Katalog ECTS

Konserwacja i restauacja zabytkowej rzeźby ze skał osadowych i krystalicznych - teoria

Pedagog: Andrzej Kazberuk, dr Agnieszka Zambrzycka
Asystent/ci: mgr Anna Duda-Maczuga, Marcin Witkowski

Pole Opis
Typ przedmiotu Kierunkowy.
Metody dydaktyczne (forma zajęć)

Zajęcia w formie stacjonarnej
Metody dydaktyczne:
- wykład klasyczny z pytaniami i odpowiedziami
- krytyczna analiza studiów przypadków (case study)
- dyskusja problemowa
- krytyczna analiza literatury fachowej i omówienie w grupie
- seminaria studenckie (referaty + prowadzenie prezentacji)

 

Język wykładowy polski;
Liczba punktów ECTS: 3 ECTS, gdzie 1 ECTS = 25 godzin
Liczba godzin w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim 15 godzin w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim. Każda godzina jest godziną dydaktyczną, czyli trwa 45 minut.
Liczba godzin samodzielnej pracy studenta związanych z osiągnięciem efektów uczenia się (zgodnie z profilem specyfiki kształcenia na wydziale) 60 godzin samodzielnej pracy studenta. Samodzielna praca studenta w trakcie semestru obejmuje analizę materiałów źródłowych i literatury specjalistycznej, krytyczną ocenę omawianych zagadnień konserwatorskich, technologicznych lub materiałowych oraz formułowanie uzasadnionych wniosków. W ramach przygotowania do seminarium końcowego student opracowuje indywidualne zagadnienie o charakterze problemowym, związane z pracą magisterską realizowaną w Pracowni Konserwacji i Restauracji Rzeźby Kamiennej i Elementów Architektury, na podstawie dokumentacji konserwatorskiej i/lub aneksu teoretycznego do tej pracy. Przygotowanie do seminarium obejmuje również opracowanie konspektu wypowiedzi, konsultacje z opiekunem merytorycznym, przygotowanie prezentacji multimedialnej oraz przygotowanie się do samodzielnego wystąpienia ustnego i dyskusji dotyczącej przedstawianego zagadnienia. Zakres pracy własnej odpowiada analitycznemu i krytycznemu charakterowi zajęć oraz służy osiągnięciu efektów uczenia się na poziomie pogłębionej analizy, oceny i argumentacji.
Wymagania wstępne

Zaliczony III rok studiów magisterskich na kierunku „konserwacja i restauracja dzieł sztuki” w specjalności "konserwacja i restauracja rzeźby i elementów architektury“.

Cele dydaktyczne (treści programowe, opis przedmiotu)

Przekazanie wiedzy dotyczące konserwacji i restauracji rzeźby kamiennej i elementów architektury ze skał krystalicznych z zakresu:

  • określania budowy technologicznej i techniki wykonania ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących obiektów konserwowanych w ramach praktycznych zajęć kursowych
  • określenia i prezentacji stanu zachowania, rodzajów destrukcji oraz przyczyn zniszczeń, opartej na analizie: przeprowadzanych badań, budowy technologicznej, warunków ekspozycji oraz wpływu uwarunkowań historycznych
  • różnorodnych metod konserwacji i restauracji, a w szczególności: dezynfekcji i zabezpieczania obiektu na czas prac konserwatorskich; współczesnych i historycznych metod usuwania nawarstwień; wypełniania pustek wewnętrznych; metod łączenia i uzupełniania ubytków.

Przekazanie wiedzy dotyczące konserwacji i restauracji rzeźby kamiennej i elementów architektury ze skał osadowych (wapieni i piaskowców) i krystalicznych z zakresu:

  • różnorodnych metod konserwacji i restauracji, a w szczególności: metod usuwania zagrożeń związanych z obecnością w obiekcie soli rozpuszczalnych w wodzie.

Przekazywana wiedza jest częściowo uwarunkowana rodzajem obiektów kursowych poddawanych zabiegom konserwacji i restauracji w bieżącym semestrze w Pracowni Konserwacji i Restauracji Rzeźby Kamiennej i Elementów Architektury.

Realizacja efektów uczenia się ma charakter analityczny i krytyczny oraz zakłada rozwijanie umiejętności argumentacji i oceny rozwiązań konserwatorskich.

Forma i sposób zaliczenia przedmiotu (metody i kryteria oceny)

Forma zaliczenia: zaliczenie na ocenę.

Warunkiem dopuszczenia do zaliczenia jest uczestnictwo w zajęciach zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie studiów.

Bieżąca weryfikacja rozumienia treści programowych odbywa się podczas wykładów i konwersatoriów poprzez pytania prowadzących, analizę przypadków konserwatorskich, krytyczne omawianie literatury specjalistycznej oraz dyskusje problemowe.

Podstawą zaliczenia jest ocena indywidualnego opracowania wybranego zagadnienia związanego z pracą magisterską realizowaną w Pracowni Konserwacji i Restauracji Rzeźby Kamiennej i Elementów Architektury, przygotowanego na podstawie dokumentacji konserwatorskiej lub aneksu teoretycznego do tej pracy, oraz przedstawionego w formie prezentacji multimedialnej i samodzielnej wypowiedzi ustnej studenta.

Metody weryfikacji efektów uczenia się w ramach seminarium

Weryfikacja osiągnięcia przedmiotowych efektów uczenia się w ramach seminarium odbywa się na podstawie:

Oceny merytorycznej przygotowanego opracowania, ze szczególnym uwzględnieniem prawidłowego rozpoznania i analizy wybranego problemu konserwatorskiego, technologicznego lub materiałowego, właściwego wykorzystania dokumentacji konserwatorskiej i literatury specjalistycznej oraz umiejętności krytycznej analizy i formułowania uzasadnionych wniosków.

Oceny prezentacji multimedialnej i towarzyszącej jej samodzielnej wypowiedzi ustnej, uwzględniającej stopień zrozumienia omawianych zagadnień, umiejętność analizy i krytycznej oceny przedstawionych rozwiązań, logiczną strukturę wypowiedzi oraz poprawność stosowanej terminologii specjalistycznej.

Weryfikacji stopnia zrozumienia prezentowanych zagadnień poprzez dodatkowe pytania prowadzących, zadawane w razie potrzeby po zakończeniu prezentacji, w szczególności w celu wyjaśnienia niejasności, doprecyzowania wypowiedzi oraz sprawdzenia rozumienia omawianych procesów, metod i zależności.

Wymagania dotyczące przygotowania referatu

Student przygotowuje 20–25-minutową prezentację multimedialną dotyczącą wybranego zagadnienia związanego z pracą magisterską realizowaną w Pracowni Konserwacji i Restauracji Rzeźby Kamiennej i Elementów Architektury. Podstawą opracowania jest dokumentacja konserwatorska i/lub aneks teoretyczny do wybranej pracy magisterskiej.

Zakres prezentacji powinien być dostosowany do charakteru omawianego zagadnienia. W przypadku analizy dokumentacji konserwatorskiej może obejmować charakterystykę obiektu, jego budowę technologiczną, stan zachowania, problemy konserwatorskie oraz zastosowane rozwiązania. W przypadku zagadnień przedstawionych w aneksach teoretycznych powinien uwzględniać analizę określonego problemu technologicznego, materiałowego lub konserwatorskiego, jego uwarunkowań oraz znaczenia dla konserwacji i restauracji zabytków.

Prezentacja powinna być połączona z samodzielną wypowiedzią ustną, bez odczytywania treści ze slajdów lub przygotowanego tekstu. Dopuszcza się korzystanie z planu wypowiedzi.

Obowiązkowym elementem przygotowania jest opracowanie konspektu wypowiedzi i jego konsultacja z wyznaczonym opiekunem merytorycznym, w celu weryfikacji zakresu, struktury i poprawności merytorycznej opracowania na wstępnym etapie pracy. Dopuszcza się również przedstawienie opiekunowi pełnego tekstu planowanej wypowiedzi.

Konsultacje mogą odbywać się bezpośrednio lub drogą elektroniczną.

Prezentacja powinna zawierać odpowiednio dobrany materiał fotograficzny, rysunkowy i dokumentacyjny oraz bibliografię wykorzystanych źródeł, w tym literatury specjalistycznej.

Konspekt należy przekazać opiekunowi merytorycznemu najpóźniej w przedostatnim tygodniu zajęć, a prezentację multimedialną wszystkim prowadzącym zajęcia w pracowni najpóźniej na dzień przed terminem seminarium.

Po zakończeniu prezentacji prowadzący mogą, w razie potrzeby, zadać studentowi dodatkowe pytania dotyczące przedstawionych zagadnień. Pytania służą wyjaśnieniu lub doprecyzowaniu treści wypowiedzi oraz weryfikacji stopnia zrozumienia omawianych problemów.

Kryteria oceny

Ocenie podlegają:

  • zgodność treści referatu z wybranym tematem oraz właściwe określenie zakresu opracowania;
  • poprawność merytoryczna, rzetelność i zakres przedstawionych informacji;
  • prawidłowe rozpoznanie i przedstawienie najważniejszych problemów konserwatorskich, technologicznych lub materiałowych związanych z omawianym zagadnieniem;
  • stopień zrozumienia analizowanych procesów, metod i rozwiązań oraz występujących między nimi zależności;
  • umiejętność krytycznej analizy omawianego zagadnienia, oceny przedstawionych rozwiązań oraz formułowania merytorycznie uzasadnionych wniosków;
  • umiejętność selekcji, analizy i syntezy informacji pochodzących z dokumentacji konserwatorskiej, aneksów teoretycznych oraz literatury specjalistycznej;
  • logiczna struktura, płynność i samodzielność wypowiedzi oraz poprawność stosowanej terminologii specjalistycznej;
  • adekwatność i wartość merytoryczna wykorzystanego materiału ilustracyjnego i dokumentacyjnego;
  • właściwy dobór i wykorzystanie źródeł bibliograficznych;
  • umiejętność merytorycznego wyjaśnienia i doprecyzowania przedstawionych zagadnień w odpowiedzi na dodatkowe pytania prowadzących, jeżeli zostały zadane;
  • przestrzeganie ustalonego czasu prezentacji.

Ocena końcowa ma charakter całościowy i jest ustalana na podstawie stopnia spełnienia powyższych kryteriów, ze szczególnym uwzględnieniem poprawności merytorycznej opracowania, stopnia zrozumienia omawianych zagadnień oraz umiejętności krytycznej analizy i uzasadniania przedstawionych rozwiązań. Stosuje się skalę ocen określoną w Regulaminie studiów.

Wymagania końcowe

Uczestnictwo w zajęciach obejmujących wykłady, analizę przypadków konserwatorskich, dyskusje problemowe i seminaria studenckie, zgodnie z zasadami określonymi w Regulaminie studiów.
Przygotowanie i przedstawienie indywidualnego opracowania wybranego zagadnienia związanego z pracą magisterską realizowaną w Pracowni Konserwacji i Restauracji Rzeźby Kamiennej i Elementów Architektury, na podstawie dokumentacji konserwatorskiej lub aneksu teoretycznego do tej pracy, w formie prezentacji multimedialnej i samodzielnej wypowiedzi ustnej.

Literatura obowiązkowa wykorzystywana podczas zajęć

1.      Jarmontowicz A., Krzywobłocka - Laurow R., Lehmann J., Piaskowiec wzabytkowej architekturze i rzeźbie, Warszawa 1994.

2.      Konserwacja kamiennych obiektów zabytkowych, Materiały z konferencji naukowej i Pierwszego Zjazdu Absolwentów, pod. red. W.Łukaszewicz, Toruń 1993.

3.      Problemy konserwacji elewacji budowli zabytkowych, Materiały z sesji naukowej- Kraków, 9-10 maja 1996, Wiadomości Konserwatorskie Województwa Krakowskiego nr 5, Kraków 1996.

4.      Wanat – Zakrzewska M, Usuwanie nawarstwień gipsowych z wapieni za pomocą węglanów amonu [w:] Zabytkoznawstwo i konserwatorstwo IX, Nauki humanistyczno – społeczne, zeszyt 11 - 1980, Toruń 1980. 

5.      Zabytki kamienne i metalowe, ich niszczenie i konserwacja profilaktyczna, pod red. W. Domasłowskiego, Toruń 2011.

Literatura uzupełniająca rekomendowana do samodzielnej pracy studenta

1.      Domasłowski W., Zasady konserwacji murów ceglanych i kamiennych detali architektonicznych, [w:] Ochrona zabytków nr 1, 2005.

2.      Guzow B., Porosty a zabytki, [w:] Ochrona zabytków nr 4, 1997.

3.      Jędrzejewska S., Rudniewski P., Wawrzeńczak A., Substancje szkodliwe dla zdrowia stosowane przy konserwacji dzieł sztuki, Warszawa 1974.

4.      Lehmann J., Chemiczne aspekty niszczenia i ochrony kamiennych reliktów architektury, [w:] Ochrona zabytków nr 1, 1995.

5.      Lehmann J., Zagrożenie zabytków przez skażenie środowiska,[w:] Ochrona zabytków nr 1, 1998.

6.      Strzelczyk A., Karbowska-Berent J., Drobnoustroje i owady niszczące zabytki i ich zwalczanie, Toruń 2004r.

7.      Wiśniewski J., Ochrona i konserwacja zabytków budownictwa a zagrożenia ekologiczne, [w:] Ochrona zabytków nr 2, 1991.

8.      Zambrzycka A., Znaczenie mikroklimatu w procesie niszczenia kamiennych obiektów zabytkowych [w:] Sztuka cmentarna, pod red. O. Czernera, i. J.Juszkiewicz, Wrocław 1995.

Przedmiotowe efekty uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

KW_04 zna i rozumie złożoną budowę jednostkowego dzieła sztuki w kontekście struktury materialnej, formy artystycznej, przekazu ideowego, funkcji, uwarunkowań historycznych.
KW_05 zna i rozumie przyczyny i rodzaje zniszczeń powstających w materii dzieł sztuki, zasady postawienia prawidłowej diagnozy stanu zachowania oraz opracowania projektu konserwacji i restauracji, zasady i rodzaje dokumentowania dzieła przed, w trakcie i po konserwacji.
KW_06 zna i rozumie zasady doboru właściwych środków i metod konserwatorskich, zasady ich wykorzystania w danej sytuacji z uwzględnieniem możliwych zagrożeń dla konserwowanego dzieła.
KW_07 zna i rozumie zagadnienia dotyczące restauracji w tym możliwych rozwiązań estetycznych i aranżacyjnych konserwowanego dzieła w zależności od zakresu zachowania warstw oryginalnych, jego funkcji i przeznaczenia.
KW_08 zna i rozumie zasady bezpiecznego eksponowania, przechowywania, transportowania dzieł sztuki i zabytków oraz zasady prewencji konserwatorskiej.

KK_03 wypowiadania się w formie słownej i pisemnej na tematy związane ze sztuką, wystąpień publicznych, dyskusji, przygotowania prezentacji z zakresu ochrony i konserwacji dzieł sztuki.

Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

Bieżąca weryfikacja przedmiotowych efektów uczenia się odbywa się podczas wykładów i konwersatoriów poprzez pytania prowadzących, analizę przypadków konserwatorskich, krytyczne omawianie literatury specjalistycznej oraz udział w dyskusjach problemowych.

Weryfikacja efektów uczenia się w ramach zaliczenia odbywa się poprzez ocenę indywidualnego opracowania o charakterze problemowym, przygotowanego na podstawie dokumentacji konserwatorskiej lub aneksu teoretycznego do wybranej pracy magisterskiej, oraz jego publicznej prezentacji połączonej z dyskusją.

Efekty KW_04–KW_06 weryfikowane są poprzez ocenę zdolności krytycznej analizy wybranego zagadnienia konserwatorskiego, technologicznego lub materiałowego, w tym umiejętności rozpoznawania problemów, oceny omawianych metod i rozwiązań oraz formułowania merytorycznie uzasadnionych wniosków.

Efekty KW_07–KW_08 weryfikowane są poprzez analizę rozwiązań estetycznych i aranżacyjnych oraz zasad prewencji konserwatorskiej w odniesieniu do omawianych przykładów.

KK_03 weryfikowany jest poprzez ocenę jakości wystąpienia publicznego, umiejętności argumentacji oraz udziału w dyskusji dotyczącej przedstawianych zagadnień.

Informacja: tygodniowa liczba godzin ćwiczeń lub wykładów, liczba punktów ECTS przynależna przedmiotowi oraz informacje o formie i zaliczeniu przedmiotu zawarte są w programie studiów.


Lista studiów

studia status czas[h] ECTS forma zaliczenie
Konserwacja i Restauracja Dzieł Sztuki / konserwacja i restauracja rzeźby kamiennej i elementów architektury s.7 o 15 3 w. 15h
w. [egz.]


Semestr 2026/27-Z (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #38.33062