Katalog ECTS

Humanistyka XX i XXI wieku

Pedagog: dr Aleksander Zbrzezny

Pole Opis
Typ przedmiotu

obowiązkowy

Metody dydaktyczne (forma zajęć) -brak-
Język wykładowy -brak-
Wymagania wstępne -brak-
Wymagania końcowe -brak-
Forma i sposób zaliczenia przedmiotu (metody i kryteria oceny)

W semestrze zimowym "zaliczenie ze stopniem" - uzyskanym w trakcie rozmowy na temat treści zajęć oraz wybranej z listy lektury.

Cele dydaktyczne (treści programowe, opis przedmiotu)

 

Cel zajęć: Celem zajęć jest dostarczenie studentom wiedzy o głównych nurtach w refleksji humanistycznej XX i XXI wieku. Zajęcia dostarczają niezbędnej aparatury pojęciowej i orientacji w różnych przestrzeniach współczesnego namysłu nad kulturą, społeczeństwem, historią. Celem zajęć jest także przedstawienie ogólnej, humanistycznej perspektywy współczesnych teorii, które coraz częściej są interdyscyplinarne, transdyscyplinarne, czy też unidyscyplinarne. Stąd też obecność wątków ekonomicznych i socjologicznych. Zajęcia zaplanowano tak, by wychodząc od jak najbardziej współczesnych problemów, odsłonić przesłanki poszczególnych pytań i rozstrzygnięć teoretycznych, angażując materiał z wielu dyscyplin.

Treści programowe:

1.      Nowoczesność czy ponowoczesność? Charakterystyka współczesnego społeczeństwa i kultury. Stanowisko F. Jamesona. Diagnoza Z. Baumana (Płynna nowoczesność) i J. – F. Lyotarda. Czym jest Kondycja ponowoczesna? Skąd się biorą „post-izmy”?

2.      Teorie nowoczesności: od współczesnych rozpoznań do źródeł: Marshall Berman, Walter Benjamin, Dialektyka oświecenia Horkheimera i Adorno. Zmiana jako zasada nowoczesności, nowoczesność jako proces.

3.      Historia jako warunek możliwości myślenia o procesach kulturowych i społecznych: perspektywa Szkoły Annales. Dzieło Fernanda Braudela Kultura materialna, gospodarka i kapitalizm XV-XVIII wiek.

4.      Kultura materialna i jej różne odsłony. Dziwne historie: Vigarello, Ariès, Muchembled, Flandrin. (Historia zdrowia i choroby, czystości i brudu, śmierci, dzieciństwa, otyłości, ciała, rozkoszy, rodziny…)

5.      Historia kapitału i jej późniejsze odsłony: Karol Marks i logika akumulacji kapitału, napięcie między kapitałem a pracą. Praca martwa i żywa.

6.      Historia kapitału i jej późniejsze odsłony: Róża Luksemburg, Georg Lukács. Dwudziestowieczne krytyki Marksa: Ralf Dahrendorf. Ekonomiści XXI wieku o globalizacji i nierównościach: Joseph Stiglitz i Thomas Piketty. High Frequency Trading.

7.      Socjologiczne ujęcia współczesności: Guy Standing i prekaryzacja, Manuel Castells i społeczeństwo sieci, Collin Crouch i Psucie wiedzy.

8.      Psychoanaliza: między represją a emancypacją. Myśl Z. Freuda i jej kontynuacje: C. G. Jung, J. Lacan.

9.      Psychoanaliza a filozofia społeczna i ekonomia. W. Reich, E. Fromm, G. Deleuze i F. Guattari.

10.  Myśl Michela Foucault.  

11.  Perspektywa feministyczna: V. Woolf, S. de Beauvoir, B. Friedan, L. Irigaray.

12.  Nowoczesność i przemoc: kolonializm i Zagłada. Orientalizm E. Saida, Wyklęty lud ziemi F. Fanona, Nowoczesność i Zagłada Z. Baumana, Co zostaje z Auschwitz G. Agambena. Filozofowie o przemocy: Benjamin, Sartre, Arendt, Marcuse.

13.  Czym jest posthumanizm? R. Braidotti i B. Latour. Ludzkość i zwierzęcość, problemy życia i śmierci. Myśl Petera Singera – wyzwolenie zwierząt i bioetyka.

14.  Problem czasu, historii i pamięci: N. Eliasa Esej o czasie oraz P. Connertona How Modernity Forgets.

Powrót do pytania o nowoczesność i ponowoczesność. Dyskusja.

Literatura obowiązkowa wykorzystywana podczas zajęć

Studentki i studenci wybierają jedną z poniższych lektur:

1.      G. Agamben, Co zostaje z Auschwitz

2.      Ph. Aries, Człowiek i śmierć lub Historia dzieciństwa

3.      E. Balibar, Filozofia Marksa

4.      R. Braidotti,  Po człowieku

5.      N. Elias, Esej o czasie

6.      M. Foucault, Nadzorować i karać

7.      M. Horkheimer, T. Adorno, Dialektyka oświecenia

8.      L. Irigaray, Ta płeć (jedną) płcią niebędąca

9.      J.-F. Lyotard, Kondycja ponowoczesna

10.  P. Singer, O życiu i śmierci. Upadek etyki tradycyjnej

11.  Zwierzęta i ich ludzie (red. A. Barcz, D. Łagodzka)

Literatura uzupełniająca rekomendowana do samodzielnej pracy studenta -brak-
Opis przedmiotowych efektów kształcenia w zakresie:
UmiejętnościWiedzaKompetencje

Umiejętności – student powinien być zdolny do:

- posługiwania się terminologią nauk humanistycznych

- rozumienia złożoności wielu współczesnych procesów i zjawisk kulturowych i społecznych

- analizy procesów kulturowych

 

Wiedza – student powinien osiągnąć wiedzę w zakresie:

 

- Znajomości głównych problemów współczesnej humanistyki oraz sposobów ich podejmowania w różnych dyscyplinach i subdyscyplinach; elementarnej orientacji w filozofii społecznej, filozofii kultury.

- znajomości problematyki podejmowanej w tradycji marksizmu, postmodernizmu, feminizmu, bioetyki.

- znajomości podstawowych dla refleksji humanistycznej pojęć.

- współzależności, związków między różnymi obszarami nauk humanistycznych i społecznych: historii, filozofii, socjologii.

- znajomości procesów historycznych w różnych dziedzinach kultury i świadomości ich wpływu na kształt współczesnego świata.

- wiedzy ogólnej, określonej programem zajęć.

 

Opis wymagań dotyczących pracowni, warsztatu lub pomocy dydaktycznych -brak-
Informacja: tygodniowa liczba godzin ćwiczeń lub wykładów, liczba punktów ECTS przynależna przedmiotowi oraz informacje o formie i zaliczeniu przedmiotu zawarte są w programie studiów.


Lista studiów

studia status Czas
[h]
ECTS forma zaliczenie
Historia Sztuki / kultura miejsca s.1 o 30 2 30h
[zal. z oceną]


Semestr 2019/20-Z (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #38.8225