Katalog ECTS

Słownik pojęć i terminów filozoficznych

Pedagog: dr Aleksander Zbrzezny

Pole Opis
Typ przedmiotu -brak-
Metody dydaktyczne (forma zajęć)

Wykład

Język wykładowy -brak-
Wymagania wstępne -brak-
Wymagania końcowe

Przedstawienie pracy zaliczeniowej napisanej w oparciu o jedną z lektur z listy, znajomość treści zajęć.

Forma i sposób zaliczenia przedmiotu (metody i kryteria oceny)

Egzamin:

Praca zaliczeniowa w oparciu o wybraną lekturę.

Przedstawienie poglądów wybranego filozofa.

Odpowiedź na pytania dotyczące treści zajęć i pracy pisemnej.

Cele dydaktyczne (treści programowe, opis przedmiotu)

            a) Wprowadzenie

Czym jest filozofia? Specyfika myślenia filozoficznego na tle innych ludzkich aktywności, miejsce filozofii w kulturze i jej relacja wobec nauki. Argumentacja i abstrakcyjna pojęciowość jako cechy wypowiedzi filozoficznych. Przedmiot filozofii. Początki filozofii. Filozofia wobec mitu. Kwestie organizacyjne.
Główne działy refleksji filozoficznej: ontologia, epistemologia, etyka, estetyka. Czym jest metafizyka? Specjalizacja filozofii w wieku XX.
 

b) Ontologia

Słownik pojęć: idealizm. System filozoficzny Platona.  
Realizm i stanowiska antyidealistyczne. Od Arystotelesa do neopozytywizmu.
Splot naukowego i filozoficznego obrazu świata. Historia pojęcia nieskończoności.
 

c) Epistemologia

Teoria poznania w starożytności. Demokryt, Platon, Arystoteles, Plotyn, św. Augustyn.
Czym jest racjonalność? Nowożytny racjonalizm i jego przedstawiciele. (Kartezjusz, Spinoza, Leibniz).
Nowożytny empiryzm: Bacon, Hobbes i Locke.
Sceptycyzm antyczny i nowożytny. Pirron i Hume.
Transcendentalizm Immanuela Kanta.
 

d) Etyka

Systemy i przekonania etyczne starożytności. Ewolucja pojęcia cnoty (Homer, Sokrates, Platon, Arystoteles). Etyka stoików, odmiany hedonizmu.
Etyka chrześcijańska – od św. Tomasza do encyklik Jana Pawła II.
Refleksja etyczna Immanuela Kanta.
Utylitaryzm jako stanowisko etyczne.
 Współczesne dylematy etyczne: eutanazja, aborcja, prawa zwierząt.
 

e) Filozofia polityki i filozofia społeczna

 

Filozofia polityczna: liberalizm, konserwatyzm.
Teorie umowy społecznej: od Rousseau do Rawlsa.
Społeczeństwo obywatelskie i państwo. Heglowska filozofia dziejów.
Myśl Karola Marksa.
Tradycja feministyczna.
 

f) Filozofia jako krytyka kultury

      Główne pojęcia myśli F. Nietzschego.

      Główne pojęcia teorii Freuda.

      Teoria krytyczna Szkoły Frankfurckiej.

 g) Historyczność kultury. Praktyki społeczne okiem historyków, socjologów i filozofów. Braudel, Elias, Foucault.

 

 

h) Filozofia współczesna

     Nurty filozofii współczesnej: fenomenologia, egzystencjalizm, hermeneutyka.

     Nurty filozofii współczesnej: filozofia analityczna, filozofia nauki.

     Czym jest „nowoczesność”? Kiedy się zaczęła? Czy się skończyła? Czym jest   postmodernizm?

     Różne oblicza postmodernizmu: Deleuze/Guattari, Rorty, Baudrillard.

     Posthumanizm.

Literatura obowiązkowa wykorzystywana podczas zajęć

Lektury, na podstawie których student(ka) może pisać pracę roczną:

 

Platon, Obrona Sokratesa, Uczta, Państwo

Marek Aureliusz, Rozmyślania

Kartezjusz, Rozprawa o metodzie

Hume, Badania dotyczące rozumu ludzkiego

Kant, Uzasadnienie metafizyki moralności

Kierkegaard, Bojaźń i drżenie

Nietzsche, Tako rzecze Zaratustra

Ortega y Gasset, Bunt mas

Benjamin, Dzieło sztuki w dobie reprodukcji technicznej, Paryż II cesarstwa wg Baudelaire’a

Huizinga, Homo ludens

Fromm, Ucieczka od wolności

Debord, Społeczeństwo spektaklu

Elias, Esej o czasie

Baudrillard, Symulakry i symulacja, Pakt jasności

Singer, O życiu i śmierci. Upadek etyki tradycyjnej

Crary, 24/7. Późny kapitalizm i koniec snu

Literatura uzupełniająca rekomendowana do samodzielnej pracy studenta

Podręczniki:

 

Sikora, Spotkania z filozofią
W. Tatarkiewicz, Historia filozofii

 

Literatura polecana:

 

Koyre, Od zamkniętego świata do nieskończonego wszechświata
Guriewicz, Kategorie kultury średniowiecznej
W. Jaeger, Paideia

N. Elias, Przemiany obyczajów w cywilizacji Zachodu

B. Skarga (red.), Przewodnik po literaturze filozoficznej XX wieku, t. 1-5, wybrane hasła.

Opis przedmiotowych efektów kształcenia w zakresie:
UmiejętnościWiedzaKompetencje

Umiejętności -  student/absolwent powinien być zdolny do:

 

1.  Poprawnego stosowania podstawowych pojęć filozoficznych.

2.  Czytania i interpretacji tekstu filozoficznego.

3.  Słuchania ze zrozumieniem prezentacji idei i argumentów filozoficznych.

4.  Przytoczenia poglądów kilku filozofów.

Wiedza- student powinien osiągnąć wiedzę w zakresie:

 

1.  Podstawowej terminologii filozoficznej.

2. Znajomości zakresów subdyscyplin filozoficznych: ontologii, epistemologii, etyki,      filozofii społecznej, estetyki.

3. Znajomości głównych systemów filozoficznych starożytności, nowożytności i   współczesności.

4. Znajomości i rozumienia historycznego charakteru kształtowania się idei filozoficznych.

5. Związków refleksji filozoficznej z innymi obszarami życia społecznego – polityką, ekonomią, etyką, sztuką.

7.  Znajomości idei i argumentów wybranych klasycznych autorów filozoficznych.

Inne kompetencje ( postawy) -student powinien być zdolny do:

1. Otwarcia na nowe idee i gotowości do zmiany opinii w świetle dostępnych

danych i argumentów.

2. Większej dbałości o precyzję językową/pojęciową.

3. Krytycznej oceny wybranych elementów współczesnej rzeczywistości kulturowej i społecznej.

Opis wymagań dotyczących pracowni, warsztatu lub pomocy dydaktycznych -brak-
Informacja: tygodniowa liczba godzin ćwiczeń lub wykładów, liczba punktów ECTS przynależna przedmiotowi oraz informacje o formie i zaliczeniu przedmiotu zawarte są w programie studiów.


Lista studiów

studia status Czas
[h]
ECTS forma zaliczenie
Grafika s.2 o 30 2 w. 30h
w. [egz.]


Semestr 2019/20-L (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #38.11150