Katalog ECTS

Pracownia magisterska

Pedagog: dr Maciej Baran
Asystent/ci: mgr Gustaw Bołdok

Pole Opis
Typ przedmiotu obowiązkowy
Metody dydaktyczne (forma zajęć)

Praktyczna praca indywidualna i zespołowa przy oryginalnym malowidle ściennym w obiekcie zabytkowym lub pracowni konserwatorskiej, prowadzona pod kierunkiem nauczyciela akademickiego. Zależnie od potrzeb i możliwości obiektu prace obejmują konserwację in situ, transfer lub rozwarstwianie malowidła albo konserwację malowidła wcześniej przeniesionego.

Metody dydaktyczne obejmują instruktaż i demonstrację zabiegów, konsultacje przy obiekcie, analizę wyników badań i dokumentacji, dyskusję nad projektem i programem prac, bieżącą ocenę efektów oraz prowadzenie dokumentacji opisowej, fotograficznej i rysunkowej. W pracach terenowych uwzględnia się organizację działań na miejscu, w tym pracę na rusztowaniu, jeśli wymaga tego charakter obiektu i zakres prac.

Język wykładowy polski;
Liczba punktów ECTS: 18
Liczba godzin w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem akademickim -brak-
Liczba godzin samodzielnej pracy studenta związanych z osiągnięciem efektów uczenia się (zgodnie z profilem specyfiki kształcenia na wydziale)
Wymagania wstępne

Zaliczenie wymaganych programem studiów przedmiotów z zakresu konserwacji i restauracji malarstwa, technik i technologii malarskich, badań konserwatorskich oraz dokumentacji konserwatorskiej. Znajomość podstaw teorii i etyki konserwacji-restauracji oraz zasad bezpieczeństwa pracy. Gotowość do pracy przy oryginalnym obiekcie w warunkach terenowych lub w pracowni, zgodnie z wymaganiami organizacyjnymi obowiązującymi w miejscu realizacji prac. Rozpoznanie obiektu.

Cele dydaktyczne (treści programowe, opis przedmiotu)

Przedmiot obejmuje praktyczną realizację prac konserwatorsko-restauratorskich przy malowidłach ściennych. Ich zakres, forma i miejsce są dostosowywane do stanu, potrzeb, wartości oraz możliwości konkretnego obiektu. Prace mogą być prowadzone bezpośrednio w zabytkowym wnętrzu, w tym na rusztowaniu, albo w pracowni konserwatorskiej; mogą obejmować konserwację in situ, transfer lub rozwarstwianie malowidła oraz konserwację malowidła wcześniej przeniesionego.

Studentka/student uczestniczy w rzeczywistym procesie konserwatorskim: rozpoznaje obiekt, analizuje jego stan zachowania i historię, zapoznaje się z wynikami badań oraz wcześniejszymi ingerencjami, współuczestniczy w formułowaniu projektu i programu prac, wykonuje uzgodnione zabiegi oraz ocenia ich efekty. Studentka/student rozwija samodzielność w granicach powierzonych zadań i uczy się podejmowania decyzji w oparciu o rozpoznanie, wiedzę, wyniki badań, teorię konserwacji oraz konsultacje z prowadzącym.

Pracownia kształtuje całościowe, wielowątkowe spojrzenie na malowidło jako obiekt artystyczny, historyczny i materialny, związany z architekturą, funkcją i użytkowaniem wnętrza. Dobór postępowania uwzględnia m.in. technikę i technologię wykonania, wartości obiektu, stan zachowania, przyczyny zniszczeń, wcześniejsze działania konserwatorskie, warunki otoczenia oraz perspektywę dalszej ochrony.

W praktyce studentka/student poznaje i stosuje podstawowe zasady teorii konserwacji-restauracji: poszanowanie autentycznej substancji i różnych wartości zabytku; uzasadnianie konieczności każdej ingerencji; ograniczanie zakresu działań do tego, co niezbędne dla ochrony i czytelności obiektu; dobór materiałów i metod odpowiednich dla jego budowy oraz stanu; uwzględnianie możliwych krótko- i długofalowych skutków prac; czytelne dokumentowanie podjętych decyzji i wykonanych zabiegów. W przypadku rozwiązań restauratorskich studentka/student bierze pod uwagę ich zgodność z charakterem dzieła oraz możliwość odróżnienia uzupełnień od substancji oryginalnej, stosownie do przyjętej koncepcji konserwatorskiej.

Istotną częścią przedmiotu jest organizowanie pracy w rzeczywistych warunkach obiektu. Prace prowadzone są w rytmie wynikającym z programu, stanu i dostępności obiektu, warunków terenowych, uzgodnień formalnych oraz współpracy z właścicielem lub zarządcą. Studentka/student uczy się planowania etapów pracy, terminów i zadań, przestrzegania uzgodnionego zakresu oraz odpowiedzialnego reagowania na nowe ustalenia.

Rozpoznanie, projekt konserwatorski i program prac są omawiane i współformułowane w ramach pracowni i seminarium magisterskiego. Na tej podstawie promotor przygotowuje i składa do właściwego wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków wnioski oraz dokumentację wymaganą do uzyskania decyzji lub uzgodnień. Studentka/student uczestniczy w przygotowaniu materiałów merytorycznych i poznaje znaczenie procedur oraz warunków określonych przez urząd. Prace prowadzone są zgodnie z wymaganymi decyzjami i uzgodnieniami.

Studentka/student rozwija również umiejętność współpracy z właścicielem lub zarządcą obiektu, zespołem wykonawczym, prowadzącym i innymi specjalistami. Obejmuje to rzetelne informowanie o zakresie i przebiegu prac, uzgadnianie organizacji działań z osobami odpowiedzialnymi za obiekt oraz poszanowanie jego funkcji i użytkowników.

Forma i sposób zaliczenia przedmiotu (metody i kryteria oceny)

Zaliczenie na podstawie przebiegu i rezultatów praktycznej pracy konserwatorsko-restauratorskiej oraz dokumentacji. Ocenie podlegają:
- jakość, staranność i rzetelność wykonania powierzonych zabiegów;
- trafność doboru metod i materiałów w odniesieniu do rozpoznania, stanu i wartości obiektu;
- poszanowanie oryginalnej substancji, wcześniejszych ingerencji oraz przyjętego programu prac;
- umiejętność obserwacji efektów, wyciągania wniosków i konsultowania zmian w postępowaniu;
- jakość i systematyczność dokumentacji oraz uzasadnienie podejmowanych decyzji;
- planowanie pracy i realizowanie jej w uzgodnionym rytmie oraz zakresie;
- odpowiedzialność, sumienność, organizacja pracy i przestrzeganie zasad bezpieczeństwa;
- współpraca z prowadzącym, zespołem, właścicielem lub zarządcą obiektu i innymi osobami zaangażowanymi w ochronę zabytku.

Wymagania końcowe

Studentka/student uczestniczy w realizacji uzgodnionego zakresu konserwacji i restauracji oryginalnego malowidła ściennego. W zależności od potrzeb i możliwości obiektu działania mogą obejmować konserwację in situ, transfer lub rozwarstwianie malowidła albo konserwację malowidła wcześniej przeniesionego.

Studentka/student współuczestniczy w opracowaniu rozpoznania, projektu i programu prac w ramach pracowni i seminarium. Wystąpienia formalne i wnioski do właściwego wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków składa promotor, wykorzystując przygotowane wspólnie materiały merytoryczne. Powierzone zabiegi wykonywane są zgodnie z zatwierdzonym zakresem oraz warunkami decyzji i uzgodnień.

Warunkiem zaliczenia jest rzetelne wykonanie powierzonych zadań, prowadzenie dokumentacji przebiegu i rezultatów prac oraz umiejętność uzasadnienia zastosowanych metod i materiałów. Wymagana jest sumienność, staranność, poszanowanie zabytku, odpowiedzialność za możliwe skutki działań, przestrzeganie zasad bezpieczeństwa oraz właściwa współpraca z zespołem i osobami odpowiedzialnymi za obiekt.

Literatura obowiązkowa wykorzystywana podczas zajęć

Mora Paolo, Laura Mora, Paul Philippot, Conservation of Wall Paintings, London–Boston: Butterworths, 1984.

Mazur Andrzej, Procesy niszczące malowidła ścienne oraz metody ich blokowania, Warszawa: Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, 2017.

Rogóż Jarosław, Zastosowanie technik nieniszczących w badaniach konserwatorskich malowideł ściennych, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2009.

Dokumentacja konserwatorska obiektu, wyniki badań, projekt konserwatorski i program prac dotyczące realizowanego zadania, a także literatura szczegółowa wskazana przez prowadzącego.

Literatura uzupełniająca rekomendowana do samodzielnej pracy studenta

Dobierana indywidualnie do obiektu, problematyki i zakresu prac. Obejmuje publikacje dotyczące historii, techniki i technologii malowideł ściennych, badań i diagnostyki, przyczyn zniszczeń, konserwacji zapobiegawczej, metod konserwatorskich i restauratorskich, transferu i rozwarstwiania, teorii i etyki konserwacji oraz dokumentacji.

Przedmiotowe efekty uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje
  • Studentka/student zna i rozumie budowę techniczną, technikę i technologię malowidła ściennego będącego przedmiotem prac oraz jego kontekst architektoniczny, historyczny i użytkowy.
  • Studentka/student zna przyczyny i mechanizmy zniszczeń malowideł ściennych oraz rozumie rolę badań, dokumentacji i informacji o wcześniejszych ingerencjach w rozpoznaniu obiektu.
  • Studentka/student zna właściwości, możliwości i ograniczenia metod oraz materiałów konserwatorskich i restauratorskich stosowanych przy malowidłach ściennych, w tym przy konserwacji in situ, transferze i konserwacji malowideł przeniesionych.
  • Studentka/student rozumie znaczenie autentycznej substancji, różnych wartości zabytku, konieczności uzasadniania ingerencji i uwzględniania jej możliwych następstw.
  • Studentka/student zna podstawowe uwarunkowania organizacyjne i formalne prowadzenia prac przy zabytku, w tym rolę projektu, programu prac, decyzji i uzgodnień konserwatorskich oraz współpracy z właścicielem lub zarządcą.
  • Studentka/student potrafi rozpoznać i udokumentować stan zachowania malowidła oraz analizować jego budowę, przyczyny zniszczeń, kontekst i wcześniejsze ingerencje.
  • Studentka/student potrafi współuczestniczyć w formułowaniu rozpoznania, projektu i programu prac oraz wykorzystać je jako podstawę realizacji uzgodnionych działań.
  • Studentka/student potrafi dobrać i uzasadnić metody oraz materiały odpowiednie dla konkretnego malowidła, z uwzględnieniem jego wartości, stanu, autentycznej substancji i perspektywy dalszej ochrony.
  • Studentka/student potrafi wykonać — w zakresie uzgodnionym z prowadzącym — zabiegi konserwatorskie i restauratorskie przy oryginalnym malowidle ściennym, dostosowując działania do potrzeb i możliwości obiektu.
  • Studentka/student potrafi oceniać efekty zabiegów, rozpoznawać potrzebę konsultacji lub modyfikacji postępowania oraz uwzględniać nowe ustalenia.
  • Studentka/student potrafi rzetelnie dokumentować przebieg prac, wykorzystane materiały, wykonane zabiegi i podjęte decyzje.
  • Studentka/student potrafi planować własną pracę w uzgodnionym rytmie i zakresie, z uwzględnieniem warunków obiektu, harmonogramu i uzgodnień formalnych.
  • Studentka/student potrafi współpracować z zespołem oraz komunikować się z właścicielem lub zarządcą obiektu w sprawach organizacji i przebiegu prac.
  • Studentka/student jest gotowa/gotowy do sumiennej, starannej i odpowiedzialnej pracy przy oryginalnym zabytku, z poszanowaniem jego autentycznej substancji i wartości.
  • Studentka/student rozumie odpowiedzialność za jakość, zakres i możliwe krótko- oraz długofalowe skutki wykonywanych działań.
  • Studentka/student jest gotowa/gotowy do podejmowania decyzji w granicach własnych kompetencji, uzasadniania ich i konsultowania zagadnień wymagających dodatkowej wiedzy lub formalnego rozstrzygnięcia.
  • Studentka/student jest gotowa/gotowy do współpracy z prowadzącym, zespołem, właścicielem lub zarządcą oraz innymi specjalistami, z poszanowaniem ich ról i odpowiedzialności.
  • Studentka/student rozumie rolę promotora w przygotowaniu i formalnym składaniu wystąpień do wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków oraz odpowiedzialnie współuczestniczy w przygotowaniu ich podstaw merytorycznych.
  • Studentka/student przestrzega zasad etyki zawodowej, uzgodnionego programu prac i zasad bezpieczeństwa, w tym zasad pracy na rusztowaniu, jeśli wymaga tego realizowane zadanie.
Metody weryfikacji przedmiotowych efektów uczenia się
WiedzaUmiejętnościKompetencje

Rozmowa i konsultacje w trakcie prac; ocena umiejętności powiązania budowy, stanu zachowania, wyników badań i wcześniejszych ingerencji z projektem oraz programem prac. Umiejętność rozpoznania szerokiego kontekstu zagrożeń i niszczenia malowideł ściennych wynikających ze specyfiki powiązania z architekturą i jej posadowieniem.

Bieżąca obserwacja i ocena wykonywanych zabiegów; analiza dokumentacji; ocena doboru i uzasadnienia metod oraz materiałów, jakości wykonania, planowania pracy i umiejętności oceny rezultatów.

Obserwacja sumienności, odpowiedzialności, poszanowania zabytku, przestrzegania zasad bezpieczeństwa i uzgodnionego rytmu pracy oraz współpracy z prowadzącym, zespołem i osobami odpowiedzialnymi za obiekt. Ocenie podlega także odpowiedzialne uczestnictwo w przygotowaniu merytorycznym projektu i programu prac oraz rozumienie ról promotora i urzędu konserwatorskiego w procesie ich uzgadniania.

Informacja: tygodniowa liczba godzin ćwiczeń lub wykładów, liczba punktów ECTS przynależna przedmiotowi oraz informacje o formie i zaliczeniu przedmiotu zawarte są w programie studiów.


Lista studiów

studia status czas[h] ECTS forma zaliczenie
Konserwacja i Restauracja Dzieł Sztuki / konserwacja i restauracja malarstwa i rzeźby polichromowanej s.11 d 240 18 ćw. 240h
ćw. [zal.]


Semestr 2026/27-Z (Z-zimowy,L-letni)
Kod kursu: #38.34089